Foto-Grafın Pirleri – İbrahim Zaman

Ustaların ustası İbrahim Zaman kuşku yok ki bir aksakal, bir bilge’dir. Dahası, edep erkân öğreten, yol yordam gösteren bir pîr olduğu da su götürmez. Foto-graf alanında ustaların ustası olmasından gayrı, hakiki bir ‘aksakal’ oluşu nedeniyle de pek çok usta foto-grafçı tarafından ‘Işığın Pîri’ olarak gösterilir.

Kanaatimizce hem geleneksel foto-grafi düzlemindeki tartışılmaz ustalığı nedeniyle, hem geleneksel Anadolu kültürü bağlamındaki bilge kişiliği nedeniyle bir pîr’dir, ustaların ustası İbrahim Zaman.

-

Yaşadığımız coğrafyada, güzel Anadolu topraklarında geleneksel yaşamın herhangi bir alanında belli bir konuda ustalık mertebesine erişebilmek için son derece meşakkatli bir süreçten geçmekten başka seçenek yoktu. Bir işin-mesleğin hakkını teslim edebilmek ya da eksiksiz yapabilmek için insanın senelerini vermesi, gece-gündüz çalışıp ter dökmesi, yığınla sıkıntıya göğüs germesi bir bakıma zorunluydu. Ustalık mertebesinin hak edilebilmesi için ise edep erkân, yol yordam öğrenmesi beklenirdi. Mesleği bütün inceliklerini kavrayıp ustalıkla icra edebilmek hususunda gereken bilgi, beceri ve deneyimin üzerine, daha ziyade toplumsal (sosyal) alana ilişkin olan edep erkân ve yol yordam birikimi ilave edilebildiği zaman ancak gereken itibar kazanılırdı. Bu yapılabilmişse, o insan, toplum nezdinde saygın bir usta olarak yerini alırdı.

Daha önemlisi, ’ustaların ustası’ ifadesiyle anılan bir mertebe vardır ki, oraya erişebilmek için ‘bilge’ insan olmak icap ederdi. O noktada artık edep erkân öğreten, yol yordam gösteren bilge bir kişilik söz konusudur. Bu denli önemli bir konuma erişmiş bilge kişilik olmak hakikaten çok ender bir durumdur. Şimdilerde ‘kanaat önderi’ olarak ifade edilen, hatırı sayılır ve sözü dinlenir ‘aksakal’ insan konumuna geçmiş zamanda hak ederek gelen ustaların ustası kimseler ‘pîr’ olarak anılırdı. Bir iş-meslek ya da sosyal yaşamın düzenlenmesine ilişkin sorumluluk konusunda ‘pîr’ olarak anılan insan sayısı bir elin parmakları kadar azdır.          

Ustaların ustası İbrahim Zaman kuşku yok ki bir aksakal, bir bilge’dir. Dahası, edep erkân öğreten, yol yordam gösteren bir pîr olduğu da su götürmez. Foto-graf alanında ustaların ustası olmasından gayrı, hakiki bir ‘aksakal’ oluşu nedeniyle de pek çok usta foto-grafçı tarafından ‘Işığın Pîri’ olarak gösterilir.

Kanaatimizce hem geleneksel foto-grafi düzlemindeki tartışılmaz ustalığı nedeniyle, hem geleneksel Anadolu kültürü bağlamındaki bilge kişiliği nedeniyle bir pîr’dir, ustaların ustası İbrahim Zaman. Mesleğin geleneksel motifleri dikkate alındığında bir üstad-ı âzam olduğu ve saygılı, sevecen, zarif kişiliği, deneyimi, birikimi ve bilge kişiliği dikkate alındığında kelimenin tam anlamıyla pîr olduğu söylenebilir.

İbrahim Zaman usta’nın yaşam öyküsünü, foto-graf serüvenini, duygu ve düşünce dünyasını, sanata ve foto-grafa kişisel yaklaşımını, atölyedeki değerli arkadaşlarımızdan Nurhan Han Erdem ve değerli eşi tiyatro oyuncusu-yönetmeni Neşet Erdem’in yaptığı röportaj/söyleşi sayesinde “Fotoğraf Ustaları” isimli çalışmamızın 5.nci cildine aldık ve ölümsüzleştirdik. Eksik olmasınlar Zaman usta, “ZAMAN’LA 55 YIL” isimli albümlerini armağan ettiler.

