Kızılötesi Fotoğrafçılık: Fotoğrafın göremediğimiz yanı

Sevgili dostumuz Hakan Yaman ile sohbetlerimizde kızılötesi fotoğrafçılıkla özel olarak ilgilendiği laf aralarına karışmıştı. Bu konuyu şöyle enine boyuna konuşmaya karar verdik...

-

Arthenos: Merhaba Hakan Bey. Sohbetlerimizde kızılötesi (KÖ) fotoğrafçılıkla özel olarak ilgilendiğiniz laf aralarına karıştı. Bu konuyu şöyle enine boyuna konuşsak mı? Ne dersiniz?
Hakan Yaman: İyi olur herhalde. Üzerinde çok durulmayan bir tarzdır. Belki bilgi ve tecrübelerimden faydalanacak fotoğraf gönülleri olabilir.

Arthenos: Hadi başlayalım o zaman. KÖ fotoğrafçılığına nasıl başladınız?
Hakan Yaman: Biz fotoğrafçılar için ışık son derece önemlidir. Işıksız kayıt da mümkün olmuyor. Hatta fotoğrafçılar kendi aralarında iyi niyet temennilerinde bulunurken “Işığınız bol olsun” demiyor muyuz? Bu doğrultuda hep ışığı gözeterek fotoğraf çektim. Ancak bir süre sonra görebildiğimiz ışıklı ortamın dışında da bir ortamın olduğunu fark ettim. Böyle bir ortamın olduğunu Burak Şenbak ve Melih İnanlı hocaların rehberliğinde keşfettim. Bu dünyanın içine girince mest oldum. Şimdi ise fırsat yaratıp bu dünyayı geziyorum.

Arthenos: Kızıl ve Ötesinde nasıl bir dünya var? Biraz anlatır mısınız?
Hakan Yaman: KÖ, doğada bulunan ışık spektrumunun (400-700 nm arasındaki dalga boylarındaki ışık gözle görülür) 700 nm üzerindeki kısımdır. Bu kısmı çıplak gözle görmemiz mümkün değildir. Ancak kullanılan özel filtreler ile görünür kılınabiliyor. Yine kullanılan filtreye göre de renk alabiliyor. Yani standart bir renk dağılımı yoktur. Kullanılan araca göre görecelidir.

Kızılötesi Fotoğrafçığı: Fotoğrafın göremediğimiz yanı
Tayf

Eskiden daguerreotype fotoğraf yöntemi için atfedilen “(çekim) sonuçları, deneyimli fotoğrafçıları arasında dahi belirsizliğini korur” (Mathew Brady) gözlemi KÖ fotoğrafçılığı için ifade etmek mümkündür. KÖ fotoğrafları çekerken çok deneyimli dahi olsanız, bazı sürprizlerle karşılaşmanız olasıdır. Bu da KÖ fotoğrafçılığını eğlenceli kılmaktadır.

Athenos: Fotoğrafa gönül verenleri KÖ fotoğrafçılığına heveslendirmek için neler söyleyebilirsiniz? Yani biraz reklam yapalım.
Hakan Yaman: Teknolojinin gelişimi, fotoğrafın diğer alanlarına olumlu etkileri olduğu gibi, bu alanı da iyi yönde etkilemiştir. Eskiden KÖ filmlerle bu çalışmalar yapılırken, KÖ filmlerin aşırı hassas olmaları ve banyolarındaki bazı incelikler bu uğraş alanının özellikle teknik alanlarda kullanımlarını zorunlu kılarken, dijital sensörlerin gelişimleri ile KÖ fotoğrafçılığının kullanımı daha yaygın kitleler tarafından beğeni buldu.

KÖ fotoğrafları alışılagelmiş görüntülerin, manzaraların gözünüze daha farklı göstermektedir. Görüntüleri unutulmaz kılmaktadır. Gerçekötesi koyu mavi gökyüzü ve pamuk renginde yapraklar örneğin KÖ fotoğrafçılığında en yaygın kullanılan KÖ fotoğraf sergileme biçimidir. Ancak hayal gücünüze ve beğeninize sınır koymazsanız çok daha farklı sürreal görüntüler elde etmeniz mümkündür. Sadece bu gerekçe bile KÖ fotoğrafçılığını denemeye değer uğraş haline getirir.

Arthenos: Yani bir bakıma soyut fotoğraf çalışmasına yöneleceksek KÖ bizim için bir seçenek olacaktır desem herhalde çok yanlış olmayacak.
Hakan Yaman: Kesinlikle, soyut çalışmalara açılan bir kapı gibi ele alınabilir.

