MTF Grafikleri Nasıl Okunur

23
MTF Grafikleri Nasıl Okunur
Fotoğraf: Arthenos.com

Kameralarımız için objektif seçimlerinde, lensin performansı söz konusu olduğunda sıkça karşımıza MTF Grafikleri adında bir kavram çıkar. MTF, “Modülasyon Transfer Fonksiyonu” anlamına gelir ve birçok profesyonelin bu konuda çok değişik yorumlarına rastlarsınız. Hatta bazı kişiler bu grafiklere bakmadan objektif seçimi yapmazlar. Ben de bu önemli ve bir o kadar karmaşık görünen konuyla ilgili ayrıntılı bir makale yazmaya ve MTF eğrileri, grafikler ve onlarla birlikte anılan tüm terimler ile ilgili her şeyi basit bir dille açıklamaya karar verdim.

Modern lens üreticileri, satış için piyasaya yeni sürdükleri lenslerinin performanslarını göstermek için MTF verilerini yayınladığından, lens araştırması yaparken, karar verip satın almadan önce performanslarını değerlendirmek için sağlanan bu verilerin nasıl yorumlanacağını bilmek faydalı olacaktır diye düşündüm. İlk bakışta, MTF grafikleri çok karmaşık görünürler, bu yazımı okuyup konunun temel prensiplerini anladıktan sonra, grafiklerdeki verileri hızlıca değerlendirebileceğinizi ve işinize yarayabilecek sonuçları rahatlıkla çıkarabileceğinizi umuyorum.

Kontrast ve Çözünürlük

MTF hakkında ayrıntılara girmeden önce, bu yazım boyunca çok sık kullandığım “Kontrast” ve “Çözünürlük” terimlerinin üzerinden geçerek başlamak istiyorum. “Kontrast” terimi çoğu fotoğrafçıya, Photoshop’ta veya Lightroom’da resimlerdeki kontrastı arttırmak ve görüntüleri bazılarının söylediği gibi “pop” yapmak için kullanılan bir sürgülü ayarı çağrıştırır. “Çözünürlük” ise, “1024 x 768” gibi piksel cinsinden algılayıcı ve görüntü çözünürlüğü ile ilişkilendirilir. İki terim birbirleriyle ilgisi yokmuş gibi görünse de, optiklerde ikisi daima birlikte anılır ve farklı şeyleri ifade ederler. Optik dünyasında çözünürlük bir merceğin “mikro kontrast” olarak da bilinen, “iletebildiği ince ayrıntıları”, kontrast ise bir merceğin örneğin siyahlar ve beyazlar gibi farklı ışık yoğunlukları arasında “ayrım yapabilme kabiliyetini” gösterir. Kontrast seviyeleri önemli ölçüde düştüğünde, siyah ve beyaz çizgiler sonunda gri ve ayırt edilemez hale gelir. Aşağıdaki örneğe bir göz atın:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Yukarıdaki görüntünün sol üst büyük kısmına baktığınızda, gözlerinizle çok konsantre olmak zorunda kalmadan “Okunması kolay” ifadesini kolaylıkla okuyabilirsiniz. Burada kontrast çok yüksek, zifiri siyah ile parlak beyaz arasında açık bir ayrım var. Ancak hemen onun altında arka planı gri ve yazı rengini de biraz daha koyu gri yaptığımda “Okunması zor” metnini ayırt etmek öncekine göre artık daha zor hale gelir. Yine de metin büyük puntolarla yazılı olduğundan hala okunabiliyor, çünkü metnin boyutu büyük ve gözlerimiz iki gri ton arasındaki sınırları hala görebiliyor.

Eğer aynı görüntü sağdaki gibi yaklaşık %300 oranında küçültülürse, çözünürlük yüksek olduğundan “Okunması kolay” yüksek kontrastlı metni yine de okuyabilirsiniz, ancak gözlerinizle çok konsantre olmadan hemen altındaki gri metni okumakta büyük ihtimalle zorlanacaksınız. Siz hala kolayca ve hatasız okuyabildiğinizi mi düşünüyorsunuz? Emin misiniz? O zaman daha dikkatli okuyun – orada orijinal metin yerine “Okumnası zor” yazıyor. Size bundan bahsetmeseydim, metindeki değişikliği belki de farketmeyecektiniz. Buradan da görüldüğü gibi, hem çözünürlük hem de kontrast aynı derecede önemlidir: bir lensin yüksek çözünürlüğü fakat kontrast eksikliği olabilir, bunun tersi de geçerlidir. İyi bir mercek, bu ayrıntıları ayırt etmek için makul bir kontrast seviyesine sahip olurken, aynı zamanda yeterli detayı çözebilmelidir.

Üç farklı durum senaryosunu gösteren aşağıdaki fotoğrafa bir göz atın:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur
Üzerine tıklayarak büyük ölçekte görüntüleyebilirsiniz
Fotoğraf: Arthenos.com

Soldaki fotoğrafta düşük kontrast net bir şekilde fark ediliyor, çözünürlük ise nispeten yüksek. Kazların tüylerindeki detaylar görülebiliyor, ancak görüntüdeki kontrast eksikliği birçok rengi ve gölgeyi ayırt etmeyi zorlaştırıyor. Kısacası, lens yeterli çözünürlük sağlamış, ancak yeterli kontrastı sağlayamamış.

Ortadaki görüntüde fazla kontrast var, ancak çözünürlük eksikliği görüntünün bulanık görünmesine neden oluyor.

En sağdaki görüntü, hem yüksek kontrast hem de yüksek çözünürlüğe sahip, bu da onu üç fotoğraf arasındaki en keskin ve en ayrıntılı olarak algılamamızı sağlıyor.

Teknik açıdan biraz daha doğru anlatmak için, genellikle “Bu fotoğrafın yüksek çözünürlüğü var” denilmez, bunun yerine “Bu fotoğraf çok keskin” denilir. Şimdi bu netlik tanımına ve netlik algısına bakalım:

Algılanan Keskinlik

Nasıl bakarsanız bakın keskinlik her zaman özneldir, kişiye özeldir. Bir görüntü bir kişiye bulanık / yumuşak görünürken başka bir kişiye keskin görünebilir. Bir merceğin neden diğerinden daha iyi olduğu veya A üreticisinin ürettiği lensin neden B üreticisinden daha iyi olduğu konusunda hiç bitmeyen tartışmalar olmasının nedeni budur. Bunun nedeni, insanların keskinliği farklı algılamasıdır. Ben, Nikon 80-200mm f/4D ED lensin netlik kaybı nedeniyle 2x tele-dönüştürücüde düşük çözünürlüklü bir sonuç verdiğini söylersem, bunun aksini söyleyecek birileri daima olacaktır. Bunun nedeni, bendeki objektifin veya telekonvertörün daha iyi bir kopyasına sahip oldukları veya daha iyi bir tekniğe sahip oldukları için değil, keskinlik algıları benimkinden çok farklı olduğu içindir. Benim “Kabul edilemez” olarak tanımladığım şey başkaları için “oldukça keskin” olabilir.

