Hayatın içinden

Festivalin her etkinliğinde tek te bahsetmenin güçlüğünü ve uzun olacağını takdir edersiniz. FEFSAD instagram sayfasında zaten fotoğraf ve videolarla bunu yapıyor. Burada benim için öne çıkanlardan bahsetmeye çalıştım. Birbirimizi bildiğimiz için hiçbir arkadaşımın alınganlık yapacağını düşünmüyorum.

Paris’le ilk buluşmam iş seyahati için Seul’a giderken oldu. O çağda direkt uçuş yoktu ve benim biletim Air France olunca Paris’te aktarma yapmak gerekiyordu. Güzel yanı firma bir gece Paris’te misafir ediyor. Yani onlarında öyle zırt pırt Uzakdoğu’ya uçuşları henüz yokmuş. Bir gece ne olacak ki? Göz açıp kapayıncaya kadar geçer deyip gözlerimi hiç kapatmamaya karar vermiştim.

Fotoğraf, uzun bir süre boyunca gerçeğin yüzey üzerindeki görüntüsü olarak nitelendirilmiştir. Hatta net bir biçimde belge olarak kabul görmüştür. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte işler karışmış, fotoğraf ve gerçeklik arasındaki ilişki sorgulanır hale gelmiştir. Artık bugün bu ilişki tamamen kurgulanabilir düzeydedir.

Tabii bu sadece temenni olarak kalmaktan öteye gidemiyor. Üstüne üstlük basın, sürekli taciz edilen ve yurtdışına giden doktorlardan bahsediyor. Buna bir de gençlerin üniversite sınavlarında tıp seçmemesini ekleyin. Bu yeteri kadar karamsar bir tasvir oldu.

Bir Patara var: Uçsuz bucaksız kumsalıyla nefis bir Akdeniz plajı. Yaz aylarında herkesin masmavi sularında serinlediği, kıyısında kumların tepeler oluşturduğu uzun sahil. Eskiden, filmlerdeki çöl sahneleri burada çekilirmiş.

Olup biten her şey film gibiydi, adı da “Bir Zamanlar Ağlasun’da” olmalıydı. Filmler mi daha güzeldi o zamanlar? Şarkılar mı? Sanmam. İnsanlar daha güzeldi.

Bu soru bence meselenin “en zor ama en gerçek” kısmı. Çünkü burada “doğru”dan çok “denge” var. “durmalı” ve “davranmalı” kısımlarını ayrı ayrı ele alıp sonunda hepsini tek cümleyle özetleyiverdi: “YZ yi zaman kazanmak için kullan, düşünmekten kaçmak için değil”

Doğada fotoğraf çekerken, güncel hayatımızdaki yoğunluk ve sakinlik dönemleri arasında nasıl tepkiler verdiğimizi hatırlamaya çalıştım. Bu evreler arasındaki hızlı geçişlerde sakin kalmak kolay değil, olası da değil. Yoğunluk, bir dereceden sonra bunaltıcı olabilir. Ancak aralarda bulunacak bir sakinliğin her zaman var olduğunu fark ettim ve bu da kesinlikle peşinden gitmeye değer.

O yıllarda fotoğraf çektirmek zahmetli işti ama, fotoğraf çekmek de hiç kolay değildi. Dünya daha dijitalleşmemişti, fotoğraf da kimyasaldı. Şimdi cep telefonunun minik merceğine bakıyorum, bir de çevirip ekranına bakıyorum, ışık o mercekten girip bu ekranda şıp diye fotoğraf oluveriyor. Koskoca süreç bu ikisi arasında kotarılıveriyor.

Bizim için sadece “o an” vardı. Ve o anın keyfini el ele vererek çıkarmıştık. Gerisinin bir önemi olmayacaktı.
Konuştuğumuz son şey, birbirimize tüm içtenliğimizle, sevgi ve saygımızla “hoşça kal” demek oldu.

Bu günleri özgür ve bağımsız yaşayabilmemizi sağlayan tüm şehitlerimizi rahmetle anıp hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum. Fedakarlıklarını hiçbir zaman unutmayacağım ve onların açtığı yolda yürüme gayreti içinde olacağım.

