Merhaba Kristal.
Fotoğrafın etkili ve beğenilir olmasını sağlayan unsurları sıralamaya kalktığımızda; izleyene bir şeyler hissettirmesi, inşasının (kompozisyon, düzenleme) güçlü ve estetik olması olarak açıklayabiliriz.
Teknik yapısı sorunlu fotoğrafın, estetik değeri yoktur. Teknik yapının temelinde ise tonalite zenginliği ve netlik yer almaktadır.
Fotoğrafları beğenilen fotoğrafçıların ortak özelliklerinden birisi tonalitede ustalaşmış olmalarıdır.
Işıktaki ton, fotoğraftaki düz siyahtan saf beyaza kadar parlaklık seviyelerini ifade eder. Histogramla ölçülür. 0 ışığın hiç olmadığı ölçektir, 255 ise ışığın patladığı ölçektir. Fotoğraflarımız bu aralıkta olduğunda beğenisi artar.
Açık ve koyu tonlar parlaklıkla ilgilidir. Az ışıklı gölgeler koyu tonlardır; çok ışıklı vurgular ise parlak tonlardır. Çoğunlukla koyu tonları olan fotoğrafa düşük anahtar ışığı (lowkey) denir, dramatik duygular hissettirir. Açık tonları fazla olan fotoğrafa ise yüksek anahtar ışığı (highkey) denir, olumlu duygular hissettirir, reklamcılıkta kullanılır çünkü satışı artırmaktadır.
Renkte ton ise sıcak ve soğuk yapılarıyla karakterizedir. Renk çarkında turuncu renk çevresi sıcak tonlardır, karşısındaki mavi renk ve çevresindekiler ise soğuk tonlardır. %18 gri ton ortalama değere sahiptir.
Doğa fotoğrafçılığında ya da sanatsal yapıdaki portrelerde, fotoğrafçının duygularının aktarılması ve iletilen mesajların anlaşılması önemlidir. Renkler ve tonlar bu duygu aktarımlarına güçlü şekilde yardımcı olmaktadır.
Kontrast; genellikle tonlar, renkler ve içerikler arasındaki yelpazeyi tanımlamak için kullanılır. Dikkati toplayıp izleyicinin gözünü yönlendirir. Ancak bir fotoğrafta çok fazla zıtlık varsa izleyici odaklanamaz, içeriğin anlaşılıp yorumlanması zorlaşır ve mesaj iletilemez.
Mükemmel fotoğrafın standart tonalitesi yoktur, ancak zifiri karanlık ya da ışıktan patlamış bölgelere sahip değildir. Gölgede kalmış alanları da, ışıklı bölgeleri de detayları hissettirir. Fotoğrafta buna doku denmektedir.
Bir fotoğrafın ton aralığı ne kadar geniş ve ton geçişleri ne kadar uyumlu ise o kadar çekici, estetik ve anlaşılır olur. Teknik gücü yüksek olan fotoğraflar, siyaha yakından beyaza yakın geniş bir ton yelpazesi sergiler, ayrıntıları hissedilmeyen alanları bulunmaz.
Doğru pozlanmış bir fotoğraf, sahnedeki detayları yakalamıştır. Fotoğraf çekilirken özen gösterilmeli ve özellikle az ışıklı bölgelerin doğru pozlanmasına yoğunlaşmalıdır. Çünkü ham dosya (RAW) işlerken çok ışıklı bölgelerin ışığını azaltmak pek sorun çıkarmaz ancak loş alanların ışığını artırmak parazit (nois) oluşturarak fotoğrafın estetik gücünü bozar. Fotoğraf RAW formatta açıldığında detaysız karanlıklar mavi, patlamış ışıklı alanlar ise kırmızı renkte uyarı verirler.
Ancak bir gerçek var ki; fotoğrafta ton zenginliğini anlamakta çok zorlanıyoruz. Özellikle güzel bir insan ya da doğa gördüğümüzde güzelliğe kapılıp her şeyi unutuveriyor ve fotoğrafını çekmekten başka bir şey düşünmüyoruz. Fotoğrafa güç veren teknik kavramları yanlış anladığımız da oluyor, yanlış yorumladığımız da. Daha kötüsü ise iyi fotoğrafın taşıması gereken teknik özellikleri tamamen unutmamız. Bu yanlışlıklar sadece yeni başlayanları değil, her düzeydeki fotoğrafçıyı kapsamaktadır. Hiç unutmam ülkemde söz sahibi bir fotoğrafçının “Ansel Adams’ın Bölge Sistemi her zaman aklımın köşesindedir” dediğini çok iyi hatırlıyorum. Ama Zone Systeme uygun olmayan çok fotoğrafıyla karşılaştım. İşte tehlike burada yatmaktadır. Çünkü isim yapmış bir fotoğrafçı yeni başlayanlar tarafından kopyalanmaktadır. Yanlışın doğru zannedilmesinden daha tehlikeli bir şey olamaz.
Mükemmelliğe giden yolda bilinçli, sabırlı, azimli ve doğruda ısrarcı olmak gerekmektedir.
Selam mükemmel olmaya çalışanlara gitsin…
Mikdat Besni
Mikdat Bey elinize sağlık. Yol gösterici ve aydınlatıcı bir yazı. Sadece kişisel olarak soyut çalışmalara yönlendikçe “netlik” kavramının önemini yitirdiğini ve estetik olarak güç verdiğini düşünüyorum.
Sevgi ve saygılarımla
Tabii ki soyut çalışmalar hayal dünyasını harekete geçirdiği için netliğin kısıtlı bir alanda ya da objede olması yeterli olmaktadır.
Çok doğru söylüyorsunuz Okyar Hocam, katkınız için teşekkürler.
Ellerinize, emeğinize sağlık Mikdat Hocam.
Selam ve saygılarımla.