Foto-Grafın Pirleri - İbrahim Zaman

Nihayet pandemi günlerinde (Mayıs 2020) hal hatır sormak üzere yaptığımız bir telefon görüşmesinin ardından başka bir kitap daha yolladılar. O da çok kıymetli bir doküman olan “Eczacıbaşı Sanatçılar Dizi” si (Zaman ustanın yer aldığı kitap/albüm) idi.

Foto-Grafın Pirleri - İbrahim Zaman

Bu vesileyle, “ZAMAN’LA 55 YIL” isimli albümde yer alan, Gültekin Çizgen ustanın kaleme aldığı metinden birkaç cümle paylaşmak isteriz:

…Çünkü ürünler, üretenin ekonomik, sosyal, kültürel yapısıyla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Eğer bu bağlamda İbrahim Zaman’ın fotoğraflarına eğilirsek son derece içten, sağlam bir ürün yelpazesi ortaya çıkar. O, akan zaman içinde tüm zamanların bir fotoğrafçısı olma yolunda yorulmadan yürüyor. …

Aynı albümde yer alan, İbrahim Zaman ustanın kaleme aldığı sunuş metninden birkaç satır paylaşalım: “…Bizim konumuz fotoğraf. Doğrudan fotoğraf tepeleyerek, onun canına okuyarak, bozarak yenilik, başkalık, sanat diye yapılan uygulamalar hiç şık olmuyor. …, fotoğraf ışıkla yazma fiilidir …”

Foto-Grafın Pirleri - İbrahim Zaman

Eczacıbaşı Fotoğraf Sanatçıları Dizisi’nin İbrahim Zaman’a ayrılan cildinde değerli üstad Merih Akoğul tarafından kaleme alınmış bir sunuş metni ve ustayla yaptığı röportaj yer alıyor. Pandemi günlerinde sosyal medya üzerinden yaptığı harika sohbetleri keyifle izlediğimiz Sayın Akoğul’un yazdığı metinden birkaç satır paylaşalım: “…İbrahim Zaman ışığın peşinden gidiyor, ışık ona hangi rotayı çizerse yolu da bu güzergâh oluyor. … Fotoğrafçılığın bir usta-çırak ilişkisi olduğuna, çıraklık yaptığı o günlerden bu yana inanıyor İbrahim Zaman. … Henüz 12 yaşında Foto Lale’de ustası Mustafa Elele’nin yanında çıraklık yaparken babasının iki komşusu yolunu keserek ‘Şükrü, sen cahil misin, suret yapmak günah, bu çocuğu fotoğrafçıya vermişsin, onu da yakacaksın, sen de yanacaksın. Bu çocuk insan resmi yapıyor, öbür dünyada onlara can verecek.’ diyerek uyarıda bile bulunmuşlardır. Yaşamının ilerleyen kesimlerinde bu uyarıların farklı coğrafyalarda da sürdüğüne tanık olmuştur İbrahim Zaman. …82 yaşında bir usta gibi değil, adeta bir çırak gibi, her gün yeni şeyler öğrenerek geçirmektedir günlerini.”

Ustaların ustası mertebesine erişmiş aksakal, pîr konumundaki değerli büyüklerimizi, üstadları, hiç olmazsa birkaç satırla anlatıp tarihe not düşmek, yâd etmek son derece önemlidir, vefa gereğidir.

Sağlıklı uzun ömür diliyoruz Işığın Pîri İbrahim Zaman ustaya.

Tekin ERTUĞ

Yeni içeriklerden haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

Abone ol
Bana bildir
guest
Makale Değerlendirme
Makaleyi 5 yıldız üzerinden değerlendirin
Yorum formu, web sitesinde yer alan yorumları takip etmemize izin vermek için Adınızı, e-Postanızı ve içeriğinizi kaydeder. Yorum göndermek için lütfen web sitemizdeki Koşulları ve Gizlilik Politikamızı okuyun ve kabul edin.
2 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Satır İçi Geribildirimler
Bütün yorumları göster
Öner BÜYÜKYILDIZ
Makale Değerlendirme :
     

Hem kişiliği hem mesleği ile, böyle övgüleri hak etmek ne büyük onur bir insan için. Ve o insanların fikir ve düşüncelerinden feyz alabilmek, çalışmalarını izleyebilmek ne büyük bir şans bizler için. Değerli ustamıza hayırlı uzun ömürler diliyorum.