Arthenos: KÖ fotoğrafçılığına başlamak için ne tür donanıma ihtiyaç bulunur?
Hakan Yaman: Bu işi mesleki olarak yapan meslek grupları (örn. astronomlar, ziraat ve harita mühendisleri, adli tıpçıları, askeri personel vb.) işleri için özel geliştirilmiş ekipman ile görüntüler alırken, amatör fotoğrafçılık alanında farklı seçenekler bulunmaktadır. En ideal seçeneği sırf bu amaç için üretilmiş DSLR edinmektir. Bu makinelerde uygun tasarımları nedeniyle “hotspot” olarak adlandırılan görüntü merkezinde ortaya çıkan ışık halesi pek gelişmemektedir. Ancak bu makinelerin fiyatları normal DSLR’lere göre iki misli daha fazla olmaktadır ve çok talep görmedikleri için piyasada pek bulunmamaktadır. Diğer bir seçenek ise objektife farklı dalga boylarında KÖ filtrelerin uygulanmasıdır. Oldukça hesaplı bir çözüm olmasına rağmen uzun pozlama gerektirmesi ve bu nedenle tripot ile çalışma mecburiyeti çalışabileceğiniz fotoğrafik öğe seçeneklerinizi kısıtlayabilmektedir. Analog makinede KÖ film ile çekim yapmak pek kullanılmayan bir seçenektir. Film bulma ve banyo sorunları bu yöntemin dezavantajları arasındadır. Şu anda en yaygın kullanılan yöntem ikinci el bir fotoğraf makinesinin KÖ modifikasyonudur. Bu konuda İsmail Uğurbaş gibi fotoğrafçılar önemli deneyimlere sahiplerdir (ayrıntılı bilgi: www.infradream.com). Modifikasyonda özellikle aynasız fotoğraf makinelerinin verimlerinin daha iyi olduğu deneyimi mevcuttur.

Athenos: KÖ çekim yapan bir makineye yatırım yapamayan bir fotoğrafçı KÖ görüntüler elde edebilir mi?
Hakan Yaman: Tam olarak değil. Otantik KÖ görüntü elde edemese bile DSLR fotoğraf makinesi ile çekmiş olduğu renkli fotoğrafları siyah/beyaz ya da renkli “kızıl ötemsi” fotoğraflar üretmeniz mümkündür. Burada özellikle görüntü işleme programındaki maharetinizi göstermeniz gerekir. Renk kanallarında yapacağınız değişiklikler, renk ve ışıktaki yapacağınız oynamalar ile değişik etkiler elde etmeniz mümkündür. Elde edeceğiniz görüntüler sizleri şaşırtacaktır!

Athenos: Hakan Bey, bize KÖ fotoğrafçılığını tanıttığınız için teşekkür ederiz.
Hakan Yaman: Ben teşekkür ederim, KÖ fotoğrafçılığını tanıtma olanağı sağladığınız için. KÖ fotoğrafçılığı fotoğrafa farklı bir bakıştır. Görülmeyeni ortaya çıkarma çabasıdır. Belki de hakikatı bulma arayışıdır! Manzara dışında, portre ve göze farklı dalga boylarda daha hoş ve ilk defa göreceğimiz görüntülerdir.

Sevgili dostumuz Hakan Yaman’da bu tarz çok fotoğraf olmasına rağmen örnek olarak az sayıda fotoğrafı bilinçli olarak yayınladık. Bundan sonrasını fotoğraf gönüllerinin araştırma merakına ve deneme çekimlerine bırakıyoruz.

Okumak için önerilen kaynaklar:

  1. Yaman H. Kızıl Ötesi Fotoğrafçılığı.
    Erişim: www.sanalsergi.com/kizil-otesi-fotografciligi/
  2. Uğurbaş İ. Kızıl ötesi fotoğrafçılık.
    Erişim: www.infradream.com/
  3. technotoday.com.tr/infrared-fotograf-cekiminin-incelikleri/
  4. www.66pixel.com/dijital-fotografcilik-editor-yazilari/kizilotesi-fotograf/
  5. www.youtube.com/watch?v=z9mxh7hMBvM
  6. www.recepelal.com/2019/04/15/kizilotesi-fotograf-nasil-cekilir%EF%BB%BF/

Yeni içeriklerden haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Okyar Atilla
Geçmişte bir ara mühendisti. Şimdi tam zamanlı yönetici, gerçek zamanlı fotoğrafçı. Gündem "Fotoğraf" ise akan suları durdurur. Seyahat denildiğinde kapının önündedir. Klasik müzik ve kitap olmazsa olmazıdır. İki sokak köpeği, muhtelif sayıda kedi ile sürekli temas halindedir. Hızını alamadı mı dağda bayırda bulduğu gerçek köpeklerle konuşur. Sürekli sorgular. Merak ettiği bir konu olursa elinden kimse alamaz. "Bilgi ve sevgi paylaştıkça çoğalır" ilişkilerinin ana fikridir.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

avatar
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bana bildir
Öner BÜYÜKYILDIZ
Ziyaretçi
Öner BÜYÜKYILDIZ

Fotoğrafçılığın çok değişik ve ilginç bir dalı. Çok teşekkür ederiz Okyar bey ve Hakan bey.

