Kızılötesi Fotoğrafçılık: Fotoğrafın göremediğimiz yanı

Sevgili dostumuz Hakan Yaman ile sohbetlerimizde kızılötesi fotoğrafçılıkla özel olarak ilgilendiği laf aralarına karışmıştı. Bu konuyu şöyle enine boyuna konuşmaya karar verdik...

-

Arthenos: Merhaba Hakan Bey. Sohbetlerimizde kızılötesi (KÖ) fotoğrafçılıkla özel olarak ilgilendiğiniz laf aralarına karıştı. Bu konuyu şöyle enine boyuna konuşsak mı? Ne dersiniz?
Hakan Yaman: İyi olur herhalde. Üzerinde çok durulmayan bir tarzdır. Belki bilgi ve tecrübelerimden faydalanacak fotoğraf gönülleri olabilir.

Arthenos: Hadi başlayalım o zaman. KÖ fotoğrafçılığına nasıl başladınız?
Hakan Yaman: Biz fotoğrafçılar için ışık son derece önemlidir. Işıksız kayıt da mümkün olmuyor. Hatta fotoğrafçılar kendi aralarında iyi niyet temennilerinde bulunurken “Işığınız bol olsun” demiyor muyuz? Bu doğrultuda hep ışığı gözeterek fotoğraf çektim. Ancak bir süre sonra görebildiğimiz ışıklı ortamın dışında da bir ortamın olduğunu fark ettim. Böyle bir ortamın olduğunu Burak Şenbak ve Melih İnanlı hocaların rehberliğinde keşfettim. Bu dünyanın içine girince mest oldum. Şimdi ise fırsat yaratıp bu dünyayı geziyorum.

Arthenos: Kızıl ve Ötesinde nasıl bir dünya var? Biraz anlatır mısınız?
Hakan Yaman: KÖ, doğada bulunan ışık spektrumunun (400-700 nm arasındaki dalga boylarındaki ışık gözle görülür) 700 nm üzerindeki kısımdır. Bu kısmı çıplak gözle görmemiz mümkün değildir. Ancak kullanılan özel filtreler ile görünür kılınabiliyor. Yine kullanılan filtreye göre de renk alabiliyor. Yani standart bir renk dağılımı yoktur. Kullanılan araca göre görecelidir.

Kızılötesi Fotoğrafçığı: Fotoğrafın göremediğimiz yanı
Tayf

Eskiden daguerreotype fotoğraf yöntemi için atfedilen “(çekim) sonuçları, deneyimli fotoğrafçıları arasında dahi belirsizliğini korur” (Mathew Brady) gözlemi KÖ fotoğrafçılığı için ifade etmek mümkündür. KÖ fotoğrafları çekerken çok deneyimli dahi olsanız, bazı sürprizlerle karşılaşmanız olasıdır. Bu da KÖ fotoğrafçılığını eğlenceli kılmaktadır.

Athenos: Fotoğrafa gönül verenleri KÖ fotoğrafçılığına heveslendirmek için neler söyleyebilirsiniz? Yani biraz reklam yapalım.
Hakan Yaman: Teknolojinin gelişimi, fotoğrafın diğer alanlarına olumlu etkileri olduğu gibi, bu alanı da iyi yönde etkilemiştir. Eskiden KÖ filmlerle bu çalışmalar yapılırken, KÖ filmlerin aşırı hassas olmaları ve banyolarındaki bazı incelikler bu uğraş alanının özellikle teknik alanlarda kullanımlarını zorunlu kılarken, dijital sensörlerin gelişimleri ile KÖ fotoğrafçılığının kullanımı daha yaygın kitleler tarafından beğeni buldu.

KÖ fotoğrafları alışılagelmiş görüntülerin, manzaraların gözünüze daha farklı göstermektedir. Görüntüleri unutulmaz kılmaktadır. Gerçekötesi koyu mavi gökyüzü ve pamuk renginde yapraklar örneğin KÖ fotoğrafçılığında en yaygın kullanılan KÖ fotoğraf sergileme biçimidir. Ancak hayal gücünüze ve beğeninize sınır koymazsanız çok daha farklı sürreal görüntüler elde etmeniz mümkündür. Sadece bu gerekçe bile KÖ fotoğrafçılığını denemeye değer uğraş haline getirir.