Tekin hocam, göstermiş olduğunuz vefa ve bizleri bu büyük ustalar ile tanıştırdığınız için tekrar tekrar teşekkürlerimi sunuyorum. Size de çalışmalarınızda başarılar dilerim.

Selam ve saygılarımla.

Okyar Atilla

Hani İbrahim Zaman’ı çocukluğumdan tanırım desem yalan olmaz. Bakırköy’deki stüdyosunu (1977 li yıllar) hatırlarım. Çok sevdiğim bir arkadaşımın düğün fotoğraflarının stüdyo çekimlerini yapmıştı. Kendisi ile değerli fotoğrafçı Ahmet Esmer’i Balıkesir’de röportaj için ziyaret ettiğimde telefonla arayıp konuşmuştuk. Çoook uzun aradan sonra bile samimi bir sohbet olmuştu. Kendisini en kısa zamanda ziyaret edeceği sözünü vermiştim. O da “geciktirme, bekliyorum” diyerek noktayı koymuştu.Hala yerine getiremedim.İçimde kalan derttir. Hatırladıkça yüreğimi sıkıştırır.
 
Allah uzun ömürler versin.
 
Sevgi ve saygılarımla

Makale yazarı

Tekin Ertuğ
İlk gençlik yıllarında amatör olarak uzun süre resim ve karikatür yaptı ve edebiyat dünyasına yakın durdu. Gençlik yıllarının olgun sayılabilecek 5-6 yıllık bir döneminde ise amatör olarak Halk Müziği ve Kültürü konusuna eğildi.Resmi ve Özel Kurum ve Kuruluşlarda Temel Fotoğraf Eğitimi Seminerleri ve İleri Düzey Fotoğraf Seminerleri verdi, Atölyeler gerçekleştirdi. Yaptığı atölyeler daha çok “Kuram” ve “Kurgu” öncelikli atölye çalışmalarıdır. Atölye çalışmalarının sonuçları gösteri, söyleşi ve seminer olarak çeşitli platformlarda paylaşıldı.Bu süreç içinde kaleme aldığı yazılar basılı ve sanal ortamda Felsefe, Yazın ve Fotoğraf dergilerinde yayınlandı. İlerleyen zamanda kitap çalışmalarına yöneldi. Şu ana kadar basılan kitapları: Sanat yazılarından oluşan 4 cilt “Fotograf Sanatı Üzerine”, Röportaj-Anı ve Biyografi yazılarından oluşan 10 cilt “Fotoğraf Ustaları” (Masters of Photography) ve 16 cilt “Işıkla Resmedenler” (Photographers), (Ressam Hikmet Çetinkaya'nın Biyografisi) “Kan Çiçekleri” ve en son ressam Ahmet Yeşil’in biyografisi olan “Sicim” isimli eser.Hazırladığı biyografik/otobiyografik metinlerin yanısıra fotograf, sinema, edebiyat ve müziğe dair metinler üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir.

Manşet

“En keskini benimki olmalı” sendromu ve Palomino Adaları

Fotoğraf konusunda ortalıkta onlarca hurafe dolaşıyor. Bu ifadelerin bir kısmı doğru ama genel olarak yanlış. Yeni kullanıcılar da bu "bilgileri" okuyor, okumakla kalmıyor bir de etrafa uzman edasıyla yayıyorlar.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Back Button Focus / AF-ON Tekniği ile Ustalaşın

Back Button Focus / AF-ON Tekniği ile Ustalaşın

Back Button Focus, otomatik netleme işlevini deklanşör düğmesinden alıp kameranın arkasındaki başka bir düğmeye atama işlemidir. Bu yazıyı okuduktan sonra kameranızı daha çok seveceksiniz ve fotoğraf çekmekten çok daha fazla zevk alacaksınız, iddia ediyorum.

POPÜLER İÇERİKLER

“En keskini benimki olmalı” sendromu ve Palomino Adaları

Fotoğraf konusunda ortalıkta onlarca hurafe dolaşıyor. Bu ifadelerin bir kısmı doğru ama genel olarak yanlış. Yeni kullanıcılar da bu "bilgileri" okuyor, okumakla kalmıyor bir de etrafa uzman edasıyla yayıyorlar.

Buna benzer birçok yazı
E-Posta Kutunuza
gelsin ister misiniz?

Bültenimize abone olun, yeni içerikler ilk size gelsin.

Teşekkürler. Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyin.

2
0
Düşünceleriniz bizim için önemli. Belirtmek ister misiniz, lütfen yorum yapın.x
()
x