Ana Sayfa FOTOĞRAFÇILIK Fotoğrafın Temelleri Pozlama Nedir, Doğru Pozlama Nasıl Yapılır?

Pozlama Nedir, Doğru Pozlama Nasıl Yapılır?

-

Blogumuzda “Pozlama” kelimesine birçok yazımda rastlamış olmalısınız. Birçok yerde “Pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır? – Pozlama değeri nedir, nasıl yapılır? – Uzun pozlama nedir? – Pozlama telafisi nedir? gibi sorular karşımıza çıkar.

Pozlama nedir?

Pozlama, elde ettiğimiz görüntünün aldığı ışığın doğru oranlarda olup olmamasıdır. Bir başka deyişle, bir fotoğrafın pozlaması, bir görüntünün kameranız tarafından yakalandığında ne kadar açık ya da koyu olacağını belirler. Çok fazla ışık almış, beyaza yakın tonlarda silik fotoğraflar için aşırı pozlama yada çok pozlanmış, çok az ışık almış, siyaha yakın tonlarda karanlık fotoğraflar için eksik pozlama ya da az pozlanmış terimleri kullanılır.

Arthenos | Fotoğrafta pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır, aşırı pozlama, eksik pozlama, az pozlanmış, çok pozlanmış | Galata Kulesi, İstanbul
Normal pozlanmış
Arthenos | Fotoğrafta pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır, aşırı pozlama, eksik pozlama, az pozlanmış, çok pozlanmış | Galata Kulesi, İstanbul
Çok Pozlanmış
Arthenos | Fotoğrafta pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır, aşırı pozlama, eksik pozlama, az pozlanmış, çok pozlanmış | Galata Kulesi, İstanbul
Çok pozlanmış
Pozlama Üçgeni

Pozlama kameranızda üç farklı ayar ile belirlenir:

  1. Diyafram
  2. Perde hızı (“Deklanşör hızı” veya “Enstantane” gibi farklı isimlerle kullanılır)
  3. ISO

Buna “Pozlama üçgeni” denir. Fotoğrafçılığın vazgeçilmez temel bir parçasıdır.

Doğru pozlama nasıl yapılır?

Doğru pozlamaya (pozlama dengesi) ulaşmak bir kovaya yağmur suyunu toplamak gibidir. Yağış şiddetini kontrol edemeseniz de kontrolünüz altında olan üç faktör vardır:

  1. Kovanın genişliği,
  2. Yağış altında bıraktığınız süre,
  3. Toplamak istediğiniz yağmur suyu miktarı.

Fotoğrafını çekeceğiniz ortamdaki ışık şiddetini yağan yağmur olarak düşünün ve hep aynı şiddette yağdığını düşünün. Yani ışığınız sabit.

Kovanıza dolan suyun temiz olması için kovanızın üstünde bir elek (filtre) olduğunu düşünün. Eleğinizin gözenekleri ne kadar sıksa, suyun dolma süresi uzun ama suyunuz o kadar temiz olacak, seyrekse suyunuz kısa sürede dolacak ancak bir miktar kirli ya da tozlu olacaktır.

Kovanıza dolan suyun aynı zamanda bir kaydedici olduğunu düşünün, yani kovanıza dolduğu süre içerisinde ortamdaki her hareketi saniye saniye kaydeden ve bunu aklında tutan video filmi gibi.

İhtiyacınız olan su miktarını bir kovada biriktirmek için ne yaparsınız?

  • Ya dar bir kova seçip, onu yağmur altında uzun süre bekletip doldurursunuz,
  • Ya da geniş bir kova seçip, onu yağmur altında kısa sürede doldurursunuz.

Sık gözenekli elek = temiz su,
Düşük ISO = temiz fotoğraf

Her iki durumda da kovanıza dolan yağmurun miktarını belirleyecek bir başka etmen, kovanızın ağzında bulunan elektir. Eleğin gözenekleri ne kadar sıksa, su buradan daha ağır geçerek kovanıza ulaşacaktır, bu durumda çevre kirlerinden, toprak ve kumdan arınmış bir suyunuz olacaktır. Eleğin gözenekleri genişse su fazla zorlanmadan geçip gidecektir, fakat kovanızdaki su çevre kirlerini, tozu ve kumu beraberinde getirecektir.