Arthenos: Yani bir bakıma soyut fotoğraf çalışmasına yöneleceksek KÖ bizim için bir seçenek olacaktır desem herhalde çok yanlış olmayacak.
Hakan Yaman: Kesinlikle, soyut çalışmalara açılan bir kapı gibi ele alınabilir.

Arthenos: KÖ fotoğrafçılığına başlamak için ne tür donanıma ihtiyaç bulunur?
Hakan Yaman: Bu işi mesleki olarak yapan meslek grupları (örn. astronomlar, ziraat ve harita mühendisleri, adli tıpçıları, askeri personel vb.) işleri için özel geliştirilmiş ekipman ile görüntüler alırken, amatör fotoğrafçılık alanında farklı seçenekler bulunmaktadır. En ideal seçeneği sırf bu amaç için üretilmiş DSLR edinmektir. Bu makinelerde uygun tasarımları nedeniyle “hotspot” olarak adlandırılan görüntü merkezinde ortaya çıkan ışık halesi pek gelişmemektedir. Ancak bu makinelerin fiyatları normal DSLR’lere göre iki misli daha fazla olmaktadır ve çok talep görmedikleri için piyasada pek bulunmamaktadır. Diğer bir seçenek ise objektife farklı dalga boylarında KÖ filtrelerin uygulanmasıdır. Oldukça hesaplı bir çözüm olmasına rağmen uzun pozlama gerektirmesi ve bu nedenle tripot ile çalışma mecburiyeti çalışabileceğiniz fotoğrafik öğe seçeneklerinizi kısıtlayabilmektedir. Analog makinede KÖ film ile çekim yapmak pek kullanılmayan bir seçenektir. Film bulma ve banyo sorunları bu yöntemin dezavantajları arasındadır. Şu anda en yaygın kullanılan yöntem ikinci el bir fotoğraf makinesinin KÖ modifikasyonudur. Bu konuda İsmail Uğurbaş gibi fotoğrafçılar önemli deneyimlere sahiplerdir (ayrıntılı bilgi: www.infradream.com). Modifikasyonda özellikle aynasız fotoğraf makinelerinin verimlerinin daha iyi olduğu deneyimi mevcuttur.

Athenos: KÖ çekim yapan bir makineye yatırım yapamayan bir fotoğrafçı KÖ görüntüler elde edebilir mi?
Hakan Yaman: Tam olarak değil. Otantik KÖ görüntü elde edemese bile DSLR fotoğraf makinesi ile çekmiş olduğu renkli fotoğrafları siyah/beyaz ya da renkli “kızıl ötemsi” fotoğraflar üretmeniz mümkündür. Burada özellikle görüntü işleme programındaki maharetinizi göstermeniz gerekir. Renk kanallarında yapacağınız değişiklikler, renk ve ışıktaki yapacağınız oynamalar ile değişik etkiler elde etmeniz mümkündür. Elde edeceğiniz görüntüler sizleri şaşırtacaktır!

Athenos: Hakan Bey, bize KÖ fotoğrafçılığını tanıttığınız için teşekkür ederiz.
Hakan Yaman: Ben teşekkür ederim, KÖ fotoğrafçılığını tanıtma olanağı sağladığınız için. KÖ fotoğrafçılığı fotoğrafa farklı bir bakıştır. Görülmeyeni ortaya çıkarma çabasıdır. Belki de hakikatı bulma arayışıdır! Manzara dışında, portre ve göze farklı dalga boylarda daha hoş ve ilk defa göreceğimiz görüntülerdir.

Sevgili dostumuz Hakan Yaman’da bu tarz çok fotoğraf olmasına rağmen örnek olarak az sayıda fotoğrafı bilinçli olarak yayınladık. Bundan sonrasını fotoğraf gönüllerinin araştırma merakına ve deneme çekimlerine bırakıyoruz.

