Damağımda Analog Fotoğrafın tadı var…

Yaklaşık 9 yıl oldu, fotoğrafla iç içeyim. Kısa sayılabilecek bu sürede ilk günden beri siyah beyaz fotoğrafa gönlünü kaptırmış, ışık ve gölgenin peşinden tutkuyla koşuyorum. Altan Bal’ın bir sözü vardır:

Fotoğrafçılar birbirlerine ‘Işığınız bol olsun.’ der. Tecrübeyle sabittir. İyi hikayeler gölgelerde geçer.

 Geçenlerde karşıma beni etkileyen bir söz çıktı. Roma Dönemi bir güneş saatinin üstündeki yazıymış: “Serius est quam cogitas.” Anlamı ise “Vakit sandığından da geç.” Zaman, sahip olup da elimizde tutamadığımız yegane şey ve biz fotoğraf tutkunları olarak bunu bir nebze aşabiliyoruz, fotoğraflarımızla zamanı kaydedebiliyoruz. Ben bunu fotoğrafçılığın büyük bir ayrıcalığı ve hatta tarihe not düşmek olarak görüyorum.

Fotoğraflarımda farklı bir bakış açısı sunarak hayatın her anını, gözüme hoş gelen anları kaydetmeye gayret ediyorum. Bunun yanı sıra belli bir konu üzerine çalıştığım projelerim var ve bu kapsamda fotoğraf üretmeye devam ediyorum.

Genellikle fotoğraflarımla insan hikayeleri anlatmaya çalışıyorum. İnsan öğesi barındıran bir fotoğrafı çekmek başlı başına bir meseledir. Bir kişinin direkt fotoğrafını çekmek isterseniz muhtemelen olumsuz bir yanıtla karşılaşırsınız. İnsan fotoğrafı, empati ve iletişim gerektirir. Kendinizi öznenizin yerine koymalı, ona güler yüzlü yaklaşmalısınız. Aynı zamanda insan fotoğrafı çekmek zaman ister; belki saatlerinizi harcayıp öznenizin hayatına dahil olmak, gönlüne misafir olmak gerekir. Kısacası insan fotoğrafı çekmek öznel bir olgudur. Tek bir doğrusu yoktur. ‘1’ ve ‘0’ lardan oluşmaz. Bireyseldir ve zaman içinde gelişir.

“Analog fotoğraf üzerine çalışıyorum. Damağımda analog fotoğrafın tadı var. En iyi fotoğraf basılı olanıdır. Fotoğrafın ruhunu ona dokunduğunuzda anlarsınız. Türkiye’de analog fotoğraf dünya kadar hareketli değil. Dünyada analog fotoğraf hızla gelişiyor. Yabancılar kıymetini biliyor. Fotoğrafın ruhuna dokunduğum yer, analog fotoğraftır. Analogda fotoğrafı önce kafanızda çekmeniz lazım. Sonuçta sınırlı sayıda poz var elinizde.”

Dijital olarak başladığım fotoğraf yolculuğum zamanla analog fotoğrafa evrildi. Aslında bu durum içgüdüsel oldu. Dijital makinemle çektiğim fotoğrafların basılı halini ilk defa elime aldığımda büyük bir mutluluk hissettim ve kendime şu soruyu sordum: ‘Bu fotoğrafları film kullanarak çeksem, bu filmleri kendim banyo etsem ve karanlık odamda fotoğraf kartına bassam daha çok mutlu olmaz mıyım?’ Cevabım ‘Evet’ti. Hayatımızın temel gayesi olan mutluluğa ulaşmak için benim de fotoğraf yolculuğumda bir değişiklik yapmam gerekiyordu ve 2019 yılında bu sürece başladım. Dijital ya da analog fark etmeksizin fotoğrafın en iyi hali olan basılı fotoğrafa ben analog süreçle ulaşacaktım. O andan itibaren analog fotoğraf makinemi, filmlerimi aldım. Zaman içinde teçhizatımı tamamlayarak evde bir karanlık oda kurdum. Artık negatiflerimi tek tek ışık altında izleyebiliyorum. Kırmızı ışık altında beyaz fotoğraf kartının üzerindeki görüntünün, kimyasal sıvılar eşliğinde belirdiğine şahit olabiliyorum ya da fotoğraf kartına dokunarak fotoğrafın ruhunu hissedebiliyorum. Bunların hepsi analog dünyanın bana hissettirdikleri..

