Gezi günlükleri

Bu yazı Arkaplan Sanat Dergisi için (Yazı ilk olarak ArkaPlanSanat Dergisinin 38. Sayısı (Ağustos-Eylül 2025) Altın Koza Film Festivali özel sayısında yayınlanmıştır) yazıldı. Biliyorsunuz, ne bileyim belki de bilmiyorsunuz; dergi Adana’nın bereketli topraklarında serpilip ülkemizin her yöresine sanat tohumları ve fideleriyle dağılıyor. Yeşertmek, büyütmek artık okurların eline kalmış…

Günlerdir “Harran” düşüncelerimde ve düşlerimde dönüp duruyor. Bir türlü uzaklaştıramıyorum. “Harran” aklıma düştüğünde illa ki bana Harran’ı öğrenmeme vesile olan usta hikayecimiz Bekir Yıldız’da (toprağı bol olsun) aklıma düşer.

Yaşanmışlıklar binaları anlamlı kılandır. İşte bu yüzden  Ulucanlar Ceza ve Tutukevi, Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi, nam-ı diğer: At Ahırı, Tabutluk, Muhalif Hilton bunun için adım adım gezilmeyi ve korunmayı hak ediyor.

Her Viyana seyahatimde kahvehane turu yapmayı ihmal etmem. Viyana’da 4000'in üzerinde kahvehane olduğu ifade ediliyor. Tespit ettiğim 25 kahvehanenin içinden, keyif aldıklarımda oturup kek ya da “apple strudel” eşliğinde bir kahve içmek benim için standart bir etkinlik oluvermişti.

Bu sohbeti yaptığımızda kaptan June 99 yaşındaydı. Ev işlerine destek veren yardımcısının “kaptandan sonra kaplumbağalar ne olacak? Kim ilgilenecek?” gibi seri sorularına ne yazık ki “bilmiyorum” cevabını verdim. Çok iyi bildiğim şey ise onun gibi kendini adayacak birisinin olmayacağıydı. İçtenlikle yanılmayı diliyorum.

Fotoğrafa başladığım ilk zamanlarda alanımı bulmanın önemli olduğunu fark ettim ve kendimi belgesel fotoğraf alanında daha iyi ifade edebileceğimi anladım. Fotoğraf makinesi ile sadece görüneni değil o görünen gerçeğin arkasındaki asıl hakikati arama çabalarım doğrultusunda yolum Hint Okyanusu’nda Endonezya’ya bağlı Siberut Adasındaki Mentawai Kabilesi ile kesişti.

“İzmir’in kalbi neresidir?” sorusuna bir cevap vermem gerekse, çoook eskiden “Kemeraltı” derken şimdi hiç beklemeden “Basmane” derim. Aslında Kemeraltı ve Basmane İzmir’in birbirinden ayrı düşünülemeyecek yerleridir. Ben yine de “Basmane” derim.

Epeydir Suriye’lilerin hayat bulduğu yerdir. Basmane’de yerli halk ve esnaf vardır. Suriyeliler vardır, Afrika’dan gelmiş kaçaklar vardır. Basmane otelleri, hayatta yalnız kalmış kimsesi olmayanların evidir.

Her fotoğrafçının kendince fotoğraflamak istediği yerler listesi vardır. Venedik Karnavalı etkinliği de benim için bu özel yerlerden ve anlardan birisi idi.

Bu konuya 9 Ocak 2020 Perşembe günü usta fotoğrafçı Kadir Ekinci’nin Türkan Saylan Kültür Merkezinde açtığı “Mal Meydanı” fotoğraf sergisini gezip kendisi ile sohbet ettikten sonra geldik. Özellikle doğuda olmak üzere birçok ilimizde büyükbaş hayvanların alım satım yapıldığı meydanlardır.

