Fotoğrafta Anlamın İnşası – Fotoğrafta Anlam Kurmak

İlk Bölümde Fotoğraf’ın tarihi belgesel ve sanatsal olarak iki ayrı düzlem üzerinde gelişim gösterdiğini belirterek fotoğrafta anlam bulmak bağlamında belgesel fotoğrafın üzerinde durmuş ve belgesel fotoğrafçıları anlam bulanlar olarak tanımlamıştık. Bir diğer grup ise fotoğrafta anlam kuranlar olarak karşımıza çıkmaktadır.

_

Bu gruptakiler için ise fotoğraf, kişisel yönelimlerin hayata geçirildiği bir alandır. Onlar anlamları toplumsal yaşantının içinde aramazlar, görüntü gerçek hayata gönderme yapsa da bu fotoğrafçılar anlamları fotoğrafın çekim anı için tekrar yaratırlar. Ya da fotoğraf işleme teknikleri ile oluştururlar.  Burgin, bu şekilde çalışan fotoğrafçıları anlam kuranlar olarak tanımlar. Anlam kuran fotoğrafçılar, bir çeşit yönetmen olarak çalışırlar. “Fotoğrafçı yönetir ve bunu yaparken kendisi de oynar, yönettiğine göre gerçeğe müdahale etmektedir. Dolayısıyla bu fotoğraflar tarafsız ve objektif olamazlar” diyen Topçuoğlu, Cameron’ı da bu gruba dahil eder. İsimsiz film kareler, isimli serisiyle 1980’lerde büyük çıkış yapan Cindy Sherman’ı da.  Sherman, toplumsal cinsiyet kavramı etrafında ürettiği bu serisinde hem oyuncu hem de fotoğrafı çekendir. Bu fotoğraflar birer performansın kayıtlarına dönüşür.

Fotoğrafta Anlamın İnşası - Fotoğrafta Anlam Kurmak
Cindy Scherman

Fotoğrafta Anlamın İnşası - Fotoğrafta Anlam Kurmak
Cindy Scherman

Bu iki farklı fotoğrafik düzlem iki ayrı gerçeklik yaratır. İlki yaşanan anın gerçekliğidir. İkincisi ise fotoğrafçı tarafından yaşamda var olan bir gerçekliğin kurgulanarak yeniden oluşturulması üzerine kuruludur. Fotoğrafın birbirinden çok ayrı üretim biçimleri olmasına rağmen birçok kuramcının görüşlerini tüm fotoğraf çeşitlerine mal etmeye, fotoğrafın anlam ve estetiğini dar bir düşünce biçimine indirgemeye çalıştıklarına tanık oluruz. Sinema kuramcısı Andre Bazin şöyle der; “Bütün sanatlar insanın varlığı üzerine kuruludur; ancak fotoğrafçılıktadır ki insanın yoklu­ğundan zevk alırız. Fotoğraf, tıpkı güzelliği bitkisel ya da topraksal kaynağın­dan ayrılmaz nitelikte olan bir çiçek ya da kar billuru gibi doğal bir olay ola­rak bizi etkiler”.

Fotoğrafta Anlamın İnşası - Fotoğrafta Anlam Kurmak
Nazif Topçuoğlu

Susan Sontag da Bazin ile benzer anlayışla fikirlerini ortaya koymaktadır; “Bir fotoğraf yalnızca bir olayla bir fotoğrafçının karşılaşmasının doğurduğu sonuç değildir; fotoğraf çekmek kendi içinde bir olay, üstelik her zamankinden daha diktatörce haklara (olup bitene müdahale etmek, saldırmak ya da küçümsemek) sahip bir olaydır. Bizim bu durum hakkındaki duygularımız, artık fotoğraf makinesinin müdahalesiyle belirtiliyor.