Nikon kullanıcılarının tek adresi olan bir forum sitesinin forum editörlüğünü yapıyorum. Okurlarımızdan biri bir yerdeki yorumuma cevaben bana “keskin” olduğunu iddia ettiği bir fotoğraf göndermişti. Görüntüyü açtıktan sonra bırakın net ve keskin olmasını, fotoğrafın kontrasttan bile yoksun olduğunu açıkça görebiliyordum, ancak gönderen kişi öyle düşünmüyordu.

Birçok fotoğrafçı için web’de yayınlayacağı fotoğraflarda, yeterli ayrıntıya sahip makul netlik yeterli olabilir. Oysa ben de dahil bazıları için, bu yeterli değildir, çünkü biz o fotoğrafları yalnızca İnternette gösterilecek olan küçük boyutta fotoğraflar değil, yüksek çözünürlüklü baskılar almak istiyor olabiliriz. Çoğumuz çok yakınlaşamadığımız kuş gibi küçük nesnelerin fotoğraflarını çektiğimizde sık sık kırpma işlemi yaparız, bu da ekipmanımızın piksel seviyesindeki tüm eksikliklerini gözlerimizin önüne serer. Kameranın algılayıcı boyutu, lens kalitesi, kamera içi netleştirme işlemi, alt örnekleme ve post prodüksiyon gibi diğer değişkenleri de hesaba katmak gerekir.

Keskinlik: Çözünürlük ve Keskinlik

Şimdilik “öznel keskinliği” bir tarafa bırakırsak ve terimi az ya da çok nesnel olarak tanımlamaya çalışırsak, keskinliğin iki bölümden oluştuğunu fark ederiz; “Çözünürlük ve Keskinlik”. Hem çözünürlük hem de keskinlik eşit derecede önemlidir ve bu nedenle algılanan keskinliği etkiler. Daha önce tanımlandığımız gibi, çözünürlük bir lensin iletebileceği ayrıntı miktarıdır. Bir portre fotoğrafında tüm ince tüy ve saç detayları lens tarafından çözülür ve daha sonra görüntü algılayıcısına iletilir. Öte yandan, keskinlik, ince ayrıntıları çözmekle ilgili değil, görüntüdeki kenarlar arasındaki geçişle ilgilidir. Keskinlik, kamera içi keskinleştirme, alt örnekleme ve post prodüksiyon sırasında keskinleştirme işlemleri gibi bir dizi faktörle büyük ölçüde arttırılabilir. Buna karşın, eğer bir objektif ince ayrıntıları çözemiyorsa, fotoğraf çekildikten sonra bu detaylar artık eklenemez. Bu nedenle, bir görüntü orijinalinde çok yumuşaksa yani keskin değilse, eksik ayrıntıları daha sonra netleştirme işlemleriyle fotoğrafa ekleyemezsiniz.

Şimdi başka bir örneğe göz atalım:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur
Fotoğraf: Arthenos.com

Sol en üstteki ilk görüntü düşük keskinliği ve yüksek çözünürlüğü gösteriyor. Objektif çok fazla detayı çözebilmiş, ancak kenarlar arasındaki geçiş keskin olmamış ve bu da görüntünün biraz yumuşak, bulanık görünmesine neden olmuş. Onun altındaki ikinci görüntü düşük çözünürlükte, ancak yüksek keskinliğe yani kenar geçişlerine sahip, çünkü görüntünün keskin görünmesi için aşırı miktarda keskinleştirme uyguladım. Gördüğünüz gibi, tüm detaylar tam olarak çözülememiş ve bu nedenle bazı özellikler abartılı kalmış. Son görüntünün hem keskinliği hem de çözünürlüğü yüksek, bu da bu fotoğrafı üçü arasındaki en keskin ve en ayrıntılı fotoğraf olarak algılamamızı sağlıyor. Bu örnek netlik algımızın hem çözünürlüğe hem de keskinliğe bağlı olduğunu gösteriyor.

Şimdi, “Kontrast”, “Çözünürlük” ve “Keskinliğin” keskin görüntüler elde etmede ne kadar önemli olduğunu anladığımıza göre, bunu bir adım öteye taşıyalım ve merceklerin performanslarının nasıl ölçüldüğünden bahsedelim.

MTF nedir?

Algılanan keskinlik her zaman öznel olduğundan, yalnızca görüntüdeki ayrıntılara bakarak lens performansını ölçmek mümkün değildir. Yukarıda belirttiğim gibi, çok fazla değişken netlik algımızı etkileyebilir. Bu nedenle, üreticiler kontrollü laboratuvar ortamlarındaki lens performansını ölçmek veya insan algısına güvenmeksizin bir lensin potansiyel performansını bilgisayar simülasyonları yoluyla örneklemek için objektif yöntemler kullanırlar. Bu yaygın olarak kabul edilen lens performansı ölçüsüne MTF denir. Hiçbir lens ışığı iletmede mükemmel olmadığı için, MTF hem kontrast hem de çözünürlük kaybını ölçmede oldukça yararlıdır. Keskinlik burada geçerli değildir, çünkü algılanan keskinliğimizden bahsetmiyoruz.

Bugün gördüğünüz çoğu MTF grafiği, lens performansını ölçen veya simüle eden ve sonuçlar veren özel bir bilgisayar yazılımı ile yapılmıştır.

