Mimari Fotoğrafın Görünmeyen Matematiği

Peter Li'nin bazı fotoğrafları tek kare değildir. Özellikle katedral gibi yüksek hacimli yapılarda, giriş kapısından başlayarak kamerayı dikey eksende adım adım yukarı taşır; kubbeyi, ardından karşı cepheyi kapsayacak şekilde onlarca kare çeker. Daha sonra bu kareleri kusursuz biçimde birleştirerek tek bir fotoğrafa dönüştürür.

_

“Mimari fotoğraf, yalnızca yapıları değil; insanlığın geometriyle kurduğu estetik ilişkiyi de kaydeder.”

Mimari fotoğraf denildiğinde, Instagram’da uzun yıllardır ilgiyle takip ettiğim @pli.panda (Peter Li) aklıma gelir. Onun çalışmalarını farklı kılan yalnızca görkemli katedralleri fotoğraflaması değildir. Asıl hayranlık uyandıran yönü, mimarinin geometrisini fotoğrafın diliyle yeniden inşa edebilmesidir.

Peter Li’nin bazı fotoğrafları tek kare değildir. Özellikle katedral gibi yüksek hacimli yapılarda, giriş kapısından başlayarak kamerayı dikey eksende adım adım yukarı taşır; kubbeyi, ardından karşı cepheyi kapsayacak şekilde onlarca kare çeker. Daha sonra bu kareleri kusursuz biçimde birleştirerek tek bir fotoğrafa dönüştürür.

Bu tekniğin adı vertoramadır.

Panorama tekniği fotoğrafçılar arasında oldukça yaygındır. Aynı sahnenin yatay doğrultuda çekilen çok sayıda karesinin birleştirilmesiyle, insan gözünün görebileceğinden daha geniş bir alan tek fotoğrafta gösterilir.

Mimari Fotoğrafın Görünmeyen Matematiği

Vertorama ise aynı mantığın dikey eksene uygulanmış hâlidir. Özellikle kubbeler, yüksek tavanlar ve uzun iç mekânlar için vazgeçilmez bir yöntemdir.

Ancak bu tanım, tekniğin yalnızca görünen kısmıdır.

Gerçek zorluk çekimde değil, perspektifin korunmasındadır.

Makine yukarı doğru her hareket ettiğinde objektifin görüş açısı değişir. Yakındaki sütunlarla uzaktaki kubbe arasındaki konumsal ilişki de doğal olarak farklılaşır. Eğer objektifin düğüm noktası (nodal point) sabit tutulamazsa, fotoğraflar birleştirildiğinde sütunlar kırılır, kemerler kayar, çizgiler birbirini karşılamaz. Fotoğrafçının en büyük sınavı tam da burada başlar.

Başarılı bir vertorama, izleyicinin dikkatini teknik ustalığa değil, mimarinin ihtişamına yöneltmelidir.

Fotoğrafçı görünmez olmalıdır.

Mimari fotoğrafta ikinci önemli konu ise merkez ekseni bulabilmektir.

Özellikle cami ve katedral gibi merkezi planlı yapılarda, kubbenin tam merkezi, mihrap, ana koridor ve zemin geometrisinin aynı eksende buluşması fotoğrafın bütün estetik dengesini belirler.

Bu yalnızca teknik bir beceri değildir.

Fotoğrafçının mekânı okuyabilme yeteneğidir.

Çünkü mimar, yapıyı inşa ederken geometrinin diliyle konuşmuştur.

Fotoğrafçı ise aynı dili ışık ve perspektifle yeniden yorumlamak zorundadır.

Pendik 15 Temmuz Camii’ni fotoğraflarken bunu bizzat yaşadım.

Kubbenin merkezini, mihrap eksenini, halı desenlerini ve mimari simetriyi tek noktada buluşturabilmek sandığımdan çok daha zor oldu. Milimetrik kamera hareketleri bile bütün dengeyi bozabiliyordu.

İşte mimari fotoğrafın görünmeyen emeği budur.

Çok kareli çekimlerde karşılaşılan bir diğer güçlük ise netliktir.

Kamera açısı değiştikçe odak düzlemi de değişir.

Her karenin aynı optik kaliteyi taşıması gerekir.

Aksi hâlde birleşme kusursuz olsa bile bezemelerin ayrıntıları yeterince okunamaz.

Özellikle tarihî yapılarda taş işçiliği, kalem işi süslemeler ve kubbe desenleri fotoğrafın ruhunu oluşturan ayrıntılardır.

İç mekân çekimlerinde en büyük teknik sorun ise ışıktır.

Pencerelerden gelen yoğun gün ışığı ile nispeten karanlık iç mekân arasındaki yüksek dinamik aralık, tek pozlamayla çoğu zaman kontrol edilemez.

Bu nedenle HDR tekniği çoğu zaman kaçınılmazdır.