Şimdiye kadar yeni yılı yurt dışında bir yerde karşılamak gibi bir alışkanlığımız oluşmuştu. Bu “vita dolce” yabancı paraların anormal yükselmesine kadar sürüyordu. Geçen seneden kalma iki uçak biletim vardı. Hadi Sicilya’ya gidelim…

İşim gereği uzun yıllar Almanya’nın birçok şehrine gider gelirim. Bu seyahatlerimin muhasebesini yaptığımda çoğunlukla Köln-Bonn havaalanı üzerinde olduğunu fark ettim. Biraz daha irdeleyiverince Köln’ün neredeyse Almanya’ya ilk ayak bastığım şehir olduğu ortaya çıkıverdi. Köln’de çektiğim fotoğraflar bana yol göstersin diye üzerinden geçtiğimde “Hah işte burası” dediğim tek bir yer karşıma geliyor: Kölner Dom meydanları… Bütün yolları oraya çıkarmışım.

Adını söylemeyecekti. Bunu ruhumda hissettim. Ancak yüzünü biraz görebilmiştim. Kısa kesildiği belli olan, belki de erkeksi bir kesim diyebiliriz, yer yer beyazlamış uçları görünen saçlar, irice burun ve yuvarlak çenesi. Gözleri hala şapkanın gölgesindeydi. Parmakları boştu. Ancak herhangi bir yüzük izi de yoktu. Muhtemelen hiç evlenmemişti.

Yıllardır yurt dışında geçirdiğim süre bu kadar uzun olmamıştı. Temel amaç tatil yapmak değildi. Yeğenimiz evleniyordu. Onun düğün törenine katılmak ana hedefimizdi. Böyle olunca tatili de birleştirelim dedik. Bir de yol uzun olunca gittiğimize değsin bari dedik.

Ülkemiz doğa ve tarihi güzellikler bakımından bulunmaz bir yer. Ancak ne yazık ki kıymetini bilmek konusunda ciddi problemimiz var. Bu güzellikleri korumak ve kollamak için fotoğrafçılığımızla insanlarda farkındalık yaratacak çalışmalara yönlenmemiz gerekir. Yoksa bizden sonraki nesiller bütün bu güzellikleri kitaplarda görecekler.

Ben çekime iki gövde, iki tele ve bir 35mm ile hazır ve nazırdım. Önce iki teleyle başladım. Ama sonrasında yine 35'e geçiş yaptım. Uzun bir süre “A ve Otomatik ISO” modunda devam ettikten sonra “M” modunu tercih ettim.

Eliyle karşı tepeyi göstererek; “Aha, senin dediğin meydanında ulu çınarlar olan köy vağ ya işte o depenin ardında: Sarıyurt” … İşte böyle başladı Sarıyurt maceramız Kızıloba köyüne veda ederken.

Ve yine sabah. Yol kısa zaman uzun. Otelin önünde kendi fotoğrafımı çektirdikten sonra Aden’e doğru yola çıkıyoruz. Yolumuz Ta’izz’den geçiyor. Oradan tekrar güneye dönüp Aden istikametini tutacağız. Yolumuz Ta’izz’den geçiyor. Oradan tekrar güneye dönüp Aden istikametini tutacağız.

Durup etrafa baktım. Askerleri hayal etmeye çalıştım. Bitkin, suyun kenarına uzanmış dinlenmeye çalışan askerleri. Bu dağ yürüyerek nasıl geçilir dedim atların eşeklerin üzerinde yüklerle. Yazık olmuş onca insana. Türkü dilime dolandı, gözümde yaşlar “Burası Huş'tur…”.

Bu yazı dizisindeki fotoğraflarda yer alan insanların bir kısmı muhtemelen Suudi Arabistan'ın YEMEN halkına uzun zamandır yaptığı hava saldırılarında ölmüş olabilirler. Rahmetle anıyoruz… Yemen seyahati, THY'nin Yemen başkenti "Sana’a" ya başlattığı sefer duyurusunu okumamla aklıma düştü.

Kasvetli, yağmurlu bir pazar sabahı… Gök gürültüsü yok. Gökyüzünde delik bile yok. Gri mi gri. Yağmuru kahvenin saçaklarından izliyorum. Sinsiliği gök gürültüsünün ve rüzgârın olmamasından geliyor. Yine de umurumuzda değil. Galiba bu tavrımız onu biraz kızdırıyor. Ama kime ne? Bir köy hikayesi böyle başladı, Bayındır’ın bir dağ köyündeyiz: Kızıloba.