Son zamanlarda flaşlar ve flaşla çekim teknikleri konusuna oldukça detaylı eğildiğime önceki yazılarımı okuyan dostlarımız yakından şahitler. Bu süreçte, hem dijital kameralarımızla birlikte kullandığımız normal harici flaşlar, hem de Strobe olarak adlandırılan stüdyo flaşlarının belirli enstantane hızlarında eşit davranmadıklarını gözlemledim.

Aklıma takılan bir konuyu üstünkörü öğrenmeyi sevmiyorum; o nedenle yukarıdaki konunun nedenini çözmeden rahat edemeyecektim.

Öncelikle anlatmaya çalıştığım problemin ne olduğunu açıklamakla başlayayım:

Düşünün ki çok az ışıklı bir alanda, giriş seviyesinde normal flaşınızı kullanarak bir portre çekmek istiyorsunuz. Siz de benim gibi keskinlik takıntısı olanlardansanız, çektiğiniz fotoğrafta uzun saçları olan modelinizin saç tellerinin istediğiniz gibi keskin olmadığını gördüğünüzde canınız sıkılır değil mi? Flaşınızı taktığınız için kameranız 1/200 saniye (bazı kameralarda 1/250 saniye) enstantanenin üzerine çıkamaz. 1/125 saniye enstantane hızının durağan bir portre çekimi için yeterli bir hız olduğuna karar verdiniz ve çekimi böyle yaptınız, ama modelin saçları tam istediğinizi gibi tel tel görünmüyor! Ne kadar sabit durursa dursun, modeliniz çok küçük de olsa oynamıştır veya ortamdaki hava akımı saç tellerinin çok az titremesine neden olmuştur.

Ama stüdyo ortamında, stüdyo flaşlarıyla çekilen aynı tip fotoğraflarda, o saç tellerinin çok daha keskin olduğunu hissediyorsunuz! Üstelik aynı kamera, aynı objektif, aynı odak uzaklığı, aynı kamera ayarları ile çekilmiş olsalar bile. Tek farkı, sizin giriş seviyesi bir normal flaş, diğerinin stüdyo flaşı kullanılarak çekilmesi.

Bunu size gösterebilmek için evimizde bunun bir denemesini yapmaya ve bunu gerçekleştirmek için evimizdeki vantilatörü kullanmaya karar verdim, sabit hareket edecek başka bir nesne bulamadım.

Düzenek, kamera ayarları ve çekim

• Öncelikle kameramı bir üçayak üzerine sabitledim.

• Vantilatörümün bir kanadına küçük daire şeklinde bir etiket yapıştırdım. Fişini, voltajı ayarlanabilen bir prize taktım ve çok düşük bir hızda çalıştırdım.

• Kameramı “M” Manuel çekim moduna aldım.

• Diyaframı f/6.3, ISO’yu 100 ve Enstantaneyi 1/125 sn olarak ayarladım.

• Vantilatöre netlememi manuel olarak yaptım.

İlk çekimi normal flaşımla yapacaktım. Flaşımı Manuel moda aldım, gücünü 1/1 olarak ayarladım ve aşağıdaki fotoğrafı çektim:

Ardından, aynı bölgeden aydınlatacak şekilde stüdyo flaşımı aktif ettim ve aşağıdaki görüntüyü çektim:

İlk bakışta ikisi de dönen pervaneyi çok iyi yakalamış ve net olarak dondurmuş görünüyor değil mi? Emin olmayın. Daha yakından bakalım mı?

Neden böyle oldu? Her iki flaş için tüm koşullar aynıydı. Enstantane de aynı!

Bunun nedeni flaşların farklı Flaş Süresi değerlerine sahip olmalarıdır.

Flaş süresi kavramını kısaca hatırlayalım:

Flaş Süresi, teknik olarak flaş tüpünün tek bir ışık patlamasını tamamladığı süredir.

Flaş yoğunluğunun maksimum parlaklığının %50’sinin üzerinde olduğu turuncu renkli olan periyot t0.5 değeridir. t0.1 değeri, flaş yoğunluğunun maksimum parlaklığının %10’unun üzerinde olduğu turuncu ve sarı bölgelerin toplamıdır.

Bu nedenle, t0.1 değeri gerçek flaş süresi için daha doğru bir tanımlamadır.

Flaş Manuel moddayken kameranın deklanşörüne basıldığında, flaşın kapasitöründe birikmiş enerjiyle patlar ve ışık yaymaya başlar. %100 olan tepe noktasına geldiğinde bu ışığın genliği en yüksek düzeydedir, ardından deşarj süresi başlar.

Stüdyo flaşlarında bu eğri biraz farklıdır. Normal flaşlarda olduğu gibi kısa bir sürede tepe noktasına ulaşıp sonra yavaş yavaş sönmeye başlamak yerine, tepe noktasından itibaren daha kısa bir sürede sönerler. Yandaki şekilden de görüleceği gibi, stüdyo flaşının tepe noktasına varışı ile inişi arasında geçen ve en yoğun ışığı yaydığı aralık 0.5 milisaniye yani 1/2000 saniyedir (t.05 değeri).

Oysa normal flaşın tepe noktasına çıkmasından sönümlenmesine kadar geçen süre genellikle 4-6 milisaniye civarındadır, bu süre flaşa göre değişir. Çekimlerimde pozlama süresi 8 milisaniye idi (1/125 sn).

Normal flaşım, çaktıktan sonra 6 milisaniye boyunca ışık yaymaya devam etti ve bu esnada pozlama da devam ediyordu. Stüdyo flaşımda ise flaşım perdenin açılmasıyla birlikte çaktı, an’ı dondurdu ve daha hızlı söndü (t.01 değeri yaklaşık 1/500 saniye, yani 2 milisaniye). O nedenle; stüdyo flaşımla çektiğim kare biraz daha net görünüyor.

Sonuç

Şimdi akla şu soru gelebilir: “Madem normal flaş ile bu durum oluşuyor, o halde enstantane süresini hızlandırırım, problem çözülür”. Olabilir. Speedlight adı verilen, yüksek enstantane hızlarında senkron çalışan hızlı flaşlarla bu mümkün. Unutulmamalıdır ki, burada farkı yaratan etken pozlama süresi değil, flaş süresidir. 

Amaç düşük enstantane hızlarında an’ı dondurmak ise, flaş süresinin kısalığı nedeniyle stüdyo flaşları çoğu durumda daha iyi sonuçlar üretecektir.

Bu testimde, çok kaliteli olmayan giriş seviyesi bir normal flaş kullandım. Kaliteli hızlı flaşlarda aradaki fark böyle olmayacaktır. Flaş edinmekteki amacınız aynı zamanda yüksek hızda hareket eden nesneleri dondurmak ise, flaş süresi kısa olan ve yüksek enstantanelere çıkıldıkça çıkış gücünden çok fazla kaybetmeyen bir Speedlight flaş satın almak doğru yol olacaktır. Bazı koşullarda Speedlight flaşlar, hızlı hareket eden nesnelerin hareketini yüksek enstantane hızlarında dondurmada stüdyo flaşlarından daha iyi bir performans gösterebilirler. Bu da bir sonraki yazımızın konusu olsun 🙂 .

Siz de bu konu hakkındaki bilgi, soru, öneri ve yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından bizimle paylaşır mısınız?