Blogumuzdaki yazılarımda, özellikle düşük ışıklı ortamlarda flaşlı çekim yaparken kameramı “M” Manuel çekim modunda kullandığımı sıkça belirtiyorum. Bu konu hakkında çok soru geliyor; neden “A” Diyafram öncelikli çekim modunda değil de Manuel çekim modunu tercih ettiğim soruluyor.
Bu yazımda, düşük ışıklı ortamlarda flaşlı çekimlerde neden “M” Manuel çekim modunu kullandığımı ve konu hareketli olursa “Arka perde senkronizasyonu” ve “Ön perde senkronizasyonu” etkilerini örneklerle açıklamaya çalışacağım. Böylece yukarıdaki sorunun cevabını da vermiş olacağım.
Konuyu tam olarak anlamak için, kameramızı Manuel çekim modunda ve flaşımızı TTL modda kullandığımızda, aydınlanmasını istediğimiz nesnemizin kadrajımızın ortasında bulunması gerektiğini bilmek önemlidir. Bu konuya detaylı olarak “Pozlama ölçüm modu flaş aydınlatmasını nasıl etkiler?” ve “Tam güce ayarlı flaş her zaman tam güç vermez” başlıklı yazılarımızda değinmiştik. Bu yazılarımızdan ortaya çıkan gerçeği tek bir cümlede özetlemek gerekirse:
FLAŞLI ÇEKİMLERDE, SEÇİLEN ENSTANTANE HIZINA BAĞLI OLARAK, KAMERAMIZ MANUEL ÇEKİM MODUNDA OLSA BİLE, GÖRÜNTÜMÜZ ORTAM IŞIĞI TARAFINDAN OTOMATİK OLARAK HALA POZLANABİLİR.
Şimdi bunun sağlamasını, daha doğrusu doğrulamasını nasıl yapacağız ona bakalım.
Bu yazım boyunca paylaşacağım tüm fotoğraflarda değişmeyen koşullar şunlar:
– Loş ve sabit ortam ışığı
– ISO 400
– Diyafram f/2.8
Bu koşullar tüm çekim boyunca sabit kalacak, tüm fotoğraflarımı aynı ortam ışığında, ISO 400’de ve f/2.8 diyafram ile çekeceğim.
Flaş KAPALI
Fotoğraf 1:
Aşağıdaki fotoğrafı yukarıda bahsettiğim ortam koşullarında, ortam hakkında baştan bilgi sahibi olmanız için çektim.
Bu görüntü, sahnemin normalden 2 durak az pozlanmış halini gösteriyor, sahnemin doğru pozlanabilmesi için normalde 1/15sn enstantane gerekiyordu. Fotoğraf makinesini Manuel modda ve flaşı TTL modda kullandığınızda, fotoğraf makinesi kontrollerinin ortamı her zaman yaklaşık iki ila üç durak az pozlandırmasını istersiniz.
Fotoğrafı çekerken ayrıca elimi hareket ettirdim, böylece flaş açık değilken hareket bulanıklığının nasıl göründüğünü görebilirsiniz.
Flaş AÇIK
Flaşımı açtım ve TTL moda ayarladım.
Fotoğraf 2:
“A” Diyafram Öncelikli Çekim modunda, Flaş “Ön Perde Senkronizasyonu”
Kameramı “A” Diyafram öncelikli çekim moduna aldım, diyafram değeri yine f/2.8 ve flaşım açık haldeyken aşağıdaki fotoğrafı çektim.
Elimi size göre sağ tarafa yani yüzüme doğru hareket ettiriyordum.
Parmak uçlarıma yakından bakın, parmaklarımdaki gölgelenme izlerini görüyor musunuz? Flaşın ışığı, hareketli elimi dondurdu ve sonra ortam ışığı pozlamayı devam ettirdi ve gölgelenmeye neden oldu. Gölgelenmenin yönüne dikkat edin, gölgelenme izleri elimin hareketinden önce geliyor gibi görünüyor değil mi? Gölgelenme hareketten önce oluşmuş. Buna hareketin “yanlış” tarafında iz bırakma kuralı diyoruz. Bunun nedeni, kameramda “Flaş Ön perde senkronizasyonu” kullanmamdı.
Diyafram öncelikli çekim modunda çekim yaptığım için, f/2.8 sabit diyafram değerine karşılık kameram 1/80 sn enstantane hızı belirledi. Önceki yazılarımızda, flaşın bir patlamasında geçen zamana Flaş süresi dendiğini ve bu sürenin kullandığımız flaşın modeline göre 6 ila 8 milisaniye (1/166 sn ila 1/125 sn) arasında olduğunu belirtmiştik.