“Yüzyıllar nadir olarak dâhi yetiştirir. Şu talihsizliğimize bakın ki 20. yüzyılın dâhisi Türklere nasip oldu ve kader onu bizim karşımıza çıkardı.”

- Dönemin İngiltere Başbakanı David Lloyd GEORGE

"Kanunu Esasi Encümeni, Teşkilâtı Esasiye Kanununun tadilâtına dair lâyihanın müstacelen ve derhal müzakeresini teklif ediyor." "Kabul sesleri" üzerine, mazbata okundu. Teklif veçhile müzakere edildi. Nihayet, kanun, birçok hatiplerin. "Yaşasın Cumhuriyet!" sadalariyle alkışlanan hitabeleriyle kabul edildi.” 

Anadolu denildiğinde tarihi ve efsaneleri M.Ö. 9.600- 9.500 yıllarına Göbeklitepe, “tarihin sıfır noktası” diye taçlandırılan yerleşime kadar uzanır. Kim bilir, belki daha geçmişe de gidiyordur. Ayrıca Anadolu’muzun Ege kıyılarının her köşesi başlı başına ele alınacak Anadolu medeniyetlerinin tarihi, efsaneleri ile doludur.

Uzun zamandır özünde “fotoğraf” olan yazı klavyeden akmıyor. Ancak fotoğraf kullanarak fotoğrafın etrafında döndüğümüz yazılar sunmakla geçiştiriyoruz.

Çiçek, kültürümüzün bir parçası. Saksılarda, olmazsa bidonlarda ya da zetinyağ tenekelerinde gül, karanfil, mercan yetiştirmek karakterimizle özdeşleşmiş sanki. Ancak tek bir çeşit çiçeğin; Lalenin inanılmaz ekonomik yanını medyadan biliyor olsam da görüp biraz araştırınca şaşırmadan edemedim. Lalenin hikayesi nasıldı?

Lozan Barış Antlaşması’nın ihtiva ettiği esasları, diğer barış teklifleriyle daha fazla mukayeseye mahal olmadığı fikrindeyim. Bu antlaşma, Türk milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması’yla ikmal edilmiş zannedilmiş, büyük bir suikastın yıkılışını ifade eden bir vesikadır. Osmanlı devrine ait tarihte örneği bulunmayan bir siyasi zafer eseridir.
- Mustafa Kemal Atatürk, 24 Temmuz 1923

Türkiye'de tatildeyim. Gelmişken malum sarı site ve bazı başka ikinci el sitelerine girip fotoğraf makinesi ve lens fiyatlarına baktım. Alacağımdan değil, ben bakıcıyım. Dudak tiryakisi gibi yani 😀. Fiyatların yüksekliğine inanamayıp, toplam 30 aynasız makine ve lens belirledim ve Türkiye - Norveç fiyatlarını yan yana yazdım (ikinci el). Sonuç şu: Sadece bir gövde ve bir lens haricinde Norveç çok daha ucuz! Özellikle bazı lenslerde fiyatlar ciddi farklı.

"Dünyada hiçbir milletin kadını, 'Ben Anadolu kadınından daha fazla çalıştım, milletimi kurtuluşa ve zafere götürmekte Anadolu kadını kadar hizmet gösterdim' diyemez."

Mustafa Kemal Atatürk

Dünyanın en büyük görüntü algılayıcısı firmasında tasarımcı ve yönetici olarak çalışan Yalçın Balcıoğlu ile sohbet ettik.

Atatürk’ün anılarında sürgüne gönderildiği Trablus’u anlattığı bir bölüm var. Mustafa Kemal, Trablus’da iken bir kere gizlice Selanik’e gelir. Uzun bir süre kalır ve gider. Bir daha Selanik’e hiçbir şekilde gidemez. Kendime dedim ki; "İlk Selanik seyahatinde Atatürk’ün evinden toprak alıyor ve Anıtkabir’e getiriyorsun!"...

