Bu blogu açtığımda teknik terimlerden ve jargonlardan mümkün olduğunca uzak durmak için elimden geleni yapacağıma söz verdim. Bugün bir çok yeni dijital fotoğrafçısının pek aşina olmayacağı bir terim kullanmak istiyorum. Bu karmaşık bir kavram ve öyle herkes için çok yararlı bir kavram değil; EXIF verisi bir başka deyişle EXIF Data.
Film günlerinde fotoğrafçılar perde hızı, diyafram değeri ve çekim tarihi gibi önemli bilgileri kaydetmek için yanlarında bir kalem ve bir not defteri taşımak zorundaydılar. Daha sonra bu bilgileri karanlık odalarında kullanarak yazdıklarını doğru görüntüyle eşleştirmeyi umuyorlardı. Bu işlem özellikle film baskısı ortaya çıkmadığında nerede yanlış yaptıklarını anlamak isteyen yeni başlayanlar için çok acı verici bir süreçti.
Günümüzde her modern dijital fotoğraf makinesi bu bilgiyi diğer birçok kamera ayarı ile birlikte fotoğrafların içine kaydetme imkanına sahiptir. Bu ayarlar daha sonra fotoğrafları organize etmek, aramaları gerçekleştirmek ve fotoğrafçılara belirli bir fotoğrafın çekilme şekli hakkında hayati bilgiler sağlamak için daha sonra kullanılabilme imkanı sağlar. Bu kayıtlı veriler “EXIF Verileri” olarak adlandırılır ve ISO, perde hızı, diyafram değeri, beyaz dengesi, kamera modeli ve markası, çekim tarihi ve saati, objektif tipi, odak uzunluğu ve çok daha fazlası gibi bir dizi ayar içerir.
EXIF, ‘Exchangeable Image File – Değiştirilebilir Görüntü Dosyası’ tanımlamasının kısaltmasıdır ve fotoğraf makineniz bunları ürettiği fotoğraf dosyasında bir veri olarak saklar. Hemen hemen tüm kamera üreticileri EXIF’i desteklemektedir.
Belki de ondan bahsetmenin en iyi yolu şu yakışıklının fotoğrafıyla ilişkili EXIF verilerini (onu göstermek için de bir bahane olmuş oldu) göstermektir. Fotoğraf şu:
Bu fotoğrafla ilişkili EXIF verileri çeşitli şekillerde bulunabilir.
Görüntü kameradaki bir hafıza kartında saklanıyorsa orada görüntüleyebilirim. Nikon DSLR cihazımda önizleme modundayken ‘bilgi’ düğmesine basarak bunu yapabiliyorum. Daha sonra Perde hızı, Diyafram, ISO gibi Pozlama bilgileri, çekilme tarihi ve saati gibi görüntü hakkında bir dizi bilgi daha alabiliyorum.
Bir görüntünün EXIF verisine bakmanın bir başka yolu dosyanın üzerindeyken sağ tıklayıp ardından “Özellikler”i seçmektir (eğer bir Mac kullanıyorsanız ‘Bilgi al’ seçeneğini tıklamanız gerekir.)
Yukarıdaki yakışıklı için benim MacBook bilgisayarımdaki EXIF bilgisinin bir kısmı şu şekilde:
Bu metodla tüm EXIF verilerini göremezsiniz, ancak işinizi görecek bazı temel bilgiler verir.
EXIF verilerini izlemenin son yolu fotoğraf düzenleme yazılımlarıdır. Ben bunun için Adobe Photoshop uygulamasını kullanıyorum, bu yazılımda “File” menüsüne gidip ‘Camera Data’ kısmını seçiyorum, aşağıdaki gibi bir ekran alıyorum:
Kullandığım kameranın marka ve modelini, hangi lensi kullandığımı, lensi hangi odak uzaklığında kullandığımı, perde hızını, dosya çözünürlüğü gibi çekmiş olduğum fotoğrafa ait daha birçok bilgileri görebiliyorum ve soldaki menüde daha birçok ilave bilgiye ulaşabiliyorum.
Eski model kameralar çok fazla EXIF bilgisi üretmeseler de bunların çoğu size çekiminizin temelleri hakkında gerekli bilgileri verecektir.
EXIF verileri fotoğraf çekiminden sonra o fotoğrafınız hakkında faydalı yorumlar yapmak için birebirdir.
Örneğin, yukarıdaki yakışıklıya ve ona ait EXIF bilgilerine baktığımda diyaframı f/4.5 yerine f/2.8 ayarlayıp, arka planı biraz daha öldürüp, yakışıklıyı daha öne çıkartabileceğimi fark ettim. Böylece perde hızını 1/250sn yerine 1/640sn olarak ayarlayabilirdim. Yerinde duramayan, çok hızlı hareket eden bu yaramazı belki daha da net yakalayabilme şansım olurdu.
Her görüntü sonrası EXIF verilerini kullanmak her zaman yapacağınız bir şey değildir, ancak özellikle dijital fotoğrafçılığa başlamakta olduğunuzda fotoğrafçılığınızı geliştirmeye çalışırken göz önünde bulundurmanız ve aklımızda tutmanız gereken faydalı bir özelliktir.