Benim bu çekimlerimde kullandığım flaşımın flaş süresi 1/125 saniyedir (8 milisaniye).
Flaş ön perde senkronizasyonu kullanıldığımdan, deklanşöre bastığım anda sırasıyla şunlar gerçekleşti:
- Birinci perde indi, sensörün önü açıldı, pozlama başladı. Aynı anda flaş patladı.
- Flaş süresi enstantane süresinden kısa olduğu için, flaşın ışık yayması bittiği halde sahnem, ortam ışığı tarafından 4.5 milisaniye daha pozlanmaya devam etti.
[ 1/80 sn (12.5 msn) – 1/125 sn (8 msn) ] = 1/222 sn (4.5 msn)
- Enstantane süresi bitiminde ikinci perde indi, sensörün önü kapandı ve pozlama sonlandırıldı.
Fotoğraf 3:
“M” Manuel Çekim modunda, Flaş “Ön Perde Senkronizasyonu”
Kameramı Manuel çekim moduna aldım, enstantaneyi 1/120 sn olarak ayarladım ve Fotoğraf 2’deki çekimi tekrarladım.
Elimi yine yüzüme doğru hareket ettiriyordum. Herhangi bir gölgelenme izi olmadığını siz de fark ettiniz mi? Bunun nedeni, enstantane hızının ortamdaki ışığı ortadan kaldıracak kadar yüksek olmasıdır. Flaş süresi, enstantane hızı ile neredeyse eşitti; o nedenle, flaşım ışık yaymayı sonlandırdığı anda ikinci perde indi ve pozlama sonlandırıldı. Ortam ışığının sahnemi ekstradan pozlamasına zaman kalmadı.
Fotoğraf 4:
“M” Manuel Çekim modunda, Flaş “Arka Perde Senkronizasyonu – Rear”
Kameram Manuel çekim moduna ayarlıyken, enstantaneyi 1/60sn ayarladım. Kameramda Flaş ayarımı “Arka perde senkronizasyonu” (Rear) olarak değiştirdim ve yukarıdaki çekimi tekrarladım.
Yine, elimi yüzüme doğru hareket ettirdim. Parmak uçlarıma yakından bakın. Şimdi, gölge izlerinin yönünün değiştiğini görebilirsiniz. Bunun nedeni, “Flaş Arka Perde senkronizasyonu” kullanmamdı. Şimdi, gölge izleri hareketin ‘doğru‘ tarafında.
Flaş arka perde senkronizasyonu kullanıldığımdan, deklanşöre bastığım anda sırasıyla şunlar gerçekleşti:
- Birinci perde indi, sensörün önü açıldı, sahnem ortam ışığı tarafından pozlanmaya başladı (henüz flaş patlamadı).
- Belirlediğim 1/60 saniyelik enstantane süresi bitiminden hemen önce, ikinci perde inmeden flaş patladı ve sahne flaş ışığı ile pozlandı. Flaş, elimi o anda dondurdu.
- İkinci perde indi, sensörün önü kapandı ve pozlama sonlandırıldı.
Flaş patlayana kadar sahnem ortam ışığı pozlandığından elimdeki gölgelenmeler oluştu.
Fotoğraf 5:
“A” Diyafram Öncelikli Çekim modunda, Flaş “Arka Perde Senkronizasyonu”
Flaşım açık, kameram Diyafram Öncelikli çekim modunda ve kameramda flaş ayarı “Arka Perde Senkronizasyonu” olarak ayarlı.
Yine, elimi yüzüme doğru hareket ettirdim. Bu kez gölgelenmenin çok daha fazla olduğuna dikkat edin. Bunun nedeni, “A” Diyafram Önceliği modunda iken flaş ayarı “Arka Perde Senkronizasyonu” seçtiğimden, ortamın tamamen aydınlanmasını sağlamak için kameramın enstantane hızını azaltmasıdır. Bu da, aşırı pozlanmaya neden olurken aynı zamanda yavaş enstantane nedeniyle hareket bulanıklığını da arttırdı.
Fotoğraf 6:
Fotoğraf 5’teki aynı ayarlar ile harekete karşı olan büyük hassasiyeti göstermek istedim. Tek yaptığım başımı hareket ettirmekti.