Bir şey sormak istiyorum müsadenizle, kaliteli bir kızılötesi filtre, modifiye edilmiş bir gövde ile aynı kalitede görüntü üretebiliyor mu? Yoksa ucuz seçenek = düşük kalite mi?
Birde, makina modifiye ettiğimizde, artık o gövdeyi sadece kızılötesi fotoğraf için kullanmak zorunda kalıyoruz ve sadece belli bir dalga boyu ile sınırlıyız, Oysa lens önüne takılan filtrelerde bazı farklı dalga boyları için seçenekler var. Bu daha mantıklı bir seçenek değil mi, neden makina modifikasyonu tercih ediliyor?

Teşekkür ederim.

Selam ve saygılarımla

hakan yaman
Ziyaretçi

Merhaba Öner Bey, İlginiz için teşekkür ediyorum. Sadece filtre kullanarak yapılan çekimlerde uzun pozlama sürelerini göze almanız gerekiyor. Bu sizin fotoğrafını çekiminizi tripotlu çekimlere kısıtlayacaktır. Netlik de önemli bir sorunu alacaktır. Bu amaç için üretilmiş makineler en iyi seçeneklerdir, ancak ülkemizde doğrudan nadiren temin edilebilmektedir. Muhtemelen talep azlığı ve yüksek fiyatı buna neden olmaktadır. En çok uygulanan yöntem ise ikinci el bir DSLR ve aynasız fotoğraf makinesine uygulanan modifikasyonlardır. DSLR’ye yapılan modifikasyonlarda netleme sorunu olabileceği bildirilmektedir. Aynasız fotoğraf makinelerinde ise modifikasyon artı filtre kullanımı ile başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Modifiye aynasız makinede de objektife farklı filtreler uygulanabilmektedir. Makine modifikasyonu konusunda bildiğim kadarıyla iki kişi bulunmaktadır. Bunlardan birisi İsmail Uğurbaş’tır. Kendisinin özellikle aynasız fotoğraf makinelerin modifikasyonunda önemli deneyimleri bulunmaktadır.
Selam ve Saygılarımla,
Hakan Yaman

Öner BÜYÜKYILDIZ
Ziyaretçi
Öner BÜYÜKYILDIZ

Ayrıntılı cevabınız için çok teşekkür ederim Hakan bey.

Manşet

Mentawai - Yağmur Ormanı Bekçileri

Mentawai – Yağmur Ormanı Bekçileri

Fotoğrafa başladığım ilk zamanlarda alanımı bulmanın önemli olduğunu fark ettim ve kendimi belgesel fotoğraf alanında daha iyi ifade edebileceğimi anladım. Fotoğraf makinesi ile sadece görüneni değil o görünen gerçeğin arkasındaki asıl hakikati arama çabalarım doğrultusunda yolum Hint Okyanusu’nda Endonezya’ya bağlı Siberut Adasındaki Mentawai Kabilesi ile kesişti.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Yeniden Kadrajlama Tekniği ile Fotoğraflarınızı Geliştirin

Yeniden Kadrajlama Tekniği

Yeniden kadrajlama, ana odak noktasını kullanarak konuya odaklanmak ve elinizi deklanşörden çekmeden konuyu kadrajınızdaki başka bir yere yeniden konumlandırarak ideal kadrajı oluşturup fotoğrafı çekmektir.

POPÜLER İÇERİKLER

Mentawai - Yağmur Ormanı Bekçileri

Mentawai – Yağmur Ormanı Bekçileri

Fotoğrafa başladığım ilk zamanlarda alanımı bulmanın önemli olduğunu fark ettim ve kendimi belgesel fotoğraf alanında daha iyi ifade edebileceğimi anladım. Fotoğraf makinesi ile sadece görüneni değil o görünen gerçeğin arkasındaki asıl hakikati arama çabalarım doğrultusunda yolum Hint Okyanusu’nda Endonezya’ya bağlı Siberut Adasındaki Mentawai Kabilesi ile kesişti.

Buna benzer birçok yazı
E-Posta Kutunuza
gelsin ister misiniz?

Bültenimize abone olun, yeni içerikler ilk size gelsin.

Teşekkürler. Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyin.