Işık kaynağının boyutunun ve mesafenin fotoğrafa etkisi

Özellikle moda ve portre fotoğrafçıları, model üzerine düşen ışığı yumuşatmak için genellikle Softbox, Şemsiye, Beauty dish ve benzeri ışık aksesuarları kullanırlar. Bunun amacı, ışıklı alanlardaki vurgulardan gölgelere yavaşça geçiş yapan hoş bir yumuşak ışık elde etmektir. Şemsiyeyi flaşın önünden çıkarın, doğru flaş gücünü, diyafram açıklığını veya deklanşör hızını ayarlayın sonuçta ne elde edersiniz? Sert bir ışık. Gölgelere doğru o güzel ışık geçişleriniz gider, bunun yerine ışığın bittiği ve gölgenin başladığı yere sert bir çizgi gelir öyle değil mi? İşte, küçük ışık kaynaklarında olan budur.

Mesele şu ki, ışığı yumuşatmak için kullandığımız büyük softbox veya şemsiye, konudan fazla uzak olduğunda aksine sert ışık yaratacaktır. Neden? Çünkü her şey ışığın görünen boyutuyla alakalı; fotoğrafçı olarak size değil, çekeceğiniz konunun boyutuna göre. Bir şemsiyeniz varsa flaşınızı takın ve hemen deneyin. Işık sehpasını özneden beş metre uzağa taşıyın ve bir kare çekin. Sert bir ışığınız olacağını garanti ederim. Şimdi bir metre mesafeye getirin ve bir kare daha çekin, ışık yumuşar. Çünkü, bir metre uzaktaki, şemsiye, nesnenizi birden çok yönden ışıklandıran büyük bir ışık kaynağı iken, beş metreden itibaren artık çok büyük değil, görece olarak baya küçük kaldı ve ışık esas olarak özneye tek bir yönden çarpar duruma geldi.

Bunu başka bir şekilde, galaksimizin en büyük ışık kaynağı olan güneş ile açıklayalım; Güneş çok büyük bir ışık kaynağıdır ve yeryüzünden yaklaşık 149,5 milyon km uzaklıktadır, dünyamızdan bakıldığında bu nedenle küçük bir ışık kaynağı gibi davranır. Şimdi bulutlu bir gün düşünün. Bulut, güneşin önünde çok büyük bir softbox etkisi yapar, güneş ışığını dağıtır ve ışık nesne üzerine değişik açılardan vurur. Böylece güzel, eşit ve yumuşak bir ışık elde edilir.

Temel fikir şudur:
Büyük ışık = Yumuşak ışık,
Küçük ışık = Sert ışık.

Bunu size gösterebilmek için evimizdeki küçük bir heykeli çekmeye karar verdim. Heykelcik yaklaşık 14 cm boyunda, boyutu çok büyük olmadığından, güzel, yumuşak ışık elde etmek için çok büyük bir şemsiye ya da softbox kullanmam gerekmiyordu, ışığımın küçük heykele büyük görünmesine sağlamak için sadece bir harici flaş ve küçük bir dağıtıcı softbox ünitesine ihtiyacım vardı. Bunu sağlamak için Speedlight flaşıma 22 x 22 cm Lastolite Ezybox Spee-Lite softbox taktım ve bir ışık standı üzerine yerleştirdim.

Birinci çekim

Çekimlerimi yapacağım Tam Kare (FF) kameramı “M” Manuel çekim moduna aldım, Enstantane 1/250sn, Diyafram f/7.1 ve ISO değerini 100 olarak ayarladım. Flaşımı manuel moda aldım, 24 mm’ye ve 1/8 güce ayarladım. Flaş ve üzerine taktığım softbox’dan oluşan ışık standımı, kameramın yaklaşık 45 derece solunda olacak şekilde heykelin 30 cm uzağına yerleştirdim. Aşağıdaki çekimi gerçekleştirdim. Bu mesafede softbox, küçük heykelin bakış açısından değerlendirildiğinde bu büyük bir ışık kaynağıdır. Heykelin yüzündeki aydınlatılmış yanından gölge tarafına geçişe dikkat edin. Oldukça düzgün değil mi? Şimdi heykelin gölgesine bakın. Nereden başladığını ve nerede bittiğini görmek o kadar kolay değil, çünkü gri zemindeki gölgenin en karanlık alanından ileriye doğru kademeli bir geçiş var.

İkinci çekim

İkinci çekim için, ışık standımı açıyı bozmadan heykelden 90 cm uzağa taşıdım, yani mesafeyi 2 kat daha arttırdım. Mesafe değiştiğinden ışık kaybını telafi etmek için diyaframı bir durak açarak f/5.6’ya ayarladım. Bu çekimde pozlama biraz daha koyu, ama burada bizim baktığımız şey ışığın kalitesi. Gördüğünüz gibi ışık, bir önceki fotoğrafa göre biraz sertleşti. Heykelin yüzündeki geçişin daha belirgin olduğunu ve gri zeminde oluşturduğu gölge geçişlerinin daha belirgin olduğunu görüyorsunuz. Işık kaynağı aynı, ışığın şiddeti aynı. Tek fark, aradaki mesafeden ötürü ışık kaynağının heykele göre görece ışık boyutu.

Üçüncü çekim

Şimdi ışık kaynağımı konudan 180 cm metre uzağa taşıdım ve daha iyi bir pozlama elde etmek için diyaframı bir durak daha açarak f/4’e ve flaşın gücünü 1/4’e ayarladım. Bir çekim daha yaptım. Bu kare bir öncekine göre daha iyi pozlandı, ancak konudan yaklaşık 2 metre mesafedeki 22 x 22 cm ölçülerindeki softbox heykele oldukça küçük bir ışık kaynağı gibi görünmeye başladı. Heykelin üzerindeki şapkaya bir bakın. Birinci fotoğrafta, şapkanın aydınlatılmış ve aydınlatılmamış alanları arasındaki geçiş net olarak ayırt edilemiyordu. İkinci fotoğrafta geçiş hala biraz flu idi. Ancak bu üçüncü fotoğrafta geçiş çok daha açık görünür hale geldi. Heykelin gri zemindeki gölgesine ne diyorsunuz? Gölge hem uzadı, hem de sertleşti.

Sonuç

Başta söylediğim gibi, ışık kaynağının boyutu önemlidir, ama bu yalnız başına yetmez; ışık kaynağı ile konu arasında mesafe de bir o kadar önemlidir. Daha basit bir deneme yapmak istiyorsanız bunun için pratik birkaç örnek:

Örnek 1: Flaşımızı tavandan veya duvardan sektirdiğimizde, büyük bir ışık kaynağı yaratıyoruz, değil mi? Belki de bu kadar büyük olmasını istemiyorsunuz. O zaman, flaşınızın zoom aralığını daraltın, böylece flaşınız, tavanınızı veya duvarınızı aydınlatan daha küçük bir ışık kaynağına dönüşür.

Örnek 2: Portre çekerken flaş ışığını yumuşatmak için elinizde yeterli büyüklükte bir softbox yoksa, küçük softbox ile portrenize mümkün olduğunca yakınlaşın, farkı görünce şaşırabilirsiniz!

Son olarak, ışığımı özneden her uzaklaştırdığımda, arkadaki duvar ile gri zeminin renk tonlarının değiştiğini farkettiniz mi? Özneden uzaklaştıkça duvar renginin tonu daha açık olurken, gri zeminin tonu daha koyu hale geldi. Sanırım bir sonraki ödevim bunun nedenini çözmek olacak 🙂

Siz de o zamana kadar, bu yazımız hakkındaki deneyim, bilgi ve yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından bizimle paylaşabilirsiniz.

Şimdiden teşekkürler!