MTF’nin avantajlarından biri, tek bir çizelgede bol miktarda faydalı bilgiler sağlamasıdır. MTF tabloları potansiyel olarak aşağıdaki verilerin bir kısmını veya tamamını sağlayabilir:

  1. Objektif Çözünürlüğü
  2. Objektif Kontrastı
  3. Astigmatizm ve Yanal Kromatik Sapma
  4. Alan eğriliği
  5. Odak Kayması

Bu veriler, objektifin genel performansı hakkında biraz bilgi verebilir. Aynı veriler, aynı üreticiden gelen farklı lensler arasındaki çözünürlük ve kontrastı karşılaştırmak için de kullanılabilir. MTF verileri farklı markalar arasında karşılaştırılamaz, çünkü objektif kalitesine etki eden aşağıdaki gibi MTF grafiklerinin sağlayamadığı başka optik veriler de vardır:

  1. Çarpıtma
  2. Boyuna Kromatik Sapma
  3. Renk üretimi
  4. Vinyet
  5. Mercek parlaması

Bu nedenle, MTF çizelgeleri bazı verileri değerlendirmek için yararlı olsa da, bir lensin optik performansının tam bir resmini sunamamaktadır. Çoğu üretici, MTF verilerini sağlamanın yeterli olduğu ve yukarıdaki eksikliklerin hiçbir zaman spesifik lens testlerine veya ek tablolara dahil edilmediği sonucuna varmıştır. Zum lenslerinde en kısa ve en uzun odak uzunlukları dışındaki, arada kalan odak uzunluklarında performansın sağlanmadığına da dikkat etmek önemlidir. Örneğin, 70-200mm lens için, üreticiler yalnızca 70mm ve 200mm yani en kısa ve en uzun odak uzunlukları için MTF verilerini sağlarlar, ancak bunların arasındaki bir odak uzaklığını, örneğin 105mm’deki performansı hakkında bilgiler vermezler.

MTF Nasıl Ölçülür?

Şimdi MTF verilerini ölçme sürecine biraz değinelim. Bildiğiniz gibi, bir merceğin performansı merkezinden köşelere doğru değişebilir. Çoğu lens merkezde son derece iyi performans gösterecek şekilde optimize edilmiştir, ancak köşelere doğru keskinlik dağılmaya başlar. “Harika” optik tasarıma sahip lensler, görüntü çerçevesi boyunca oldukça performanslıdırlar, ancak bu tip objektifler çok fazla değildir – en iyi ve en pahalı profesyonel sınıf lenslerin bazılarının bile çeşitli optik sorunları vardır. Görüntü çerçevesinin yalnızca bir bölümünü almak ve keskinliğini değerlendirmek çok sınırlayıcı olacaktır, bu nedenle MTF verileri çerçevenin merkezinden en uç köşelere kadar ölçülen birçok noktadan oluşur.

Nikon tarafından sağlanan ve lens performansının değerlendirildiği her noktayı gösteren bir resim:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Yandaki şekilde 24×36 “FX” Tam Kare formatını görüyorsunuz. Kırmızı noktalar görüntü çerçevesinin merkezinden itibaren belirli uzaklıklarda analiz edilen noktalardır. Burada ölçümler, algılayıcının merkezinden 5mm, 10mm, 15mm ve 20mm uzağında yapılmış.

APS-C algılayıcılarda, Nikon, 3mm, 6mm, 9mm ve 12mm’lik aralıklarla ölçümler yapar, çünkü algılayıcı boyutu tam kareden daha küçüktür.

Lens performansının değerlendirilmesi basit düz çizgilerle, genellikle beyaz zemin üzerine siyah çizgilerle yapılır. Kalın çizgi çiftleri kontrast ölçümü için kullanılır ve tipik olarak 10 satır/mm’dir, çözünürlüğü ölçmek için kullanılan ince çizgiler ise 30 satır/mm’dir. Yine Nikon tarafından sağlanan aşağıdaki grafiğe bakalım:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Görebileceğiniz gibi, sırasıyla kontrast ve çözünürlüğü ölçmek için kalın ve daha ince kırmızı çizgiler farklı aralıklarla yerleştirilir. Satır grupları stratejik olarak iki farklı açıda yerleştirilir – biri çerçevenin ortasından dışarıya açılı, lensin yarıçapına paralel ve merkeze doğru (“Sagital” olarak da bilinir) yönlenmişken, diğeri ters yönde açılıdır (“Meridyonal” olarak bilinir). Bu, mercek sapmaları nedeniyle yapılır.

Bazı mercekler, belirli bir yönde dizili ayrıntıları çözmede çok iyidir, ancak başka bir yöne dizili ayrıntıları çözmede o kadar iyi olamayabilirler. MTF ölçümleri için, astigmatizma sergileyen lenslerin kolayca tespit edilmesine yardımcı olan Sagital ve Meridyonal verilere ihtiyaç vardır.

Farklı aralıklarla yerleştirilmiş Sagital ve Meridyonal çizgileri içeren bir test çizelgesi mercekten düzgün bir şekilde hizalandığında, hem kontrast hem de çözünürlük, çizgi gruplarının siyahtan beyaza geçiş kalınlığını değerlendirerek ölçülebilir. Mükemmel kontrastlı yüksek çözünürlüklü bir lens, hem siyahlar hem de beyazlar arasındaki sınırı net gösterir ve hem Sagital hem de Meridyonal hatlar için 30 satır/mm’lik ince gruptaki çizgileri net bir şekilde ayırt eder. Öte yandan, optik kusurları olan düşük çözünürlüklü bir lens, siyahlardan beyazlara yumuşak bir geçiş göstererek düşük kontrast gösterecek ve 30 satır/mm grubunu bulanıklaştıracak, aşağıda gösterildiği gibi hepsi sadece bir gri leke olacaktır:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur
Görsel Photographylife sitesinden alınmıştır.

En soldaki çizgiler kolayca ayırt edilebilir. Optik kusurları olmayan mükemmel bir mercek yoktur. Böyle bir lens bulunmadığından, daima bir miktar bulanıklaştırma görülebilir. Bir merceğin performansı, özellikle köşeye doğru gittikçe kötüleştiğinden, ölçüm sistemi artık siyahları beyazlardan ayıramayabilir, bu da temelde toplam çözünürlük kaybı anlamına gelir.

Kalın olan 10 satır/mm grubunu alırsanız ve aynı egzersizi tekrarlarsanız, siyahların beyazlarla griye dönüşmesi pek mümkün değildir. En kötü modern lenslerin bazıları bile 10 satır/mm için fazlasıyla yeterli kontrast içerir. Sadece mercek odaklanmamışsa bu desenler ayırt edilemeyebilir.