Sonuç
- Normal iç mekan yapay aydınlatma gibi düşük ışıklı ortam koşullarında flaşla çekim yaparken, gölgelenmeyi kontrol etmek için kamerada “Arka perde senkronizasyonu” ile Manuel çekim modunu kullanmak en iyisidir.
- Düşük ortam koşullarında “Arka perde senkronizasyonu” ile Diyafram öncelikli çekim modunu kullanmak iyi bir seçim değildir. Aşırı pozlamaya ve çok fazla gölgelenmeye ve genel hareket bulanıklığına yol açacaktır.
- Düşük ortam koşullarında “Ön perde senkronizasyonu” kullanarak çekim yaparken “A” Diyafram Öncelikli çekim modunu kullanmak da iyi bir seçim değildir, çünkü fotoğraf makinesi her çekimde kameranızda ayarlı “Flaş enstantane hızı” değerini seçecektir. Bu değer, birçok kamerada varsayılan olarak 1/60 saniye olarak atanmıştır. Bu da, sahnede kollarını oynatan veya dans eden bir çiftin hareketindeki gölgelenmeyi durdurmak için çok yavaştır.
Flaş enstantane hızı ayarı genellikle;
– Nikon’larda “Özel ayarlar > Basamaklama / flaş > e2: Flaş enstantane hızı”
– Canon’larda “Menü > Flaş ayarı > Av modunda flaş senk hızı”
altında olur. Kullandığınız kamera marka ve modeline göre değişim gösterebilen bu değeri kameranızın kullanım kılavuzundan bulabilirsiniz.
sebahattin bey merhaba
az önce her zaman ki gibi arthenosa bir bakayım dedim yeni yazılar gelmiş 🙂
bazan böyle oluyor neden mail gelmedi anlamadım benmi görmedim acaba
her neyse son flaş yazınız tam aradığım yazı olmuş bilesiniz 🙂 🙂
resimlerle çok iyi anlatmışsınız konuyu yine
teşekkürler teşekkürler teşekkürler…..
Merhaba,
Hayır, sizde bir problem yok. Abonelerimize yeni yazı epostasını haftasonları göndermiyoruz. Yarı. sabah (Pazartesi) eposta alacaksınız. Yazımızın işinize yaramasına sevindik.
Saygılar.
Arka perde senkronizasyonu seçip düğmeyi bıraktığımda ekranda slow yavaş senkronizasyon da seçili. . . Bunu hiç fark etmedim ve yavaş senkronizasyonun ne için kullanıldığını bilmiyordum. . . bilgiler teşekkürler
Teşekkür ederiz Ersin bey.
Saygılar.
Sonunda şu konuyu basit bir şekilde ve çok açık bir şekilde açıklayabilen birisini buldum 🙂 hemen evdeyken makinemi aldım ve birer birer denedim hepsini.. teşekkürler !!!
En güzelini siz yapmışsınız Yasemin hanım.
Okurken deneyip görmek çok daha iyi oturuyor zihinde.
Saygılar.
şu M modu boşuna yok 🙂 korkmadan kullanalım. elinize sağlık
Flaşlı çekimlerde M modu candır Önder bey 🙂 haklısınız!
Selamlar
Bir insan oğlu size başka ne sorabilirki daha ne olsun❤️❤️❤️❤️
Olsun Önder bey, o zaman biz de hal hatır sorarız birbirimize 🙂
Merhaba deriz arada sırada 🙂
Mesela siz, nasılsınız, keyfiniz sağlığınız sıhhatiniz yerindedir umarım.
Saygılar.
Sebahattin bey bazı kamera modellerinde ttl flaş kullanırken en düşük deklanşör hız seçeneği var. Az ışıklı yerlerde flaş kullanılırsa A veya P modu kullanılırsa bir fark olur mu..cevap için teşekkürler
Evet Umut bey, yazımda da bahsetmiştim bazı kamera modellerinde böyle bir ayar olduğundan. Zaten o ayar P ve A modlarında aktiftir.
Diyelim ki siz o ayarı 1/100 sn ayarladınız; sahnenizdeki ışık, A modunda çekim yaparken kullandığınız diyafram ve ISO’ya göre, örneğin 1/30 saniye enstantane ile çekim yapmanızı gerektiriyorsa bile, kameranız bunu 1/100sn olarak ayarlayacaktır. Bu nedenle fotoğrafınız az pozlanmış olacaktır.