Okumak için önerilen kaynaklar:

  1. Yaman H. Kızıl Ötesi Fotoğrafçılığı.
    Erişim: www.sanalsergi.com/kizil-otesi-fotografciligi/
  2. Uğurbaş İ. Kızıl ötesi fotoğrafçılık.
    Erişim: www.infradream.com/
  3. technotoday.com.tr/infrared-fotograf-cekiminin-incelikleri/
  4. www.66pixel.com/dijital-fotografcilik-editor-yazilari/kizilotesi-fotograf/
  5. www.youtube.com/watch?v=z9mxh7hMBvM
  6. www.recepelal.com/2019/04/15/kizilotesi-fotograf-nasil-cekilir%EF%BB%BF/

İlişkili İçerikler

Özcan Yaman ile Fotoğraf üzerine söyleşi

"Tarz geliştirmenin en önemli unsuru felsefe sosyoloji gibi alanlarla ya da sanat kültürünü geliştirmeyle ilgili olduğunu düşünüyorum. Teknikle olan bağım elimdeki makinanın özelliklerinden çok çekim öncesi sorduğum “Neden çekiyorum?” ve “Nasıl çekmeliyim?” sorularıma verdiğim yanıtlar oluyor. Hangi alanda olursa olsun (Belgesel, Basın ya da kavramsal) tekniği buna uyguluyorum. Çok pahalı ya da marifetli makinelerin benim için yani tarzımı ortaya koymada bir anlamı yok."

Özcan Yaman

Işık Sezer ile fotoğraf üzerine söyleşi

“Post-modern fotoğrafçı olacağım” diye bir şey söyleyemezsiniz. Her şeyden önce dijital teknolojiyi çok iyi bilmeniz gerekiyor. En azından bir alanda buna hakim olmanız gerekiyor. Bu alanda yayınlanmış kitapların okunması gerek. Bu alanda çalışmış sanatçıların ve eserlerinin bilinmesi gerek. Aynı zamanda bu çalışmaların satır aralarını okumak gerek. Bu fikir nasıl ortaya çıktı? Nasıl görselleştirildi? Çünkü hiçbiri basit bağlamlarla rastlantılarla ortaya çıkmıyor.

Sandıktaki Fotoğraflar

Vivian Maier ve Zaharia Cuşnir üzerine bir şeyler karalayınca Birol Üzmez daha önce yaptığımız röportajda kıyısından köşesinden bundan bahsetmişti. Döndüm röportajı bir kere daha okudum. “Burnumuzun dibindekini ıskalayıp nerelerde dolaşıyorum” dedim kendi kendime. Birol’da sağolsun desteğini esirgemedi. Ve devamı yazımızdaki söyleşide…

Soner Yaman ile fotoğraf üzerine söyleşi

"Fotoğrafın sanat olabilmesi içinde kişinin zihninde üretmiş olduğu fotoğrafları bir yönetmen edasıyla kurgulamasıyla ortaya koyması gerekir. Eğer ben gördüğümü fotoğraflıyorsam, o görüntü olmazsa ben onun fotoğrafı çekmem. Ben ona mahkumum. Dolayısıyla bu tam sanat olmuyor."

-Soner Yaman

E-POSTA ABONELİĞİ

Okyar Atilla
Geçmişte bir ara mühendisti. Şimdi tam zamanlı yönetici, gerçek zamanlı fotoğrafçı. Gündem "Fotoğraf" ise akan suları durdurur. Seyahat denildiğinde kapının önündedir. Klasik müzik ve kitap olmazsa olmazıdır. İki sokak köpeği, muhtelif sayıda kedi ile sürekli temas halindedir. Hızını alamadı mı dağda bayırda bulduğu gerçek köpeklerle konuşur. Sürekli sorgular. Merak ettiği bir konu olursa elinden kimse alamaz. "Bilgi ve sevgi paylaştıkça çoğalır" ilişkilerinin ana fikridir.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

Abone ol
Bana bildir
guest
Makale Değerlendirme
Makaleyi 5 yıldız üzerinden değerlendirin
Yorum formu, web sitesinde yer alan yorumları takip etmemize izin vermek için Adınızı, e-Postanızı ve içeriğinizi kaydeder. Yorum göndermek için lütfen web sitemizdeki Koşulları ve Gizlilik Politikamızı okuyun ve kabul edin.
5 Yorum
Eskiler
En yeniler Beğenilenler
Satır içi geribildirimler
Bütün yorumları göster
Öner BÜYÜKYILDIZ

Fotoğrafçılığın çok değişik ve ilginç bir dalı. Çok teşekkür ederiz Okyar bey ve Hakan bey.