Yukarıdaki örnekte;

olacaktır.

Kovanızı dolduracağınız su miktarını yukarıdaki üçgenin alanı olarak düşünün.
Yani;
Fotoğrafınızın alması gereken ideal ışık = Kovanıza doldurmanız gereken su.

Üçgenin alanı eşit kalacak şekilde (ideal ışık miktarı aynı kalacak şekilde) üçgenin kenarlarını dilediğiniz gibi kısaltıp uzatabilirsiniz. Diyafram değerini sabit tutmak istiyorsanız ya ISO’yu, ya Perde Hızını ya da her ikisini birden değiştirmeniz gerekecektir. Perde hızı sabitse aynı şeyleri ISO ve Diyafram değeri için yapmalısınız.

Fotoğraf makinesinde pozometre

Günümüz gelişmiş kameraları çekeceğiniz fotoğrafta doğru pozlama değerini otomatik olarak hesaplayabilir donanıma sahiptirler. Bu konulara “Kamera Çekim Modları – Manuel Mod” ve “Kamera Çekim Modları – Diyafram ve Enstantane Öncelikli Modlar” başlıklı yazılarımda detaylı olarak değiniyoruz. Kameranızın LCD panelinde aşağıdaki şekilde kırmızı daire içerisindeki Pozometre yaptığınız ayarlarda ne kadar doğruluk payı olduğunu size göstererek doğru pozlama değerleri için ayarları yapmanıza yardımcı olur. Doğru pozlama için çizginin şekilde olduğu gibi “0” değerinde olması gerekmektedir.

Yandaki örnekte;

  • Diyafram değeri : f/4.5,
  • ISO : 100
  • Perde hızı : 1/200 saniye

olarak belirlenmiş.

Pozlama Nedir | Pozometre | Arthenos
Pozometre

Yağmur ve kova örneğine geri dönerek rakamlar üzerinden gidelim.
Diyelim ki size 5 Litre su (yani ışık) lazım ve çok sık gözenekli bir elek kullanıyorsunuz (ISO 100).

Deney 1:
Önce çok dar bir kovayı yağmur altına koyun (kısık diyafram). Bu durumda kovanıza 5 Litre su dolması için (mesela) 5 Saniye (Perde Hızı) beklemeniz gerekecek. Kovanıza dolmuş olan suyun yüksekliği diyelim ki 50cm (Alan Derinliği) olsun.

Deney 2:
Sonra çok geniş bir kovayı yağmur altına koyun (açık diyafram). Bu durumda kovanıza 5 Litre su dolması için (mesela) 1/250 Saniye (Perde Hızı) beklemeniz gerekecek. Kovanızdaki suyun yüksekliği diyelim ki 5cm (Alan Derinliği) olsun.

Pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır?

Her iki durumda da ihtiyacınız olan 5 Litre suyu elde ettiniz, birini 5 saniyede diğerini 1/250 saniyede.

Fotoğrafçılıkta Pozlama kavramını anlatabilmek için kurguladığım Kova örneği sizce konunun anlaşılması için faydalı oldu mu?
1
Bu konuda siz ne düşünüyorsunuz?x

Sonuç;

Elde ettiğiniz 5 litrelik su aslında sizin fotoğrafınızı temsil ediyor. Bu fotoğrafı 5 saniyede de alabilirsiniz, 1/250 saniyede de. İkisi de sonuçta aynı ışık miktarına sahip olacaktır. Eğer çekeceğiniz sahnede hareketli bir nesneniz varsa, örneğin bisiklet ile giden bir insan varsa;

5 saniyelik fotoğrafınız, geçen bu 5 saniye süre içerisinde bisiklet ile giden insanın tüm hareketlerini ardışık olarak kayıt edecek, sonuçtaki fotoğrafınız insanın arkasında aşağıdaki fotoğraftaki gibi bulanık bir iz bırakarak görünecektir (Fotoğrafta uzun pozlama).

Pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır?

1/250 saniyelik fotoğrafınız, saniyenin 250’de 1’i kadar bir hareketi kayıt edecek, sonuçtaki fotoğrafınız insanı arkasında iz bırakmadan net olarak gösterecektir (Fotoğrafta hareketi dondurma).

Pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır?

Bunları yaparken kovanızın üzerine koyduğunuz elek (ISO), suyun dolma süresini ve temizliğini etkileyecektir. Biz çok sık gözenekli bir elek (ISO 100) seçmiştik ve temiz bir suya (temiz fotoğrafa) sahip olduk. Seyrek gözenekli bir elek seçerseniz (örnek ISO 12500), suyunuz 5 saniye yerine (mesela) 3 saniyede dolacaktır, ancak ortamdaki kumu, tozu da kovamıza dolduracığımızdan kirli bir suya sahip olacağız (Fotoğrafta Kumlanma). Aynı durum (sürenin değişmesi) Deney 2 için de geçerli olacaktır (bakınız aşağıdaki fotoğraf).

Pozlama nedir, doğru pozlama nasıl yapılır?

Bu sihirli 3 kavram ve daha fazlası için şunlara göz atabilirsiniz:

Işığınız bol olsun.

İlişkili İçerikler

Perde Hızı ve Diyafram Kombinasyonu

Fotoğrafçılıkta Perde Hızı ve Diyafram kombinasyonu Pozlamayı belirler (pozlamanın belirlenmesinde bir başka önemli faktör ISO hassasiyetidir, biz...

Perde Hızı, Deklanşör, Enstantane Kavramı

"Perde hızı" deklanşörün açık kaldığı süre olarak açıklanabilir. Daha önce Dijital fotoğraf makinesi çalışma prensibi yazımızda bahsettiğimiz gibi makine gövdesi içinde bulunan açılır-kapanır perdenin açık kaldığı süredir.

Çoğu durumda saniyenin kesirleri (1/Sayı) şeklinde ifade edilir. Payda yani "Sayı" ne kadar büyük olursa hız da o kadar yüksek olur.

Diyafram Nedir? Fotoğrafta Diyafram Ayarları

Diyaframın kökeni dilimize Fransızca “diaphragme” kelimesinden gelmiştir, İngilizcede "Aperture" olarak tanımlanır ve “açıklık” anlamına gelir.

Fotoğrafta diyafram ayarlarını çekmek istediğiniz sahnenin ne olacağına göre siz belirlersiniz. Fotoğrafınızda nelere etki edeceğini anlamak için okumaya devam edin.

ISO Nedir, Fotoğrafı Nasıl Etkiler?

ISO; fotoğraf makinenizin ışığa duyarlılık düzeyidir. ISO numarası ne kadar düşük olursa ışığa duyarlılık o kadar düşük olur, ISO sayısı arttıkça fotoğraf makinenizin hassaslığı artar.

Tipik olarak ISO değerleri 100-200 (Baz ISO)'dan başlar ve geometrik olarak katları şeklinde artış gösterir. ISO dizisi: 100, 200, 400, 800, 1600, 3200, 6400, 12500, 25000 vb.

E-POSTA ABONELİĞİ

Sebahattin Demir
Mühendis ama Tıp meraklısı. Profesyonel yönetici. Seyahat etmeyi seven bir fotoğraf gönüllüsü. Okumayı, araştırmayı, sorgulamayı sever. İnsan ilişkilerine ve saygıya önem verir. Bildiklerini paylaşmaktan mutluluk duyar. "Bilmiyorum" demekten çekinmez. Türkçe yazım kurallarına uymayanlarla arası iyi değildir.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

Abone ol
Bana bildir
guest
Makale Değerlendirme
Makaleyi 5 yıldız üzerinden değerlendirin
Yorum formu, web sitesinde yer alan yorumları takip etmemize izin vermek için Adınızı, e-Postanızı ve içeriğinizi kaydeder. Yorum göndermek için lütfen web sitemizdeki Koşulları ve Gizlilik Politikamızı okuyun ve kabul edin.
15 Yorum
Eskiler
En yeniler Beğenilenler
Satır içi geribildirimler
Bütün yorumları göster
Hakkı Nomer

Kova örneği özellikle yeni öğrenmeye başlayanlar için çok anlaşılır olmuş. İlk profesyonel makinayı elime aldığımda aynı fotoğrafı farklı pozlama değerleriyle çekip değişiklikleri değerlendirmiştim. Öyle öyle (tabi sizin gibi bu işi ciddi uğraş haline getirenlerin yorum, yazı ve hatta kitaplarını okuyarak) doğru pozlama değerlerini bulmuştum. Çok başarılı ve gelişime açık bir site olduğunu düşünüyorum. Elinize emeğinize sağlık. Işığınız bol olsun.