Bir MTF Şeması Nasıl Okunur

Artık çizgi gruplarının nasıl yerleştirildiğini ve ölçüldüğünü bildiğimize göre, tipik MTF tablolarını nasıl okuyacağını öğrenmenin zamanı geldi. Lütfen tüm üreticilerin MTF verilerini nasıl gösterdikleri ve gerçekte hangi verileri çizdikleri konusunda kendi metodolojilerine sahip olduklarını, bu nedenle hepsini kapsayan tek bir “nasıl yapılır” kılavuzunun yeterli olmadığını unutmayın. Bu yüzden bu bölüm spesifik üç üretici firmaya ayrılmıştır. Teknik özelliklere geçmeden önce, bir MTF grafiğinin tipik düzenini gözden geçirelim.

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Eğrilere girmeden önce, X ve Y eksenlerinin ne anlama geldiğini anlamanız gerekir. Yukarıdaki şekil, hiçbir veri çizilmemiş, basitleştirilmiş bir Nikon MTF grafiğidir.

X ekseni (yatay), çerçevenin merkezinden köşelere olan mesafeyi gösterir. Sıfır değeri merkezi belirtirken, 5, 10, 15 ve 20, daha önce bahsettiğim tam kare bir algılayıcının merkezinden mm cinsinden uzaklığı temsil eder. Genellikle, çoğu üretici tam kare lensler için aynı aralıklara sahip olacaktır. Yukarıdaki tablo daha küçük boyutlu bir Nikon APS-C algılayıcısı için ise, sayılar 0, 3, 6, 9 ve 12’dir. APS-C algılayıcıları için ara adımlar üreticiden üreticiye farklı olabilir – Örneğin Canon APS-C lensleri için 0, 5, 10 ve 13 kullanır.

Y ekseni (dikey), bir lensin iletebileceği ışık miktarını gösterir. Aktarılan ışığın miktarını belirten yüzdeleri %0 ila %100 ile göstermek yerine, veriler 0 (%0) ila 1 (%100) arasında basitleştirilmiştir. Grafikteki her yatay çizgi, 0, 0,1, 0,2 gibi, 0,1’lik (%10’luk) artışlarla çizilir.

Bir önceki bölümde de belirttiğim gibi, MTF için iki satır grubu ölçülür – çözünürlüğü ölçen 30 satır/mm’lik “ince” ayrıntı grubu ve kontrastı ölçen 10 satır/mm’lik daha kalın bir grup. Böylece, tipik olarak bir MTF çizelgesinde çizilen hem kontrast hem de çözünürlük eğrilerini görebilirsiniz. Mükemmel bir mercek, çerçevenin ortasından en köşeye kadar uzanan hem kontrast hem de çözünürlük için düz bir çizgiye sahip olacaktır:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Bu özel örnekte, kontrastı göstermek için kırmızı ve çözünürlüğü göstermek için mavi bir çizgi kullanıyorum. Görebildiğiniz gibi, her ikisi de düzdür, tablonun en üstünde oturmaktadır, bu da lensin ışığın %100’ünü ilettiği anlamına gelir. Fakat gerçek hayatta böyle bir merceğin bulunmadığını biliyoruz, o yüzden bunun yerine daha gerçekçi bir MTF çizelgesi inceleyelim:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Merceğin kontrastını belirten kırmızı eğriyi incelersek, merceğin merkezde oldukça yüksek kontrastlı olduğunu görebiliriz; çerçevenin ortasına doğru yavaş yavaş azalıyor, daha sonra keskin bir şekilde düşüyor (5-10mm arası), daha sonra merceğin orta noktası ile kenarı arasındaki orta noktadan köşeler arasında yükseliyor (10-15mm arası), ardından tekrar köşelere doğru keskin bir şekilde düşüyor. Mavi ile temsil edilen çözünürlük merkezde oldukça kuvvetli bir şekilde başlıyor, daha sonra yavaş yavaş çerçevenin ortasına doğru düşüyor, sonra orta ve köşeler arasında biraz toparlıyor, sonra köşelerde keskin bir şekilde düşüyor. Tüm bunların anlamı şudur; Bu lensile ve bu diyafram açıklığında, düz bir hedefin fotoğrafını çektiğinizde, orta noktaya doğru yavaş yavaş ve ardından köşelere gidildikçe keskin bir şekilde düşen bir merkez performansı sergileyecektir. Eğrinin “dalgalı” olması, alan eğriliğinin varlığını gösteriyor.

Düşey Y eksenindeki hangi sayıların hem kontrast hem de çözünürlük için “iyi” veya “kötü” olarak değerlendirilebileceğini merak ediyor olabilirsiniz. Kontrast, MTF tablolarında genel olarak çözünürlükten daha yüksek olacaktır, yani 0.9’dan daha yüksek herhangi bir şey mükemmel kontrastı gösterir, 0.7 ile 0.9 arası genellikle çok iyi, 0.5 ile 0.7 arası ortalama ve 0.5’in altında bir değer kötüdür.

Bu sadece iki eğri gösterdiği için çok basit bir MTF şemasıdır. MTF ölçümleri hem Sagital hem de Meridyonal çizgileri içerdiğinden, tipik bir çizelge aşağıdaki MTF örneğinde gösterildiği gibi aslında en az dört çizgi içerecektir:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Bu, daha ideal bir MTF şeması, çünkü bize çok daha fazla veri gösteriyor.

Yukarıdaki tabloyu öncekiyle karşılaştırırsanız, şimdi bu lensin öncekinden daha iyi bir genel performansa sahip olduğunu söyleyebilmelisiniz. Hem kontrast (kırmızı çizgiler) hem de çözünürlük (mavi çizgiler) daha yüksek ve her ikisinin performansı köşelere kadar çok iyi. En köşelerde, keskin bir çözünürlük düşüşü var, ancak kontrast hala çok yüksek. Şimdi burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, aynı zamanda düz çizgilere yakın olan noktalı çizgilerdir. Grafiğe bakarsanız, düz çizgiler ve noktalı çizgiler merkezde birbirlerine oldukça yakın olduklarından, mercek neredeyse hiç astigmatizma sergilemez.

Bazı üreticiler Sagital ve Meridyonal çizgilerin yakınlığının iyi bulanıklık veya “Bokeh”  kalitesine işaret ettiğini iddia ediyorlar. Bence, tek başına MTF çizelgelerine bakarak bokeh kalitesi hakkında hemen kesin bir kanıya varmak doğru olmaz, çünkü bokehin kalitesini etkileyen birçok faktör var: diyafram bıçaklarının sayısı, diyafram değeri, optik elemanların kalitesi, vb. Lensin ağır astigmatizma ve yanal renk sapmaları olup olmadığını görmek için yalnızca sabit ve noktalı çizgilerin ayrımına bakın. Sagital ve Meridyonal çizgilerin birbirlerinden farklı şekilde ayrılması, lensin astigmatizm ve lateral optik sapmalar için kötü bir şekilde tasarlandığının bir göstergesidir.