P modunda çekiyorsanız, kameranız enstantaneyi 1/100 sn’ye kadar indirip bu kez diyaframı açmaya çalışacaktır. Diyafram açıklığı sınıra dayandıysa yine fotoğrafınız az pozlanacaktır.
Bunların tek istisnası “Otomatik ISO” kullanmaktır. Otomatik ISO kullanımı konusunda aşağıdaki yazımıza göz atmak isteyebilirsiniz:
https://www.arthenos.com/otomatik-iso/
Saygılar.
Günaydın Arthenos ekibi
Bizde home office çalışma devam…
Sizde durumlar nasıl?
Sebahattin beyden yine tam nokta atışı bir yazı 🙂
Bu durum canımı bazen çok sıkardı ve nedenini anlayamamıştım.
Bu yazı ile her şey yerine oturdu.
Vallahi ne desem bilemiyorum iyi ki varsınız 🙂
Size de günaydın Neslihan hanım,
Biz çalışmaya devam ediyoruz, her sabah işimizin başındayız.
Teşekkürler, sizler de iyi ki varsınız!
Selamlar, saygılar.
Güzel bilgiler teşekkür ederim 🙂
Bizden de teşekkürler Muammer bey.
Saygılar.
arka perde senk. seçip düğmeyi bıraktığımda ekranda yavaş senk seçili. . . bunu hiç fark etmedim şimdiye kadar . . . yavaş senkronisayonun ne için kullanıldığını bilmiyordum. . . tşkler
O ayarlar ile çekim denemeleri yapmanızı tavsiye ederim.
Değişik ve çarpıcı kareler elde edebilirsiniz.
Saygılar.
Dediğiniz gibi korona olayı hepimizi evlerimize hapis etti
Benim için iyi oldu uzun süredir makinemi elime almamıştım
Yazılarınız çok yardımcı oldu
5yılda öğrenmediğim şeyleri (!) 2 haftada öğrendim 🙂
Duman denemelerinde artık daha başarılıyım 🙂 🙂
sitenizin üyesi olmaktan çok memnunum
iyi ki varsınız..
Hiç değilse böyle bir katkısı olmuş hepimize Ayşenur hanım.
Yazılarımızın işinize yaraması mutlu etti.
Saygılar.
Hocam benim dikkatimi bişey daha çekti — arkanızda duran saate baktığımda çekimin hepsi 5-6 dk da bitmiş sanki 🙂 🙂 🙂 selamlarımı sunarım
Emre bey merhaba,
Bunu hiç düşünmemiştim 🙂
Demek ki çekimlerde bu gibi detaylara da dikkat etmem gerekli. Ama ne gerek var ki, açık ve özgür olmayı hep tercih etmişimdir. Hem gördüğünüz gibi, işi öğrendikten sonra gerisi çok basit kalıyor.
Onun öncesinde yaklaşık bir yarım saatlik test ve hazırlık süreci de vardı.
Ama evet, toplam çekim 45 dakikayı geçmedi diyebilirim.
Saygılar.
Yine çok anlaşılır bir şekilde yazmışsınız Sebahattin bey. Flaşım olmadığı için deneme fırsatım olmadı ama bu gidişle bir flaş alacağım galiba.
Ellerinize, emeğinize sağlık.
Selam ve saygılarımla.
Teşekkürler Öner bey.
Sizin de tez zamanda flaşınız olur inşallah.
Selamlar, saygılar.
bu tür yazılarınız yüzünden kanalınıza abone oldum. iyi kide olmuşum 🙂 inş youtub kanalızda olur onada abone oluruz ;)) teşekkürler
Umarım o da olacak yakında Fahriye hanım.
Takip ve desteğiniz için teşekkürler.
Sebahattin hocam merhaba. Senelerdir flaş kullanıyoruz ama sizin şu flaş yazılarınızdaki anlatılanların çeyreğini bilene bilmiyormuşum yalan yok bende 🙂 İşlerin durgun olduğu zamana denk gelmesi fena olmadı bol bol denemeler yapıyoruz şimdi bizim çırakla dükkanda 🙂 🙂 Elleriniz dert görmesin
bizim dukkanda çirak benim kardesim – bana bir sey sorarsa git bat oku orda var diyorum- rahatlattin beni usta
Alemsiniz valla Musa bey, güldürdünüz beni 🙂 🙂 🙂
Rahatlamanıza sevindik.
Saygılar.
Ne güzel, işinize yaraması memnun etti Samet bey.
Siz de eksik olmayın.
Saygılar.
Sebahattin Bey öncelikle bu kadar bir fotoğraf aşığı olmanız ve aynı zaman da çok karmaşık olan durumları sade ve anlaşılır bir biçimde paylaştığınız için teşekkür ederim.
Ben size şunu sormak istiyorum Sebahattin Bey bu kadar çok teknik bilgiyi nasıl öğreniyorsunuz ,neler okuyorsunuz nereden geliyor bu kadar teknik bilgi😊. Bizimle paylaşır mısınız rica etsem?
Mehmet bey merhaba,
Benim tüm hayatım Bilgi Teknolojileri alanında ArGe ve İş geliştirmekle geçti. Hala da öyle. Nasıl çalıştığını tam anlayamadığım bir cihazı kullanmaktan zevk almıyorum. Fotoğrafçılık ise en önem verdiğim hobim. Öyle belli bir yerleri okuyarak geçmiyor zamanım. Kafama takılan bir şey oluyor, başlıyorum araştırmaya. Sonra deneme safhası başlıyor, anlayana ve özümseyene kadar sürüyor bu evre. Sonra bunları yazıya döküyorum. Hepsi bu kadar 🙂
Saygılar.
Sebahattin Bey merhaba,
Yine çok nefis yazmışsınız, yazılarınızı yeni keşfedip okumaya başladım.Anladığım kadarıyla loş ışıkta, manual çekim modunda ve ön perde senkronizasyonunda hiç gölgelenme olmuyor diyorsunuz yazınızda, ama arka perde senkronizasyonunu öneriyorsunuz, ama bu da hareketin ”doğru”tarafında gölgelenme yapıyor açıklamanızda.Acaba hangisi doğru? Teşekkürler.
Cevat bey merhaba,
Evet Manuel çekim modunda flaş ön perde senkronizasyonunda gölgelenme olmadı. Çünkü enstantane 1/120 saniye. Yani el hareketimi donduracak hızda ayarlıydı.
Çektiğiniz fotoğrafta hareketten kaynaklı gölgelenme ihtimali varsa ve siz bu gölgelenmeyi doğru yönde istiyorsanız; Manuel çekim modunda ve flaş arka perde senkronizasyonu kullanmalısınız. Yani flaş, perde kapanmadan hemen önce çakmalıdır.
Umarım bu yanıt yardımcı olmuştur.
Saygılar.
Tamam anladım, çok teşekkür ediyorum, sağolun.
Sebahattin Bey merhaba
2.fotografta Av modunda ve ön perde senkronizasyonunda f2.8 de enstantane 1/80 veriyor, oysa 5.fotografta yine aynı modda bu sefer arka perde senkronizasyonunda enstantane 1/15 veriyor.Bu farklılık nereden geliyor, ortam ışığı mı değişti, aynı değerleri vermesi gerekmiyor mu?Yoksa ön-arka perde senkronizasyonundan mı kaynaklanıyor? Yanıtınız için şimdiden teşekkür ederim.
Cevat bey,
Sorunuzun cevabı Fotoğraf 5 başlığı altında verilmiş durumda. Aynen şöyle demişim (özellikle kalın yazılı kısma dikkat edin):
Saygılar.
Tekrar teşekkür ediyorum, sağ olun, iyi ki varsınız.
Çok faydalandım. Teşekkürler
Hocam merhaba flaşla ilgili makalelerin hepsini okudum öncelikle teşekkür ederim.flaş ile hareketi dondurma konusunu biraz anlayamadım şöyleki makro çekiminde af-on olarak kullanıyorum çiçek veya böceklerin sallantıdan kaynaklı flaş ile dondurmak istiyorum fakat olmuyor hem gölge yerleri dolgu flaşı olarak bazen de kapalı havada flaşı söylediğiniz şekilde flaş süresinden yararlanmak için manuel olarak kullansamda sonuç değişmiyor. Ortam ışığı flaş ışığından fazla olduğundan mı kaynaklanıyor,
daha geniş çaplı bilgilendirirseniz sevinirim .
Atila bey,
Sahnenizdeki ortam ışığın yoğunluğunu, kullandığınız flaşın markasını ve çekim ayarlarınızı bilmeden bu soruya net yanıt vermek zor. Bunları belirtirseniz yardımcı olmaya çalışırız.
Saygılar.
Atila bey merhaba,
Yazımdaki yukarıda yer alan “Fotoğraf 3” başlığı altında benzer örneği bulacaksınız.
Saygılar.