Sebahattin DEMİR

Hakkı bey,

İlham verici ve motive edici katkılarınız için teşekkür ederim. Bu güzel uğraşa yeni başlayan dostlarım için elimden geldiğince yalın bir şekilde bildiklerimi öğrendiklerimi anlatmaya çalışıyorum ve bunu yaparken inanılmaz bir haz duyuyorum ve mutlu oluyorum.

Sizin de vurguladığınız gibi; ben de bu platformun gelişime açık ve interaktif olmasını arzu ediyorum. Birlikte öğrenelim, birbirimize öğretelim istiyorum.

Katkılarınızın devamını umut ederek, tekrar teşekkür etmek istiyorum.

Saygılar.

Handan

VAY. Bu gerçekten şimdiye kadar pozlama konusunda okuduğum en iyi “öğreticiler” den biri oldu. Şu anda bu fotoğrafçılık jargonları ve kavramları hakkında daha derin bir fikre sahip oldum. Kafamda daha oturdu kavramlar. Sabahattin Demir’e bir milyon teşekkür 🙂

Sercan

Kova örneği çok iyi olmuş, şimdi oturdu kafamda herşey.
Harikasınız.

Suna

Diyelimki
AS modunda çekim yapıyorum
f22, ISO 400 ve yavaş enstantane hızı
f22, ISO 6400 ve daha hızlı enstantane hızı
Bir tripod kullanıyorum
Soru: ISO’nun deklanşör hızını değiştirmesi alan derinliğini nasıl etkiler?
Canon 5D Mark2 ile çekim yapıyorum ve f2.8 lens kullanıyorum.

tamer ergün s.

merhaba ben fotoğrafa yeni başladım … yazılarınızı zevkle okuyorum … pozlama nedir hangi ayarlar gereklidir öğrenmeye çalışıyorum … 3 aydır araştırıp okuyorum ama istediğim gibi resim çekemiyorum … bunu öğrenmenin daha hızlı bir yolu yokmu … ne önerirsiniz …

Taner Baysan

Fotoğraf adına bilgilendiğim, çok faydalı bulduğum bir yazı. Çok teşekkür ediyorum.

Metin

Kesinlikle çok başarılı buldum. Çok daha kolay anlaşılır olmuş. Emeklerinize sağlık…

Bilgehan

çok başarılı

Gülten sancak

Cok iyi anlatim icin tesekkurler

Cok faydalandim

Gültekin
Yayın içeriği hakkında geri bildirim Fotoğrafçılıkta Pozlama kavramını anlatabilmek için kurguladığım Kova örneği sizce konunun anlaşılması için faydalı oldu mu?" Devamını oku »

Kesinlikle çok faydalı olmuş

Manşet

Sony A7S III: Beklenen makine 5 yıl sonra geldi

Artık tek boynuzlu at, Yeti, Lochness canavarı, gulyabani, dünya lideri Türkiye ekonomisi kadar efsaneleşen Sony A7S III nihayet geldi.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Kamusal alanda fotoğraf görgü kuralları

Profesyonel Fotoğrafçı Olmamanın Dayanılmaz Hafifliği

Yolda yürürken Temel'in yolunu hırpani bir adam kesmiş "Allah rızası için, acıyın şu fakire" demiş. Temel, acıklı acıklı adama bakmış "Çok aciyrum sana uşağum" demiş ve yürümeye devam etmiş.

POPÜLER İÇERİKLER

Kamera Çözünürlüğü ve Doğru Bilinen Yanlışlar

Kamera Çözünürlüğü ve Doğru Bilinen Yanlışlar

Dijital kameralar hayatımıza girdiğinden beri megapiksel yarışı devam ederken, son birkaç yıldır özellikle kamera çözünürlüğü alanında büyük bir artış yaşandı, 41 Megapiksel kameralı telefonlardan...
15
0
Düşünceleriniz bizim için önemli. Belirtmek ister misiniz, lütfen yorum yapın.x
()
x