Film fotoğrafçılığında pozometre olmadan flaş kullanmak

Yapay ışıkla kullanarak fotoğraf çekmenin bana uymadığını düşündüğümden flaş ya da diğer adıyla “speedlight” kullanmak, kaçındığım ve pek başvurmadığım bir tarzdır. Ancak buna rağmen bir adet Godox AD100 Pro, bir adet Nikon SB 24 ve bir adet Polaroid PL-108 flaşa sahip olmam tam bir bu ne perhiz bu ne lahana turşusu durumudur.

Hal böyle olunca kaçınılmaz bir şekilde iki adet tetikleyici ve bir adet ışık için üç ayak ve birkaç tane de renk filtresi işin cabası.

Bir adet pozometrem vardı ama -ne alakaysa- kendimi kullanmadığıma ikna edip elden çıkarmıştım.

İşte yazının konusu pozometre olmadan flaş ve makine ayarlarının doğru dürüst yapılması üzerine.

Merak bu ya…

Ara sıra evde kendi kendime flaş deneme çekimleri yaparken her ne kadar alaylı fotoğrafçı olarak düzgün ayar yapabiliyor olsam da işin başlangıcı yine ayarları doğru yapmaya gelip dayandı. Ama pozometrem artık yoktu. Ama flaşlarımın teknik bilgileri, Sebahattin’in flaş fotoğrafçılığı üzerinde anlattığı yazılarında bahsettiği kılavuz numarası (guide number ‘GN’) formülü ve tabii ki matematik vardı. Bu formül yine Sebahattin’in detaylarıyla anlattığı yazıda verdiği gibi oldukça basitti:

Kılavuz Numarası (GN) = [ Flaş ile konu arasındaki mesafe ] x F-durak (Diyafram değeri)

Ancak işin içine flaşın zoom özelliği, flaşın gücü, ISO değeri, kullanma ihtimali olan filtrelerin zayıflatması girdiğinde iç içe geçmiş hesap yapılmasını gerektirecekti.

Ve bu anda elimde çözüm bekleyen bir problem olmuştu: Bu bilgileri kullanarak flaş gücünü ve diyafram değerini doğru hesap edebilir miyim? Ve bu çözümü cep telefonunda uygulama olarak yazabilir miyim? Bunları yapabilirsen bu uygulamayı farklı flaş marka ve modelleri için de kullanılabilir yapabilir misin?

Biz mühendisler böyleyiz. Kuyuya bir taş atıp sonra da çıkarmaya uğraşır, eninde sonunda çıkarır ve bunu başarı hanemize yazarız.

Direkt konuya girelim

Bir Excell tablosuna formüllerin ve formüllerde kullanılacak değerlerin girilmesinden sonra uygulamanın ilk taslağı ortaya çıktı. Bu tabloya tam tamına uyan deneme çekimleri yapılıp emin olduktan sonra telefon uygulaması yazma kısmına geçme zamanı gelmişti.

Bu çalışmayı da MIT nin Android uygulama web sayfasından yaptım. Ancak bu tamamen benim kişisel uygulamama göre olan bir arayüz ile ekrana geliyordu.

Bu uygulamayı bir üst seviyeye ABD’de yaşayan yeğenim Egemen IOS tabanında da ele alarak ortaya koydu.

En altta yer alan seçenek ile flaş gücünü verip diyafram değerini, ya da diyafram değerini verip flaş gücünü hesaplama yapmak mümkün. Bu ekranda flaş gücü verilmiş ve diyafram değeri hesaplanmıştır.

Program açıldığında ekran böyle görülüyor. Sağ taraf seçenekler. Üzerine tıklandığında açılan tablodan seçim yapılıyor:

Aşağıda ise diğer seçeneklerin ekran görüntüsü yer alıyor.

Ne olduklarının anlaşıldığını düşünerek detaylı yazmaya gerek yok.

Son deneme

Uzun bir süredir analog makine kullanıp filmle çekim yapmam Sebahattin’in de filme gelişi ile ivme kazandı. Dolayısıyla bu uygulamanın son testlerini film ile yapmak ilginç olacaktı. Sonucu toplu olarak sunuyorum:

Buradaki değerlerin hepsi uygulamanın verdiği değerlerdir. Filmi sadece taradım ve müdahalede bulunmadım. Elde ettiğim görüntülerde kontrast ve gri skala tatmin edici.

“Flaşı TLL’e alıp çek” mi dediniz. Tam duyamadım…

Burada yer alan denemeler tek flaşla yapıldı. İkinci bir flaş kullanıldığında diğer flaşında GN değerine göre hesap yapılıp iki flaş değerinin birlikte değerlendirerek makine ve flaş ayarlarını yapmak fotoğrafçının tecrübesini gerektiriyor. Belki de pozometreden farklı ve zorluk yaratan kısmı bu nokta.

İlgi çeker mi?

Bunun cevabını anlamak için yeğenimle satmaya karar verdik. Yazılım dünyasına bu topraklardan katkımız olsun. Satılmazsa da şanımız yürür 😉. Denemekle ne kaybedeceğiz ki? Hal böyle olunca uygulamayı App Store’dan satışa koymaya karar verdik. İlginç olan benzer bir uygulamanın olmamasıydı. Kısa bir süre içinde Android uygulaması da devreye girecek.

İlk kullanıcılarımız Almanya ve Kanada’dan oldu. Bu sevindirici bir şey.

Yazı sadece “olur mu?” diyerek yola çıkıp bir hayalin nasıl ticari bir ürüne döndüğünün hikayesi oldu.

Hayat da bu değil mi? Hayallerimizin peşinden gitmeyeceksek kısacık hayatımıza nasıl anlam katacağız?…

Umarım sakin huzurlu bir bayram geçirmişsinizdir.

Köyceğiz, 20 Mart 2026

Not: Manşet fotoğrafı flaş denemesi yapılan aynı film içindeydi. Yürüyüş yaparken beni hüzünlendiren bir sahnedir. Aklım bu evde bir zamanlar yaşayanların nasıl bir hayat sürdüğünü hayal etmekten kendini alamaz.