Ne yazık ki EXIF’i işleyebilen tek web dostu (boyut açısından) dosya biçimi JPEG‘tir; bu, GIF/PNG gibi diğer resim formatlarından bu dosyalardan alınan verileri okuyamayacağınız anlamına gelir. Bunun için yukarıda dediğim gibi Adobe Flash veya benzeri ürünleri kullanın. Bazıları görüntülerini ve stillerini korumak için web ortamında yayınladıkları görüntülerden EXIF verilerini çıkarmayı tercih ederken, bazıları web sitesi trafiğini arttırmamak için bunu yapıyor (evet, EXIF bilgileri dosyanın boyutuna eklenir).
Günümüz kameralarının çoğunda GPS yaygın hale gelmiş durumda, bu nedenle EXIF verileri daha yaygın şekilde kullanılmaya başlandı. Yeni başlayanlardan profesyonellere kadar size yardımcı olabilecek birçok ipucu barındırıyor.
Bu konuda herhangi bir sorunuz ve öneriniz olursa aşağıdaki “Yorum yaz” kısmından benimle paylaşır mısınız?.
Işığınız bol olsun.
Festivalin her etkinliğinde tek te bahsetmenin güçlüğünü ve uzun olacağını takdir edersiniz. FEFSAD instagram sayfasında…
Ancak Adams’ın yöntemini uygulamak için çok iyi karanlık odacı olmak gerekiyordu. Günümüzde telefonla şipşak fotoğrafları…
Kitap, hakikaten incelemeye değer bilgilerle donanmış. Görsel Kültür sürecinde ortaya çıkan çeşitli yaklaşımların yanında, temel…
Dünya öylece dururmuş, fotoğrafçı türlü türlü görürmüş. Her bakışta kendinden bir şeyler vardır, Hüseyin usta,…
Paris’le ilk buluşmam iş seyahati için Seul’a giderken oldu. O çağda direkt uçuş yoktu ve…
Dayanamadım kameramı çıkardım, yan gözle baktı, gördü. "Ben amatör bir fotoğrafçıyım, sizin bir fotoğrafınızı çekmek…
Yorumlar
Merhaba Sebahattin bey ;
Ben bilgisayarımda herhangi bir fotoğrafıma sağ tık yaptığımda exif bilgilerini gösteren "özellikler" den daha pratik bir uygulama arıyorum acaba bu konu hakkında bir fikriniz varmı ? ben bulamadım da
Basri bey günaydın,
Hangi kamerayı kullanıyorsunuz bilmiyorum. Ben Nikon ile çektiğim fotoları ViewNX-i ile, Olympus ile çektiklerimi Olympus Viewer 3 ile açıyorum. Bu uygulamalarda tüm dosya bilgileri dosya üzerindeyken ekranın sağ penceresinde görüntülenir.
Bunlar dışında, dosya üzerinde sağ tıklayıp “Özellikler” i seçmekten daha pratik bir yöntem bilmiyorum.
Bunlar belki işinizi görebilir.
Saygılar.
Sebahattin Bey merhaba,
Kendi yaptığımız sitemizde, paylaştığımız fotoğrafların exif bilgilerini de göstermek istersek nasıl yapabiliriz. Bu örnekteki gibi mesela...
İstenilen exif bilgilerini txt biçiminde otomatik alabilir miyiz? Yoksa tek tek bakıp not almak zorunda mıyız?
Teşekkür ederim.
Reşit bey merhaba,
Birincisi, sitenize yüklediğiniz fotoğrafları EXIF bilgileri ile kayıt etmelisiniz. Fotoğraf düzenleme için hangi yazılımı kullandığınızı bilmiyorum. Yazarsanız (bildiğim bir uygulama ise) nasıl yapılabileceği konusunda yardımcı olabilirim belki. Veya küçük bir araştırmayla siz de bulabilirsiniz.
İkincisi, fotoğrafı gösteren komponenti buna uygun belirlemeniz gerekir. Sitenizde hangi altyapıyı kullandığınızı bilmiyorum. Onu da belirtirseniz (eğer o da bildiğim bir uygulama ise) orada da yardımcı olmaya çalışırım.
Saygılar.
Sebahattin bey merhaba,
Öncelikle zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.
Fotoğraf düzenleme için Photosop, Arşivleme için Ligthroom kullanıyorum. Ancak siteye fotoğraf yüklerken bu yazılımları kullanmıyorum. Doğrudan yüklüyorum.
Wix.com'da ücretsiz web sitesi şablonları kullanarak yapmaya çalışıyorum sitemi. Site konusunda tamamen acemi olduğum için bu tip ücretsiz yerlerde "site nasıl yapılır" ı öğrenmeye çalışıyorum.
Amatörce Tasarlamaya çalıştığım site burada.
Saygılar.
Tekrar merhaba,
Photoshop'da düzenleme işiniz bittiğinde;
Wix.com konusunda yardımcı olamayacağım size, hiç kullanmadım. Destek bölümüne sorabilirsiniz veya forumda arayabilirsiniz. Ama çözüm mutlaka vardır.
Saygılar.
Çok yardımcı oldunuz,
Tekrar Teşekkür ederim,
İyi çalışmalar dilerim.
Saygılar.