Unutturmamız gereken kültürlerimiz o kadar çok ki. Bunların yerel yönetimler tarafından gözetilmesi, desteklenmesi ve korunması gerek. Muğla Büyükşehir Belediyesi bu konuda çaba sarf ediyor.  Düzenlenen bu festival ve benzer festivaller bunun göstergesi. Benim için festivalin en güzel yanı notlarını alıp aklımın bir köşesinde tuttuğum delbekçi kadınlara rastlamış ve onları fotoğraflamış olmamdı.

Yatağa yüzükoyun bırakmıştım kendimi. Son okuduğum polisiye hikayeleri ile Selçuk Altun’un novellalarının olay örgülerini karşılaştırmak üzere kafamı yastığa gömmüş sabaha uzanacak uykusuz yolculuğuna başlamak üzereydim. Gözlerim kapalıydı, ışık da kapalıydı.

Bir fotoğrafa bakıp eleştirmemi isteseler ve ben de “kadraj sıkışık sola doğru biraz daha geniş alsaydın” diyerek yorum yaptıktan sonra fotoğrafçı “bir dakika abi” diyerek Photoshop’u açıp bu özelliği kullanarak kadrajı sola doğru genişletip tekrar bana sorsa “şimdi nasıl oldu?”.  “Şaaaaaaaaak”… Suratına patlattığım tokat sesiydi bu.

Başarılı kadınlardan bahsedip pembe bir yazı ortaya koyabilirdim. Ama bu tarih boyunca kadınların çektiği çileyi, uğradığı şiddeti anlatmayacaktı.

8 Mart 2023 dünya kadınlar günü kutlu olsun, kadınlar her zaman baş tacımız olsun…

Antakya'ya gelenler burayı muhakkak ziyaret ediyorlar. Eski bir kültürü yaşıyorlar, birkaç saat oturuyorlar. Büyük keyif alıyorlar.

Bu tarihi Kahvehane.
6 Şubat'ta oluşan Depremle.
Yıkıldı tümüyle.
Karıştı tarihe.
Üç nesil işleten aileyle birlikte...

Belgesel fotoğraf turistik gezi yapar gibi hızla çekilen fotoğraflar değildir. Zaman ve emek harcamayı, sabretmeyi ve görmeyi gerektirir. Sosyolojik birikim ve psikolojik hassasiyet gerektirir. Hemen o an kullanılacak fotoğrafı çekmediğinizin bilincinde olmaktır.

6 Şubat 2023 tarihinden bu yana yaşadığımız deprem felaketinde çaresizlik içinde yaşanan can kayıplarımıza üzülürken 24 Şubat 2023 de küçük bir gazete haberi gözüme ilişti ve kayboldu. Bu haberi rüyamda tekrar okudum. İkinci dünya savaşının dramları arasında yer alan olay deprem nedeniyle gündemde yer bulamamıştı sanki.

Bu yazıyı, okumuş olduğum "Umut" temalı bir makalenin içler ürpertici bir bölümünden etkilenerek yazmaya karar verdim. 1957 yılında fareler üzerinde yapılan korkunç bir deneyle başlıyor yazı. Saygın bir üniversitede Curt Richer adındaki bir Profesör, bir fareyi su dolu bir kovanın içine bırakmış.

Zelzele oluyordu!..
Bunu anlamıştı Teber Ali.
Nefesini tuttu, kalbi dışarıya fırlayacak gibiydi. İlk şokun ardından dışarıda bağırış çağırışlar başladı.

Sallanma durur durmaz kendini dışarıya atmak için kapıya koştuysa da ikinci ve daha güçlü bir sallantıyla birlikte, kendi elleriyle kesip yonttuğu ulu ağaçların gövdeleri bütün ağırlıklarıyla tepesine yığıldılar.

Amacımız deprem bölgesine, depremzedelere ve aktif olarak sahada yer alan ekiplere elimizden geldiğince faydalı olabilmek. Bu yazımızda deprem bölgesine yardım amaçlı, doğaçlama olarak organize olmuş Açık Yazılım Ağı'ndan ve faaliyetlerinden kısaca bahsetmek istiyoruz.