Diğer sanat dalları gibi fotoğraf da duygularımızı aktardığımız bir araçtır. Söyleyecek bir sözünüz vardır  ve bunu fotoğraf vasıtasıyla dile getirirsiniz. Artık seçilen teknoloji sadece fotoğrafçının tercihidir: analog veya dijital.

Yapay zekanın hayatımızın her alanında olduğu günümüz dijital çağında, filme ışıkla yazmak büyük bir ayrıcalıktır.  Bu çağda analog makine ile fotoğraf üretmek, teknolojiye karşı çıkmak değil; ona alternatif sunmaktır. Dijital çağın içinde olmak ama ona boyun eğmemektir. Makinaya takılan film, doğası gereği kusurlu, grenli, ton geçişli ve dokulu ve birçok farklı değişkene bağlı olarak, bazen de bu değişkenlerin kontrol edilme zorluğu ile ayrı bir tad bırakır. Bu estetikle nostaljik ama samimi bir dünya kurmuş oluruz. Bu da ruhu manevi olarak dinginliğe ulaştırır. Nihayetinde karar size kalmıştır. Damağınızda dijital fotoğrafın mı tadı kalsın yoksa analog fotoğrafın mı?

H. Mert Turan kısa özgeçmiş

1991 İstanbul doğumluyum. Resmi bir kurumda meslek hayatıma devam etmekteyim. 2017 yılından beri fotoğraf sanatıyla ilgileniyorum. Fotoğraf çektikçe gördüm ki, hobi olarak başladığım bu yolculuk beni tutkudan da öte bir yere itti. Fotoğraf çekmenin sadece deklanşöre basmak olmadığının bilinciyle, 2019 yılında Anadolu Üniversitesi Fotoğrafçılık ve Kameramanlık Bölümü’nü bitirdim. Başta Sebastiao Salgado, Eugene Smith, Ara Güler, Ozan Sağdıç gibi fotoğrafa gönül vermiş üstatların fotoğraflarını ilgiyle izlemekte ve okumalarıma sürekli olarak devam etmekteyim.

Daha çok belgesel fotoğraf ve sokak fotoğrafı alanlarında çalışmayı seviyorum ve duyguyu daha iyi yansıttığını düşündüğüm için siyah beyaz çalışıyorum. Halihazırda analog ve dijital olarak devam eden projelerim üzerine çalışmaktayım. Geçtiğimiz senelerde Blankwall Galeri ve Hanya Fotoğraf Festivali’nde fotoğraflarım sergilemeye değer görüldü.

Fotoğrafta ilgi alanım hayatın ta kendisi, asıl öznem genellikle insan. Onların duygularına ve kalplerine hitap etmeye çalışıyorum. İnanıyorum ki, asıl fotoğraf onlarla bu iletişimi kurduktan sonra ortaya çıkıyor. Bu hislerle çektiğim fotoğrafları insanların beğenisine sunmak ve gelecek nesillere aktarabilmek en büyük hayallerimden biri.

Sözün özü; bir fotoğrafa baktığınızda ne gördüğünüzün yanı sıra ne anladığınız önemlidir. Bakmak ile görmek arasındaki fark renk körlüğünden değil, duygu yoksunluğundan kaynaklanır.  Eddie Adams’ın da söylediği gibi “Eğer seni güldürüyorsa, seni ağlatıyorsa ve yolculuk yüreğinden başlıyorsa bu iyi bir fotoğraftır.”

Diğer yazıları:

• 5 Fotoğraf ile Tekirdağ’lı emektar balıkçı