Bunun yanında günün doğru saatini seçmek de en az teknik bilgi kadar önemlidir.

Mimari Fotoğrafın Görünmeyen Matematiği

Sabahın ilk saatleri ya da gün batımına yakın zaman dilimleri, dış ortam ile iç mekân ışığı arasındaki farkı azaltarak fotoğrafçıya önemli bir avantaj sağlar.

Ancak bütün bu teknik bilgiler, tek başına iyi bir mimari fotoğraf üretmeye yetmez.

Çünkü mimari fotoğraf yalnızca taşları, sütunları ve kubbeleri kaydetmez.

Bir medeniyetin estetik anlayışını, inanç dünyasını ve matematik bilgisini de görünür kılar.

İyi bir mimari fotoğraf, binayı belgelemekten öteye geçerek onun ruhunu hissettirebilmelidir.

Teknik bunun aracıdır; amaç değildir.

İşte bu yüzden Peter Li’nin çalışmalarına baktığımda yalnızca kusursuz bir vertorama görmüyorum.

Mimariye duyulan büyük bir saygıyı görüyorum.

Bir fotoğrafçı, tekniğini unutturacak kadar ustalaştığında sanat başlar.

İnsan da işte o zaman, yalnızca fotoğrafa değil; o fotoğrafı üreten emeğe de saygıyla bakar.

İLİŞKİLİ İÇERİKLER

Fotoğrafta Sanatsal Kurgu

Sanatsal kurguda, nesnel gerçeklik yalnızca bir başlangıç noktası, bir yola çıkış anıdır. Fotoğrafla işiniz bittiğinde tanınmayacak halde bile olabilir. Artık önemli olan renkler, lekeler, şekiller, desenlerdir. Fotoğraf somut bir gerçeklikten yola çıkmış olsa da bizi yaratıcısının istediği yere götürmüştür. Salt gerçeklikle yetinilirse, sanatsal verilerle beslenen bir tarzla yepyeni görsel açılımlar ortaya koymak mümkün olmaz.

Koşulsuz Sevgi

Fotoğrafçı, kompozisyonunu sıradan bir sokak görüntüsünün ötesine taşımayı başarmış. Kemerli geçit, doğal bir çerçeve oluşturarak bakışlarımızı doğrudan iki yaşlı adamın üzerine yönlendiriyor.

Gültekin Çizgen: İkinci Yarı

Yaş almış olması ustaya çok büyük bir deneyim yığını ve ciddi bir birikim bahşetmekle birlikte, uzun soluklu sanat yolculuğunda hayata geçirdiği her şey mental bakımdan kendinden sonraki kuşaklardan daha genç kalmasını da sağladı. Muhtemelen en gencimiz Gültekin Çizgen’dir.

ZELİŞ’in Kelebekleri

Bireye, topluma, sokak hayvanlarına ve yaban hayatına dair hassasiyetini, yaşamı boyunca biriken iyiliği-kötülüğü, güzelliği-çirkinliği, neşeyi-ıstırabı, sözü ve sohbetiyle, dostluğu ve yardımseverliğiyle, şiiri ve fotografıyla dile getiriyor Zeliş.

Fazla söze ne hacet, söyleyeceğini söylemiş Zeliha Altındal.

E-POSTA ABONELİĞİ

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

YORUM YAPILDIĞINDA BANA BİLDİR
Bana bildir
guest

1 Yorum
Eskiler
En yeniler Beğenilenler
Öner BÜYÜKYILDIZ
Öner BÜYÜKYILDIZ
Makale Puanlama :
     

Gerçekten harika kareler. Adeta mekanlara yeniden can verilmiş, ölümsüzleştirilmiş.

Emeğinize, yüreğinize sağlık Mikdat abim.

Selam ve saygılarımla.

Bu makaleyi paylaş

Mikdat Besni
Mikdat Besni
Sayısal teknoloji ve interneti fırsat bilerek fotoğrafla ilgilenmeye başladı. Sadece çekip paylaşmak ve izleyerek fotoğrafın öğrenilemeyeceğini anlayınca, ciddi yayınlardan kaynak oluşturdu. Verdiği fotoğraf kursları sayesinde fotoğrafın inceliklerini öğrendi. Çeşitli ortamlarda iyi fotoğrafları yorumlayarak bilincin gelişmesine, iyi fotoğrafın ve fotoğrafçının ön plana çıkmasına destek olmaya çalışmaktadır. Fotoğraf sanatını esas alan bazı oluşumların, kitap ve dergilerin editörlüğünü yapmıştır. Kristal'e Mektuplar başlığıyla yaptığı yorumları, aynı isimle kitap olarak yayınlanmıştır. Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf ve Video Bölümü Kurucu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Önal bu kitabın güzel sanatlar fakülteleri başta olmak üzere birçok akademik kuruluşlar için iyi bir kaynak olacağını nitelemiştir.

MANŞET

POPÜLER İÇERİKLER