Acılar içindeyiz. Herkes elinden geldiği desteği her şeye rağmen sağlamak için çaba sarf ediyor. Televizyondaki programlar depreme kilitlenmiş vaziyette ardı ardına depremle ilgili bilim adamlarını ve ilgisiz adamları çıkarıp duruyorlar.

Dana Bayramı, Afro-Türklerin sürdürdüğü kültürel bir gelenektir. Mustafa Olpak bu bayramın Nijerya’da Yoruba kabilesinin geleneğiyle benzerlik gösterdiği ifade etmiştir. Dana Bayramı, doğaya duyulan şükranın gösterildiği Hıdırellez gibi baharı karşılama günüdür.

Aslında hikâyenin fotoğrafı demek daha doğru mu olacak? Ya da kesin bir doğru var mı? Sanki “yumurta-tavuk” karmaşası gibi duruyor. Fotoğraf, konunun hikâyesini fotoğrafçının yaklaşımı ile anlatıp izleyicinin yaklaşımıyla dinlemek gibi olmuyor mu?

- Merhaba, ben vasatlık
- Memnun oldum, ben fotoğrafçı…

Henüz adı konmayan sessiz bir tanışmadır bu gerçekleşen… Hiçbir zaman böyle bir konuşma olmaz.

Sizi bilmem ama benim için fotoğraf bir keşiftir. Hem de kendi başıma kaç defa… Nasıl mı? Anlatayım o zaman.

Ülkemizdeki fotograf ortamının çok önemli şahsiyetlerinden biri olan Reha Bilir özellikle duayen fotografçı ağabeylerimizle kurduğu samimi diyalog ve ölçülü-saygılı iletişimle de belleklerde olumlu bir yer edinmiştir. Fotograf serüveni içinde 10 (on) albüme/kitaba imza atmak kolay iş değil.

“Duvar” deyince fiziki olarak ne anlamalıyız? Öyle ya, her şeyden duvar yapmak mümkün. Gördüğüm kadarıyla insan duvarı güvenlik (bunu izolasyon da diyebiliriz) ve işine yarayan (oturmak, tırmanmak gibi) bir nesne olarak ele almış. Şu an aklıma başka bir seçenek gelmiyor.

Fotoğrafa konu siz ve ailenizsiniz. Ve hiç tanımadığınız biri sosyal medya üzerinden size veya ailenize ait bir fotoğrafı kullandığında neler hissedersiniz?

Günlerdir “Harran” düşüncelerimde ve düşlerimde dönüp duruyor. Bir türlü uzaklaştıramıyorum. “Harran” aklıma düştüğünde illa ki bana Harran’ı öğrenmeme vesile olan usta hikayecimiz Bekir Yıldız’da (toprağı bol olsun) aklıma düşer.

Kadim dostum Kamil BALPINAR ve kayıplara karışan Hıdırlık halkı anısına…

Bakırcı çarşılarında çıkan sesler hep aynıdır.“ Tık,tık,tık”. Tekdüze… Çekiç, hep aynı ritim ile vurur bakıra… Yaşamını şekillendirir gibi şekillendirir bakırı, bakırcı. Özenle, hatasız.

Samanpazarı, Ankara’da son kalan bakırcıların, kalaycıların semti. Caminin alt sokağında, bakırcıların önünden geçerken; kimi yerde  bakır kazanlar, kimi yerde kalaycılar karşılar sizi…

Her 1 dakika içinde 80 ila 120 ton arası atık, denizlere ve okyanuslara erişmektedir. Bunların ezici ağırlığı plastikten oluşuyor.

Üzerinde yaşadığımız gezegenin yaklaşık 4,5 milyar yaşında olduğu, genel kabul görmüş bilimsel bir bilgidir, malûm. Gezegenin kalan ömrü için 2 milyar yıl ile 5...

Bir gün, aslında 2007 Şubat ayının bir günü heyecandan ellerim ayaklarım titreyerek Gölbaşı’nda bir vakıf okuluna giderek başladı hikâyem. Hani biraz fotoğraftan anlıyorum ya. Bildiklerimi aktarıp paylaşayım diye. Ellerim ayaklarım titreyerek. İşte o gün ben de o gönüllü fotoğrafçılar kervanına katıldım.