Sanatta kendi estetik ve felsefi değerlerini oluşturması fotoğraf için uzun zaman almıştır. Bugüne kadar bütün öncü sanat akımı türlerinde fotoğraf üretilmiş ve tüketime sunulmuştur. Fakat bugün bile hala fotoğraf sanat bağlamında estetik ve etik değerlerin ortaya kon­masında, anlam, ifade olarak tartışma konusudur. Bu tartışmaların bir kısmında fotoğraf sanatının anlam, içerik tarafına, bir kısmında da biçim sorularına yanıt aranmaya devam edilmektedir. Her soruya eleştirmenler, estetikçiler, anlambilimciler ve göstergebilimciler farklı açılarla yaklaşmaktadırlar. Bu yaklaşımlar içerisinde Berger, fotoğrafın anlamlarından koparılmış görüntüler olduğunu belirttikten sonra, genel fotoğrafın rastgele tüketime açık olduğunu belirtir. Benzeri anlayışı bir çok kesimde görürüz. Ama o genel fotoğraf anlayışına karşı alternatif fotoğraf anlayışını öne sürer ve şöyle tanımlar; “Elimizde bulunan fotoğrafların alternatif kullanımı bizi bir kez daha bellek olgusuna ve yetisine götürür amaç fotoğraf için bir bağlam kurmak, bu bağlamı sözcüklerle kurmak, başka fotoğraflarla kurmak onun kesintisiz sürüp giden fotoğraflar ve imgeler bağlamı içindeki yerini kurmak olmalıdır”.

Fotoğraf, sanat-toplum ilişkisini ön plana çıkaran, sanatın sosyolojik, felsefik ve estetik niteliğini değerlendiren bir araçtır. Bu sebeple bize ne, neden, nasıl, niçin sorularını sordurtur. Bizim bu sorulara cevap bulmamıza, yorumlamamıza neden olacak zihinsel süreçin işlenmesi konusunda yön verir. Fotoğrafın eleştirisel gücü, bir gerçekliğin içeriğini somutlaştırmasından kaynaklanır. Fotoğrafta anlam kuranlarda özellikle fotoğrafın eleştirisel gücünden fazlasıyla yararlanırlar. Fotoğraf sanatı da diğer sanatlar gibi, kültür üreticisi ve tüketicisi arasında dengeli bir iletişimin bilgi nesnesidir. Sanat yapıtı olarak fotoğraf, özellikle içinden çıktığı toplumun bütün çelişkilerini taşır.

Nilay İşlek

Kaynak:

Nilay İşlek, “Görsel Kültür Ve Toplumsal Bellek Bağlamında Sayısal Fotoğraf Estetiği”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir, 2009

Yeni içeriklerden haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

avatar
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bana bildir
Sebahattin Demir
Yönetici

Sevgili Nilay hocam,

Blogumuzun sanat tarafındaki bu çok çok önemli katkılarınız ve destekleriniz için bir kez daha gönülden teşekkürler. En değer verdiğimiz hobimiz fotoğrafçılığımızı yazılarınız sayesinde çok daha sever hale geldik.

Bu güzel ve bilgilendirici yazınız için de ayrıca teşekkür ederiz.
Selam ve sevgilerimizle.

Neslihan
Ziyaretçi
Neslihan

Sebahattin beye katılıyorum Nilay hanım. Bu sabah ofisimde arthenos kahve keyif klasiğimi sizin yazınızı okuyarak yaşıyorum. Yazılarınızı büyük bir zevkle okuyorum ve bunun devamının geleceğini ümit ediyorum. Sizin yazılarınız bizim bambaşka bir pencereden bakmamızı sağlıyor. Sebahattin beyin dediği gibi fotoğrafı daha çok sevdiriyor bize. Emekleriniz için bir kez de ben teşekkür ve tebrik etmek istiyorum.
Sevgiler.

Ayşenur
Ziyaretçi
Ayşenur

nilay hanım sizi bir fuji etkinliğinde tanıma fırsatım olmuştu. bir izmirlinin tüm sıcaklığını bulmuştuk sizde. çok verici ve içten kişiliğiniz beni fotoğrafa daha da yakınlaştırmıştı ve xt10 makinemi almamı sağlamıştı. halen bu makinemi zevkle kullanıyorum. sizi aramızda görmek çok güzel. tebrikler ve teşekkürler

Burçin A.G.
Ziyaretçi
Burçin A.G.

Bilgilendirici güzel yazı
Tebrikler

Öner BÜYÜKYILDIZ
Ziyaretçi
Öner BÜYÜKYILDIZ

Değerli katkılarınız için çok teşekkür ederiz Nilay hanım.
Selam ve saygılarımla.