Bir şey sormak istiyorum müsadenizle, kaliteli bir kızılötesi filtre, modifiye edilmiş bir gövde ile aynı kalitede görüntü üretebiliyor mu? Yoksa ucuz seçenek = düşük kalite mi?
Birde, makina modifiye ettiğimizde, artık o gövdeyi sadece kızılötesi fotoğraf için kullanmak zorunda kalıyoruz ve sadece belli bir dalga boyu ile sınırlıyız, Oysa lens önüne takılan filtrelerde bazı farklı dalga boyları için seçenekler var. Bu daha mantıklı bir seçenek değil mi, neden makina modifikasyonu tercih ediliyor?

Teşekkür ederim.

Selam ve saygılarımla

hakan yaman

Merhaba Öner Bey, İlginiz için teşekkür ediyorum. Sadece filtre kullanarak yapılan çekimlerde uzun pozlama sürelerini göze almanız gerekiyor. Bu sizin fotoğrafını çekiminizi tripotlu çekimlere kısıtlayacaktır. Netlik de önemli bir sorunu alacaktır. Bu amaç için üretilmiş makineler en iyi seçeneklerdir, ancak ülkemizde doğrudan nadiren temin edilebilmektedir. Muhtemelen talep azlığı ve yüksek fiyatı buna neden olmaktadır. En çok uygulanan yöntem ise ikinci el bir DSLR ve aynasız fotoğraf makinesine uygulanan modifikasyonlardır. DSLR’ye yapılan modifikasyonlarda netleme sorunu olabileceği bildirilmektedir. Aynasız fotoğraf makinelerinde ise modifikasyon artı filtre kullanımı ile başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Modifiye aynasız makinede de objektife farklı filtreler uygulanabilmektedir. Makine modifikasyonu konusunda bildiğim kadarıyla iki kişi bulunmaktadır. Bunlardan birisi İsmail Uğurbaş’tır. Kendisinin özellikle aynasız fotoğraf makinelerin modifikasyonunda önemli deneyimleri bulunmaktadır.
Selam ve Saygılarımla,
Hakan Yaman

Öner BÜYÜKYILDIZ

Ayrıntılı cevabınız için çok teşekkür ederim Hakan bey.

Manşet

Sony a7c

Yeni Sony A7C ve 28-60mm f/4-5.6

Sony son zamanlarda Youtube için video çekenlere yöneldi. ZV1'den sonra şimdi de A7C geldi.

Sony'nin basın açıklamasında geçenler ve yorumlarımı aşağıda özetledim. Bu arada Sony'nin basın açıklamasında tam 29 (yazıyla yirmidokuz) alt açıklama var. Yani tam 29 kere iddialarını açıklama ihtiyacı hissetmişler.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Bir Fotoğraf, şehir hatları vapurundaki Çocuk ve Martılar

Bir Fotoğraf, şehir hatları vapurundaki Çocuk ve Martılar

Tüm hücrelerinde hissettiği o sonsuz huzurla Mısır çarşısına doğru yürürken elindeki bozukluklara şöyle bir baktı ve gülümsedi. Dönüşte martıların simit parası çıkmıştı! İçinden mırıldanmaya başladı:

Beni mutlu edecek şey, senin paran değil.
Sıyrıl bütün önyargılarından..
Hoş geldin aslıma!
İşte ben böyleyim.
İşte ben böyleyim…

POPÜLER İÇERİKLER

Bir fotoğraf yarışmasının analizi - 1

Bir fotoğraf yarışmasının analizi

Bu kez sizinle sohbetimi yarışmalar konusu üzerine yapmak istiyorum. Niçin? Diye sorabilirsiniz, açıklayayım… Her yarışmacı yarışmalara, uygun ve iyi olduğuna inandığı fotoğrafıyla katılmakta; kaybettiğinde haksızlık yaşadığına inanmakta, hatayı nerede yaptığını bilememekte, jürinin aradığını öğrenememektedir.
5
0
Düşünceleriniz bizim için önemli. Belirtmek ister misiniz, lütfen yorum yapın.x
()
x