Son olarak, mercek çerçeve boyunca yukarı ve aşağı dalgalı bir seyir takip etmediğinden, bu merceğin “tipik mercek” örneğindeki gibi dalgalı alan eğriliği sorunlarından muzdarip olmadığı sonucuna varabiliriz.

Şimdi üreticiye özel MTF verilerinin nasıl okunacağına ve yorumlanacağına dair özel örnekleri inceleyelim.

Nikon MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Nikon bir süredir yaptığı her yeni objektif için MTF verisi sağlıyor. Çok eski Nikkor lenslerinin bazıları için MTF çizelgeleri bulamayabilirsiniz, ancak mevcut birçok lensin, 10-15 yıllık AF-D lensleri de dahil olmak üzere MTF verileri vardır. Objektif performans verileri sağlamaya gelince, Nikon’un MTF tabloları aşağıdaki verileri içerir:

  • Maksimum diyafram açıklığında lens performansı
  • En kısa ve en uzun odak uzaklığındaki lens performansı
  • Sagital ve Meridyonal Kontrast ve Çözünürlük 10 satır/mm ve 30 satır/mm
  • Astigmatizm ve Yanal Kromatik Sapma
  • Alan eğriliği

MTF verileri, zum lensler için sınırlıdır, çünkü yalnızca en kısa ve en uzun odak uzunlukları sağlanır. Nikon 18-300mm gibi tele-foto lensleri söz konusu olduğunda, bu temelde yalnızca 18 mm ve 300 mm’deki performansa bakabileceğiniz, ancak bunların arasında hiçbir şey göremeyeceğiniz anlamına gelir.

Nikon MTF tablolarına aşina iseniz, şimdiye kadar yukarıda kullandığım MTF grafiğinin bir Nikon lensinden olduğunu zaten biliyorsunuzdur. İşte analiz için bir başka MTF grafik örneği:

Nikon 70-200mm f/2.8E FL ED VR Lensin MTF Grafiği incelemesi

MTF Grafikleri Nasıl Okunur
AF-S NIKKOR 70-200mm f/2.8E FL ED VR MTF Grafiği

Benim, Nikon D850 fotoğraf makinem ile birlikte en sık kullandığım favori objektifim olan AF-S Nikkor 70-200mm f/1.8E FL ED VR lensimin, örnek olarak 200mm Tele performansına bakarsak, sağdaki grafikten de görebileceğiniz gibi, Nikon 70-200mm f/1.8E FL ED VR, çerçevenin ortasındaki Sagital ve Meridyonal çizgileri için f/2.8 maksimum diyafram açıklığında mükemmel bir kontrasta sahip. Çözünürlük merkezde de kenarlara doğru da harika ve yalnızca en köşeye yaklaştıkça çok az düşüyor. Hiçbir dalgalı alan eğriliği belirtisi yok, çünkü her iki eğride de ani dalgalanmalar göremiyoruz. 10 satır/mm Sagital ve Meridyonal hatlar, köşelerde kontrastta birbirlerinden neredeyse ayrılmıyorlar, 30 satır/mm için neredeyse hiç çözünürlük kaybı yok, çizgiler birbirlerinden çok ayrı değil; bu lens ile telede çok ince ayrıntılarda bile hiçbir sorun yaşamıyorum.

Bu sadece yukarıdaki MTF çizelgesine bakarak yapabileceğiniz özettir. Aynı zamanda, daha önce de belirttiğim gibi, Nikon’un MTF’si lensin tüm diyafram açıklıklarındaki performansını göstermediğinden kısıtlayıcıdır.

Canon MTF Grafikleri Nasıl Okunur

Nikon’a benzer şekilde, şu anda üretilmekte olan tüm Canon objektifler için MTF verilerini bulabilirsiniz. Canon, MTF verileri sağlama konusunda biraz farklı bir metoda sahiptir. Nikon’un aksine, Canon lenslerin f/8’deki düşük performanslarını da gösteriyor ki bu da çok faydalı olabilir. Dolayısıyla, Canon’un MTF listelerinden alabileceğiniz veri türleri:

  • Maksimum diyafram açıklığında lens performansı ve f/8
  • En kısa ve en uzun odak uzaklığındaki lens performansı
  • Sagital ve Meridyonal Kontrast ve Çözünürlük 10 satır/mm ve 30 satır/mm
  • Astigmatizm ve Yanal Kromatik Sapma
  • Alan eğriliği
  • Odak Kayması

Geniş diyafram açıklığı ve kapalı performansındaki fark dışında, verilerin geri kalanı hemen hemen aynıdır. Örnek bir Canon MTF’ye bir göz atalım:

MTF Grafikleri Nasıl Okunur
Canon EF 50mm f/1.8 II MTF Grafiği

MTF grafiği, Nikon’unkinden daha karışık görünüyor, ancak aslında daha faydalı bilgiler veriyor. Kalın çizgiler kontrast ölçümlerini (10 satır/mm), ince çizgiler ise çözünürlüğü (30 satır/mm) gösteriyor. Siyah çizgiler maksimum diyaframda performansı gösterirken, mavi çizgiler f/8’deki performansı gösteriyor. Düz çizgiler Sagital ölçümleri temsil ederken, noktalı çizgiler Meridyonal ölçümleri temsil eder.

Tüm bunları göz önünde bulundurarak, mercek performansına bir göz atalım. İlk önce, f/1.8 maksimum açıklıkta lensin kontrastını ve çözünürlüğünü temsil eden siyah çizgilere bir göz atacağız. Objektifin kontrastı ortada çok iyi, görünüşe göre uç köşelere doğru gittikçe kötüleşiyor. Çözünürlük ortalama değerde ve köşelere doğru azalıyor. Hem Sagital hem de Meridyonal çizgiler merkeze oldukça yakındır, bu iyi bir haberdir, fakat köşelerde büyük ölçüde ayrışıyor, ki bu, astigmatizm ve yanal renk sapmaları anlamına gelir. Biraz alan eğriliği var, ancak kontrol altında.