Makale yazarı

Nilay İşlekhttp://www.nilayislek.com
Nilay Islek, İzmir'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini bu şehirde tamamladı. Fotoğraf, lise yıllarında ilgisi oldu. 1999 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ne girdi ve 2003 yılında “Sensual Projections” tezi ile mezun oldu. Aynı fakültede Yüksek Lisans Derecesini “Dijital Fotoğraf Estetiği Bağlamında Görsel Kültür ve Toplumsal Bellek” teziyle 2009 yılında tamamladı. Islek, eğitimine 1995 yılında Reklam Fotoğrafçılığı ile başladı. Kariyer basamaklarına devam ederken, aranan eğitmen oldu ve İzmir Fen Lisesi ve İzmir Fotoğraf Sanatı Derneği (IFOD) gibi çeşitli okullarda ve derneklerde ders verdi. Universiade 2005 İzmir Yaz Oyunları, yayın kurulu üyesi olarak ilk önemli uluslararası etkinliği oldu. Bundan sonra çeşitli uluslararası etkinliklere ve projelere katıldı. En yeni projesi, 2017-2018 yılları arasında İzmir-Bremen Fotoğraf Sanatçısı Residance Programı “Başka Bir Yer”. Bu arada Nilay Işlek, sekiz yıldır fotoğrafçılık alanında sürekli eğitim merkezi olan kendi atölyesi Artlens Görsel Kültür ve Fotoğrafçılığını başlattı. 2016 yılında, Fujifilm'in uluslararası unvanı için Nilay Islek seçildi. Fotoğrafçı ”Türkiye'den ilk kadın fotoğrafçı olarak. 2014 yılında Fujifilm Eğitim Merkezi'nde Fujifilm Eğitim Merkezi'nde Temel Fotoğrafçılık Dersleri verdi. 2015-2018 yılları arasında İzmir Ekonomi Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Öte yandan, akademik hayatı Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Doktora programında devam etmektedir. Londra'da yaşamına devam etmektedir.

Manşet

Beni şu an kullandığım kameradan neler vazgeçirebilir?

Beni şu an kullandığım kameradan neler vazgeçirebilir?

Her alanda olduğu gibi kamera teknolojisindeki ilerleme de devam edecek, bunu durduramazsınız. Buna inovasyon deniyor. Buna benzer şeyleri 10 yıl önce başka fotoğrafçılardan da duyuyorduk. "Ne var sanki" diyorlardı, "elimdeki kamera bana babamdan kaldı, hala çekiyorum". Eğer kamera üreticileri onları dinlemiş olsaydı, bizler hala 12 MP kameralarla çekim yapıyor olacaktık ve yanımızda büyük ve ağır kamera çantaları taşıyor olacaktık.

Ben bu ilerlemeler konusunda şahsen çok heyecanlıyım.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Fotograf çekmek mutlu ediyor

Fotoğraf Çekenler Daha Mutlu Oluyor

Fotoğrafçılar mutlu insanlar. Bunu ben demiyorum, Amerikan Kişilik ve Sosyal Psikoloji Dergisi tarafından yayımlanmış kapsamlı bir çalışma söylüyor. "Fotoğraf çekin, her şeyden daha fazla keyif alacaksınız" diyor.

POPÜLER İÇERİKLER

Beni şu an kullandığım kameradan neler vazgeçirebilir?

Beni şu an kullandığım kameradan neler vazgeçirebilir?

Her alanda olduğu gibi kamera teknolojisindeki ilerleme de devam edecek, bunu durduramazsınız. Buna inovasyon deniyor. Buna benzer şeyleri 10 yıl önce başka fotoğrafçılardan da duyuyorduk. "Ne var sanki" diyorlardı, "elimdeki kamera bana babamdan kaldı, hala çekiyorum". Eğer kamera üreticileri onları dinlemiş olsaydı, bizler hala 12 MP kameralarla çekim yapıyor olacaktık ve yanımızda büyük ve ağır kamera çantaları taşıyor olacaktık.

Ben bu ilerlemeler konusunda şahsen çok heyecanlıyım.

Buna benzer birçok yazı
E-Posta Kutunuza
gelsin ister misiniz?

Bültenimize abone olun, yeni içerikler ilk size gelsin.

Teşekkürler. Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyin.