Fotograf Ortamında Yeni ve Farklı Bir Dernek

Fotograf dünyasında bunun çok önemli örneklerine tanık olduk. Hayatlarının en olgun ve verimli dönemini engelli çocuklara ve onların ebeveynlerine veya yakınlarına yardım ve destek için çaba göstererek geçiren, bundan ötürü de gönlümüzde taht kuran fotografçı dostlar var. Bilmediklerimizin, tanık olmadıklarımızın bulunabileceğini de teslim ederek; bildiğimiz, tanık olduğumuz bazı çabalar üzerine birkaç söz söylemek isteriz.

Engelli çocuklara adeta kendisini adamış olan Nazmi Alacadağlı ve meseleye aynı yerden bakıp hem AFSAD (Ankara Fotoğraf Sanatçıları Derneği) çatısı altında, hem de sayın Alacadağlı’yla birlikte emek koyup özveride bulunan Mebrur Hatunoğlu; yaşam öyküleri, fotograf serüvenleri ve engelli çocuklar için gösterdikleri çabanın hikâyesiyle, duygu ve düşünce dünyalarıyla “Işıkla Resmedenler” (*) serisine almakla ne kadar isabetli davrandığımızı düşündüğümüz özel insanlardır. Sayın Alacadağlı ve sayın Hatunoğlu ile birlikte çaba gösteren yakın arkadaşlarını, dostlarını da hatırlamak zorundayız. Bu denli önemli bir meseleye önayak olan insanları ve onlarla birlikte hareket eden herkesi aynı bağlamda değerlendirmek gerektiğini söylemeye bile hacet yok. İki insan üzerinden, esasen emek koyan herkese dairdir sözlerimiz. Hepsinin onur madalyaları gönüllere nakşedilmiştir.

Fotograf olgusunu oldukça hassas ve önemli bir sosyal sorun ile birlikte ele alan, fotografı engelli çocukların rehabilitasyonu amacıyla kullanan, fotografa dair eylemini böyle bir mesele üzerine bina eden insanın, fotograftan, kendisine dair bir beklentisi en başından itibaren yoktur. Onun beklentisi başkalarına dairdir. Fotografı, son derece önemli bir sosyal probleme bir nebze merhem olabilmek için kullanmaktadır. Bundan daha değerli ne olabilir?

Sayın Alacadağlı ve sayın Hatunoğlu’nun, başlangıcı 2000 yılı ve daha öncesine uzanan süreçte farklı ortamlarda yalnız başlarına ve/ya dostlarıyla birlikte çeşitli kurumsal yapılarda yürüttükleri çalışmalar, 2007 yılında yollarının kesişmesi üzerine güçbirliğine dönüşmüş. Gönüllü birliktelik kurdukları dostları, engelli çocuklarla ilgili uzunca zamana yayılan fotograf bağlamlı yardımlaşma-dayanışma faaliyetlerini, kurumsal bir yapının daha etkin olmalarını sağlayacağı fikriyle, en nihayet bir dernek çatısı altında toplamışlar.

Süreçle ilgili bilgiyi ENFOD’un (Engelsiz Fotoğraf Derneği-Ankara) şu anki (2021 yılı) Başkanı Mebrur Hatunoğlu tarafımıza ilettiler.

“2007 yılından bu yana bireysel veya gruplar halinde çeşitli okul, dernek, özel ve resmi kurumlar bünyesinde engelli ve engelsiz bireylerle yaptığımız fotoğraf ve fotoğraf seminerleri çalışmamız Ağustos 2017 tarihinden bu yana ENFOD (Engelsiz Fotoğraf Derneği) adı altında sürdürülmektedir.

Fotoğraf, bireylerin ve ailelerin yaşama bağlanmasında, yaşama farklı bir göz ile bakmasında ve sosyalleşmesinde oldukça önemli bir araçtır.

Bu anlamda çalışmalarımızın emeli, “engelli ve engelsiz bireylerin fotoğraf üzerinden toplumsal duyarlılıklarını artırmak, yaşamın stresinden uzaklaştırmak ve sosyalleşmelerini sağlamak” olarak belirlenmiştir.

Derneğimiz, Temel Fotoğraf Seminerleri ve farklı konulardaki fotoğraf atölyeleri ile fotoğrafın estetik, felsefi ve sanatsal yönlerine katkı sağlamaktadır.

Kuruluşumuzdan bu yana geçen sürede ülkemizin her yerinde çağrı üzerine engelliler, engelsizler ve çocuklar ile fotoğraf çalışmaları yapıyoruz.

2018, 2019 yıllarında Malatya Arapgir’de yapılan fotoğraf festivali kapsamında ilk yıl 18 çocuk/engelli ikinci yıl 28 çocuk/engelli ile çalışmalar yaptık.

2019 yılında Datça’da ‘Engelim Olmayın Derneği’ ile çalışmalar yapıldı.

Adana belediyesi bünyesinde engeliler ile üç günlük bir çalışma yapıldı.

Ankara merkezli olmamız dolayısı ile her yıl Ankara’da 12 okul ve yaklaşık 140-150 çocuk ile çalışmalar yapılmıştır.

2020 yılı ve içinde bulunduğumuz yıl ise pandemi dolayısı ile hiçbir çalışma yapılmamıştır.

2017-2020 Mart ayı arasında dernek yaklaşık 15 farklı fotoğraf atölyesi ile faaliyetlerini yürütmüştür.

Pandemi döneminde ise çalışmalarımız zoom ve benzeri programlar üzerinden devam etmektedir.

20 Nisan’da başlamak üzere “Türkiye Otomobil Federasyonu Engelliler Komisyonu ile Ortopedik Engelliler Temel Fotoğraf Semineri“ başlayacaktır. Duyuruları sosyal medya hesaplarımız üzerinden yapılmaktadır.

Engellilere yönelik her türlü eğitimimiz ÜCRETSİZ dir.

2019 yılında dernek üyelerimizden Gökhan YOLCU arkadaşımız karavanı ile Anadolu’da Bingöl, Tunceli, Sarıkamış ve Kars’ta birer köy okulunda öğrencilere ücretsiz fotoğraf seminerleri düzenlemiştir.”

Dernek kurmak suretiyle, bilhassa engelli yurttaşlar lehine daha fazla katılımlı ve daha etkin olacak bir altyapı oluşturdular. Çok yeni olmalarına karşın epeyce mesafe alıp çeşitli güçlükleri aşmayı başardıkları gibi, pandemiye rağmen dikkate değer etkinliklere imza attılar.

Dernek kurulmadan önceki birikimle birlikte ENFOD son derece önemli bir deneyimdir, aynı düzlemde gönüllü çaba içinde olan kimselere rehber olabilecek niteliktedir. Bu engin deneyim belli bir alana sıkışmamalı, sınırlı kalmamalı, daha geniş bir çevreyle paylaşılmalı, konuşulmalı, tartışılmalı ve geliştirilmelidir. Böylesi hassas sosyal meseleler, özünde herkesin meselesidir; sorumluluk, ortaktır. Ender sayıdaki insanın duyarlılıkları çok önemli olmakla birlikte, yeterli değildir. Duyarlı herkesin buna dahil olması çok önemlidir. Çünkü hayatın her alanında olduğu gibi burada da güçbirliği esastır. Diğer yandan, sadece duyarlı insanların böyle hallerde sorumluluğu bulunduğunu, duyarlı davranmayan kimselerin sorumluluğu bulunmadığını düşünmek de doğru değildir. İşin özü, bîlâ istisna herkesin sorumluluğu vardır. Her insan sorumluluğunu farklı yol ve yöntemlerle yerine getirir. Kimi fiilen sahada yer alarak doğrudan katkı verir, kimi dolaylı katkı verir. Mazeret aramaya veya uzun açıklamalar yapmaya ihtiyaç olmadığı kanısındayız. Madden ve manen katkı vermenin binbir türlü yolu vardır. Bu kadar basit.

Toplum olmanın gereğidir, yardımlaşma ve dayanışma. Özellikle de çağdaş olduğunu düşünen ve/ya beyan eden toplumlarda, böyle haller için yardımlaşma-dayanışma olmayacaksa, hangi haller için olacaktır?

Engelli kardeşlerimizin ve yakınlarının yaşam koşullarını bir nebze olsun iyileştirebilmek veya moral takviyesinde bulunabilmek için gönüllülük temelinde emek koyan, etkinlikler gerçekleştiren Engelsiz Fotoğraf Derneği yöneticilerini, üyelerini ve bu düzlemde gönüllülük esasıyla hareket eden bildiğimiz-bilmediğimiz/tanıdığımız-tanımadığımız herkesi içtenlikte kutluyoruz.

Tekin ERTUĞ

(Mayıs 2021)

(*) Nazmi Alacadağlı, “Işıkla Resmedenler-13” de; Mebrur Hatunoğlu, “Işıkla Resmedenler-15”de yer aldılar.

Not: Fotograflar, çeşitli okullardan engelli kardeşlerimizin sergiye alınmış çalışmalarından bir seçkidir.