Diyafram f/8 değerine kısıldığında, merceğin performansı çarpıcı bir şekilde artıyor. Kontrast, merkezden köşelere kadar mükemmel, çözünürlük ise bir miktar dalgalı alan eğriliği olmasına rağmen mükemmel. Meridyonal çözünürlük oldukça düz kalıyor, ancak Sagital 17mm değerine keskin bir şekilde düşüyor. Bu yüzden astigmatizma ve yanal renk sapmaları belirtileri hala orada da mevcut, ama sadece köşelerde. Hem büyük hem de küçük diyafram açıklığı performansı sağlandığı için, ciddi odak kayması sorunlarını da potansiyel olarak değerlendirebilirsiniz. Keskinlik merkezden uzaklaşırsa, bu genellikle merceklerin odak kaydırma sorunlarından muzdarip olduğu anlamına gelir.

En açık diyaframdaki verilere bakıldığında, Canon EF 50mm f/1.8 II modelinin Nikon 50mm f/1.8G modelinden daha kötü olduğu sonucuna varabilirsiniz. Ben bu şekilde bir çıkarım yapmak için acele etmezdim, çünkü farklı üreticilerin MTF verileri karşılaştırılamaz. Bunun nedeni, optik ölçümlerin yanı sıra MTF kriterlerinin Nikon ve Canon arasında farklı olmasından kaynaklanmaktadır.

Zeiss MTF Grafikleri Nasıl Okunur?

Bu bölüme geldiğinizde, üreticilerin neden MTF verilerini ölçmek ve görüntülemek için standart bir yöntem kullanamadıklarını merak ediyorsunuzdur. Zeiss durumunda, yukarıda belirttiğim gibi, sağlanan MTF verileri gerçek merceklerden ölçülür, bu nedenle MTF verileri teorik değildir veya “simüle” değildir. Dolayısıyla, Zeiss tarafından sağlanan MTF rakamları, satın alınan bir mercekten göreceğinizle tipik olarak karşılaştırılabilir. Zeiss MTF verilerine gelince, buradan edinebileceğiniz bilgi türleri:

  • Maksimum diyafram açıklığında lens performansı
  • En kısa ve en uzun odak uzaklığındaki lens performansı
  • Sagital ve Meridyonal Kontrast ve Çözünürlük 10, 20 ve 40 satır/mm rakamları
  • Astigmatizm ve Yanal Kromatik Sapma
  • Alan eğriliği
  • Odak Kayması

Zeiss ve Nikon / Canon MTF çizelgeleri arasındaki en büyük fark, Zeiss’in MTF verilerini üç farklı frekansta, 10, 20 ve 40 satır/mm olarak sağlamasıdır. 40 satır/mm Nikon / Canon’daki 30 satır/mm’den çok daha yüksek bir değer. Ek olarak, Zeiss geniş diyafram açıklığı sunar; bu, MTF tablolarında sağlanan veri miktarının daha yüksek olduğu anlamına gelir. Her bir frekans hem Sagital hem de Meridyonal değerlerle gösterildiğinden, grafik başına toplam 6 eğri olduğu anlamına gelir. Maksimum ve durdurulmuş performansın tek bir çizelgeye karıştırılması, toplam eğriye neden olur, bu da çizelgeyi karıştırır ve okunamaz hale getirir. Bu nedenle, Zeiss farklı diyafram değerlerini farklı MTF tablolarında gösterir.

Zeiss Planar T 50mm f/1.4 için iki MTF grafiği

MTF Grafikleri Nasıl Okunur
Zeiss Planar T 50mm f/1.4 için iki MTF grafiği

Soldaki MTF şeması maksimum f/1.4 diyaframdaki performansı gösterirken, sağdaki şema f/4’deki durdurma performansını gösterir. MTF verileri farklı frekanslar için renkli veya koyu renkli değildir, bu nedenle kontrastı ölçmek için kullanılan ilk 10 satır/mm eğrisinin üstte, ardından 20 satır/mm eğrisi ve 40 satır/mm olduğunu varsayalım. Çözünürlük eğrisi daima en alttadır.

Yukarıdaki tabloya f/1.4 maksimum açıklıkta baktığımızda, şu çıkarımları yapabiliriz; Lensin kontrastı ortada mükemmel, ancak köşelere doğru giderek azalıyor. Çözünürlük çok homojendir, pratik olarak çözünürlüğün düştüğü yer olan 17mm değerine ulaşana kadar dalgalı alan eğriliği belirtileri yok. Sagital ve Meridyonal çizgiler, karenin tam ortasına kadar olan tüm frekanslarda birbirine oldukça yakındır. Ortadan başlayarak, Meridyonal ölçümler düşüyor; bu, çerçevenin sınırlarına doğru görünen bazı astigmatizma ve yanal renk sapmaları olduğunu gösteriyor.

F/4’e düştüğünde, hem kontrast hem de çözünürlük çarpıcı biçimde iyileşiyor. Kontrast çerçeve boyunca mükemmel. Çözünürlük merkezde çok kuvvetli başlıyor ve odak kaymasının bir işareti olan çerçevenin ortasına doğru keskinlik artıyor. Çok ince frekanslarda görülebilen biraz dalgalı alan eğriliği var. Hem Sagital hem de Meridyonal çizgiler neredeyse paralel olarak uzanıyor ve kademeli olarak birlikte düşüyor; bu, astigmatizma ve yanal renk sapmalarının bulunmadığını gösteriyor (sadece 40 satır/mm köşelerinde görülebilir).

Görebildiğiniz gibi, baktığımız üç marka arasında MTF verileri hepsinde farklı bir şekilde sunuluyor. Diğer üreticilerin MTF verilerine bakarsanız, MTF çizelgelerinde daha fazla veya daha az frekansa sahip olabilirler. Örneğin Leica, 5, 10, 20 ve 40 satır/mm ölçümleriyle en fazla veri miktarını sağlar.

Optik Tezgah Testleri ve MTF Simülasyonu

Üreticiler lensleri test ederken, lensleri bir kameraya takarak yapmazlar. Kamera teknolojisi her yıl değiştiğinden ve algılayıcıların da çözünürlükleri değiştiğinden, üreticilerin lensleri belirli bir kamera gövdesinde test etmeleri aptallık olur. Bir MTF grafiğinin yıllar öncesinde üretilen 6 MP Nikon D70 modelinde test edildiğini ve bunun da 46 MP yeni Nikon D850 modelinde test edilmesinin nasıl olacağını hayal edin. Bu nedenle, üreticilerin gerçek MTF testleri her zaman pahalı optik tezgah ayarları kullanılarak gerçekleştirilir . MTF verisini üretmek için farklı cihazlar ve hassas aletler kullanılır.

Bu nedenle, hem lensi hem de kamerayı içeren herhangi bir MTF sonucunun her zaman o özel kamera gövdesine bağlı olacağı anlaşılmalıdır. Nikon D850 gövdesine takılı bir lensi bugün gerekli teknolojiyle test edersek, yarın farklı bir kamerayla çekilmiş karşılaştırılabilir veri sağlayamayabiliriz. Bu nedenle farklı markalar arasındaki kontrast ve çözünürlüğü karşılaştırmak kesinlikle anlamsızdır. Çok fazla değişken devreye giriyor – algılayıcı çözünürlüğünden ve AD (analogdan dijitale) dönüştürmeye, fotoğraf makinesinde keskinleştirmeye kadar. Tüm bu değişkenler üretilen MTF verilerini etkileyecektir. Bunun tek istisnası, birinin bir adaptör kullanması ve aynı kamera gövdesindeki farklı üreticilerin lenslerini takmasıdır. Ancak o zaman bile, lens adaptörleri başka problemler yaratabilir ve ölçümlerin kesinliğini potansiyel olarak etkileyebilir.

Birçok üretici ürettikleri lensler için MTF çizelgeleri sunarken, çok az sayıda test lensi olduğu ortaya çıkmıştır. Bu size şok edici gelebilir, ancak bu doğru. Zeiss, Schneider ve Leica gibi çok az üreticinin yanı sıra, çoğu MTF çizelgesi, aynı marka ve modelde üretilen tüm lensler için geçerli performansı değil, sadece bir lensin “potansiyel” performansını gösteren teorik bilgilerdir. Bunun nedeni, aynı lens modelleri arasında lens performansında farklılıklara neden olabilecek üretim toleransları ve değişkenlerin olmasıdır. Modern bilgisayarlı test yöntemleri ve yarı veya tam otomatik montaj hatları sayesinde bu toleranslar oldukça gelişti, ancak hala aynı banttan çıkan ürünler arasında küçük bile olsa farklılıklar olabileceğini unutmayın. Ayrıca, lenslerin paketlerinde gönderiler esnasında sallanması / düşmesi, sıcaklıktaki değişiklikler vb. gibi nedenlerle diğer olası objektif kusura neden olabilecek etmenleri de hesaba katarsanız, merceklerin performanslarında değişiklik göstermesinin oldukça doğal olduğunu fark edersiniz.

Tüm bunlar göz önüne alındığında, üreticinin MTF numaraları sağlamak için hangi lensi test etmesi gerekir? En iyi performansı, en kötüyü ya da çoklu testlerin ortalamasını mı almalı? Bu yüzden tüm bunları düşünmek ve iyi bir önlem almaya çalışmak yerine, üreticiler “en iyi potansiyel performansı” seçerler. Bu, yayınlanan MTF’ye benzer performans numaralarını alabilmeniz için lensin kopyasının kusursuz bir şekilde üretilmesi gerektiği anlamına gelir – lensteki her optik elementten onları tutan her somuna ve cıvataya kadar. Ve hepimiz biliyoruz ki, bu gerçek hayatta olamaz.

Sonuç

Peki, tüm bunlar benzetilmiş MTF verilerinin tamamen işe yaramaz olduğu ve bakılmaması gerektiği anlamına mı geliyor? Hayır, hiç de değil. MTF hala bir lensin potansiyel performansına bakmak ve aynı üreticinin lenslerini karşılaştırmak için gayet iyi ve güvenilir bir referanstır. MTF verisi olmasa, Nikon 50mm f/1.8G’nin daha eski ve daha pahalı olan Nikon 50mm f/1.4G’den daha iyi performans gösterdiğini nasıl bilirdiniz? Her iki lensi de elde etmeniz, bir test laboratuarı kurmanız ve sonra farkları bulmaya başlamanız veya güvenilir bir kaynağın sizin için bunu yapmasını beklemeniz gerekir. Çoğu insan lensleri bu şekilde test etmek için gerekli zamana, sabıra veya ekonomik koşullara sahip değil, bu nedenle bir MTF çizelgesi iyi bir referans haline geliyor.

MTF grafiklerinin nasıl okunabileceğini anlatmak için bu kadar uzun bir makale yazdığım için kusura bakmayın. Konuları biraz daha ayrıntılı olarak açıklamak için konunun biraz geniş ele alınması gerekiyordu. Lütfen bu makalenin azami ölçüde sadeleştirilmiş en kısa metin olduğunu aklınızda bulundurun – optiklerin anlaşılması oldukça karmaşık olabilir ve ben konunun tüm ayrıntılarına girecek o kadar derin bir bilgiye sahip değilim.

MTF grafiklerini okumak ve değerlendirmek size hala zor veya sıkıcı geliyorsa, kullandığınız Lensin en keskin noktası nasıl bulunur bilmek isteyebilisiniz.

Siz de MTF grafikleri hakkındaki bilgi, deneyim ve yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından benimle paylaşın.


Kaynakça:

  • Photographylife web sitesi
  • Nikon kurumsal web sitesi
  • Canon kurumsal web sitesi
  • Zeiss kurumsal web sitesi

Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.

Yazılanların ilgisini çekecek birini tanıyorsanız lütfen "Paylaş" kısmından onlara iletin.


Sizlerden gelecek yorumları çok önemsiyorum.
Lütfen aşağıdaki "Siz de yorum ya da cevap yazın" kısmından benimle paylaşın.


Yeni içeriklerden ilk siz haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Mühendis ama Tıp meraklısı. Profesyonel yönetici. Seyahat etmeyi seven bir fotoğraf gönüllüsü. Okumayı, araştırmayı, sorgulamayı sever. İnsan ilişkilerine ve saygıya önem verir. Bildiklerini paylaşmaktan mutluluk duyar. "Bilmiyorum" demekten çekinmez.
avatar
10 Yorum konuları
13 Cevaplar
11 Takipçiler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorum dizisi
11 Yorum yazarları
murathanÖner BÜYÜKYILDIZOkyar AtillaTurgay SevenSuavi Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bana bildir
Nuri Güleryüz
Ziyaretçi
Nuri Güleryüz

Bu kapsamlı yazı için teşekkür ederim Sebahattin bey. MTF eğrilerinin neyi temsil ettiğini tam olarak anlamamıştım ama bunu bilmek ve sorunların farkında olmak güzel. Makalenizin uzunluğu konunun daha kolay anlaşılmasını sağladığı için bence bir problem değil.
Emeklerinize sağlık.

Berkant U.
Ziyaretçi
Berkant U.

Yine harika bir yazı. Bir kez daha çok anlaşılır şekilde! Bu yazı benim için süper oldu. Bilen veya bilmeyen okuyucularınız için DxOMark.com belirli objektiflerleri belirli kameralar ile testlerini ve karşılaştırmalarını sağlıyor. Yazı için tekrar teşekkürler.

Soner Ali D.
Ziyaretçi
Soner Ali D.

Harika makale. Görsel örnekleri ve farklı kalite seviyeleri arasındaki farkları açıklama yönteminizi çok beğeniyorum. Lensin kalitesinin resmin genel kalitesinde büyük bir fark yarattığına bizzat şahidim ve çok inanıyorum.

Örneklerin hepsi gerçek lenslerle mi çekildi? Kaz fotoğraflarının anlatıldığı yerde kasıtlı olarak abarttığınız hakkında bir şey okudum sanki.

ahmet cengiz
Ziyaretçi
ahmet cengiz

Sebahattin bey, siz çok kibar ve nazik bir insansınız.
Böyle iyi bir makale için özür dilemeye gerek yok. Bu makalenin anlaşılması oldukça kolay. Okumadan önce, uzunluğu beni tedirgin etmişti itiraf edeyim. Bu yüzden birkaç bölüm okudum, sonra başka bir şey okudum ve hepsini bitirinceye kadar tekrar geri döndüm. Sonunda, tamamen anladım. Bir gün tekrar okumam gerekebilir çünkü “sagital” ve “meridyonal” gibi kelimeler öyle sık duyduğumuz şeyler değil 🙂 .

teşekkür ederim

H_Kahraman
Ziyaretçi
H_Kahraman

Selam Sebahattin bey,

Yazı için çok teşekkür ederim.

Web sitenizin avuç dolusu paralar karşılığı ders veren birçok bilindik fotoğrafçılık kursundan çok daha değerli olduğunu düşünüyorum! Üstelik siz bunu ücretsiz yapıyorsunuz.

Suavi
Ziyaretçi
Suavi

Yazılarınızın hepsini okudum ve hepsi aynı kaliteyi taşıyor. Çok karmaşık konuları kolayca anlaşılabilecek bir şekilde sunmak gibi takdir edilmesi gereken bir diliniz ve tarzınız var.

Gelecek bir sonraki harika yazı için şimdiden teşekkürler.

Turgay Seven
Ziyaretçi
Turgay Seven

Okuyucuya anlaşılır bir şekilde aktarılması gerçekten zor bir yazı. Buna rağmen mümkün olabilecek en sade şekliyle anlatılmış. Ben de bir objektif almadan önce ulaşabildiğim tüm incelemeleri okurum. Bunun dışında MTF grafiklerine de bakarım. Bu yazıya ulaşan bir okuyucu, MTF grafiklerine göz atmadan objektif almaz artık:)) Sayenizde çok değerli bilgilere kolayca ulaşıyoruz. Emeğinize sağlık.

Okyar Atilla
Üye

Sevgili dostum, MTF tam “hah anladım” dediğin anda sayfayı çevirdiğinde “neydi bu?” diye kendine sorduğun bir konu. Ve her zamanki gibi açık net bir anlatımla sunuyorsun. Ben Nikon 70-200 F:4 ü seçerken baktığım buydu. Ve bunu sonuçlarda görüyorum. Çok genelleme yaparsak bunu hemen hemen tüm arabaların en az yakıt tükettiği hızı olan “90 km/saat” e benzetirsek “diyaframı orta değere al işi bitir” diyebilirim. yani F=8 dediğinde bahsettiğin detayları kenara koyuveriyorum. Her zaman değil tabii ki. İşi çok basite indirmemiş gibi görünsem de MTF in arkasında senin de bahsettiğin gibi ciddi matematiksel hesaplamalar var. Eğer mikroskop, gece görüş kamera objektifleri, askeri alanda kullanılan objektifleri düşünürsek önemi daha da ortaya çıkacaktır. Son olarak derim ki; fotoğrafınıza baktınız, çözünürlük ve kontrastla ilgili problem var gibi mi duruyor? Önce gözlerinizi kontrol ettirin derim.Benim gibi hafif astigmatınız var ve gözlük kullanmamakta ısrar ediyorsanız muhtemelen fotoğraflarınızda hatta baktığınız herkesin fotoğrafında bu problem olacaktır. Eğer Katarak ile ilgili bir sorununuz varsa da muhtemelen kontrast düşük olacaktır. Hemen Objektife kusur bulmayın 🙂
not: DxO sitesi önerildi. Güzel sitedir. bir objektifin farklı gövdelerdeki sonuçlarını veriyorlar. Benim uzun zaman faydalandığım site de “http://www.photodo.com/” dur. Özellikle eski objektifler için iyi bir kaynaktır.

Öner BÜYÜKYILDIZ
Ziyaretçi
Öner BÜYÜKYILDIZ

“MTF tam “hah anladım” dediğin anda sayfayı çevirdiğinde “neydi bu?” diye kendine sorduğun bir konu”

Ancak bu kadar güzel ifade edilebilirdi durum 🙂

Öner BÜYÜKYILDIZ
Ziyaretçi
Öner BÜYÜKYILDIZ

Daha birkaç gün önce “Sebahattin bey’in yeni bir yazısı gelecek mi acaba” diye düşünürken posta kutuma “yeni makale yayında” maili düştü. Kalbim ne kadar temizse artık 😄
Ve yine çok güzel bir konuyu, çok sade ve anlaşılır bir dille işlemişsiniz. Tam anlamıyla kavramak için birkaç kez daha okuyacağım.
Emeğinize sağlık, iyiki sizi tanımışım. Var olun.
Bu arada dediğiniz gibi keskinlik algısı gerçekten kişiye özel. Mesela benim için kaz fotoğraflarından ortadaki daha yüksek çözünürlükte ve kontrastlı iken, siz sağdakinin daha keskin olduğunu kabul ediyorsunuz. 🙂

Sağlıcakla kalın, selam ve saygılarımla.

murathan
Ziyaretçi
murathan

bilgilendirici ve anlaşılır bu yazı için teşekkürler