Nikon, Nikon F bayonetini ilk SLR film kamerası olan “Nikon F” modelinde piyasaya sürdüğünden bu yana neredeyse 60 yıl geçmiş. O zamandan bu yana Nikon, bu bayonet için 100 milyondan fazla lensi, başta film veya dijital olmak üzere farklı tüm kameralarında kullanılabilmesi amacıyla fiziksel boyutlarını değiştirmeden üretti.

Yeni tam kare aynasız sistemi ile Nikon, Nikon F bayonete kıyasla oldukça farklı olan yepyeni bir “Nikon Z” bayonet sunuyor. Z bayonet genel anlamda iki önemli avantaj ile geliyor; Birincisi, aşağıda belirttiğim bir dizi önemli faydayı beraberinde getiren çapındaki büyüklük. İkincisi ise, ayna mekanizmasının yokluğu sayesinde, daha kısa bir flanş mesafesi nedeniyle, daha önce hiç görmediğimiz yeni lens türleri için birçok fırsatları açıyor olması.

Yeni Nikon Z bayonetin avantajlarına ayrıntılı olarak bakalım ve boyun çapına göre sıralanan diğer popüler bağlantılarla karşılaştıralım:

Not (19/09/2018): Yukarıdaki tabloda boğaz çapı + iç çap ölçülerini güncelledim ve yeni Nikon Z bayonet bilgilerini düzelttim. Canon EF bayonetinin gerçek boğaz çapının aslında 50,6 mm olduğu ve iç çapın 54 mm olduğu ortaya çıkıyor. Bu da Nikon Z’nin piyasadaki en büyük tam kare bayonete sahip olması demek.

Gördüğünüz gibi, Canon EF yuvasından farklı olarak yeni Nikon Z, DSLR veya aynasız olsun, diğer tüm 35 mm bağlantı noktalarından daha büyük çapta. Tablodaki Fujifilm G, sadece karşılaştırma için konulan tek orta format sistemidir. Bazı söylentiler Nikon Z montajının Fujifilm G orta format sistemi kadar büyük olduğunu gösteriyor olsa da, sadece görüntü sensörünün montaj boyutuna göre büyüklüğüne bakarak Nikon Z bayonetin tam kare sensörleri için tasarlandığını gösteriyor. Bu çap, orta format sensörüne fiziksel olarak sığamayacaktır.

Nikon Z bayonet avantajları

Yeni Nikon Z bayonet ve Nikon F bayonetin boyutlarına baktığımızda, ikisi arasındaki boyut farklılıklarını açıkça görebiliriz. Nikon, Nikon F modelindeki 44mm’yi Nikon Z modelinde 52mm’ye kadar arttırdı. Bunu görselleştirmek için yeni Nikon Z7 modeli ile Nikon D850 modelinin karşılaştırmasına bir göz atalım.

Gördüğünüz gibi, Nikon D850 ile kıyaslandığında yeni Nikon Z7 aynasız fotoğraf makinesi fiziksel boyut bakımından daha küçük iken, montaj çapı gözle görülür şekilde daha büyük. Nikon, yeni Z bayonet ile birkaç şeyi değiştirdi. Şimdi gövdeye tutturan 5 vida yerine 4 vida var ve lens kontakları da 8’den 11’e çıkmış. İlginç olan bir şey daha, lensi tutan toplam 4 metal sırt bulunması, bu da Nikon 3 metal sırt bulunan Nikon F ile karşılaştırıldığında Nikon Z’ye takılan objektiflerin daha güvenli bir şekilde oturmacağı anlamına geliyor. Muhtemelen Nikon bu yüzden lensin montaj noktasını da yukarı taşımış (beyaz nokta).

Peki yeni Nikon Z montajının avantajları neler?

Algılayıcının hareket etmesi için daha büyük alan

Birincisi, daha büyük çap, Nikon F ile kıyaslandığında daha fazla fırsat sunuyor. Her şeyden önce, gövde içi görüntü sabitleme (IBIS) eklendiğinde sensörün hareket etmesi için daha fazla alan sağlıyor. Aynasız sistemlerin çoğunun gövde içi görüntü sabitleme özelliği bulunduğundan, Nikon’un aynısını daha büyük hale getirerek aynasız bayonet çapını büyütüp daha iyi bir hale getirmesi iyi bir şey. Sensörün hareket etmesi için daha fazla alan varsa, Nikon sadece kamera sarsıntısını telafi etmekle kalmayıp aynı zamanda Pentax’ın K1 modelinde yaptığı gibi piksel kaydırma ve yıldız izleme gibi özelliklerin uygulanmasına da olanak tanıyan çok karmaşık bir gövde için görüntü sabitleme sistemi uygulayabilir.

Daha büyük bayonet çapı

İkincisi, daha büyük bir bayonet çapı, objektif tasarlama konusunda kamera üreticilerine daha fazla esneklik ve bazen daha basit objektiflerin daha düşük maliyetlerle tasarlanmasını sağlar. Bayonet / boğaz çapı, lens tasarımını etkileyen tek değişken değildir, flanş mesafesi de aynı derecede önemlidir. Daha kısa flanş mesafesi lenslerin sensöre daha yakın yerleştirilmesini sağlar, bu da lens üreticilerinin retrofokus türleri yerine daha basit, daha küçük, daha hafif ve daha ucuz kısa odak lensler oluşturmaya başlamasının önünü açar.

Ek olarak, flanş mesafesiyle kombine edilmiş boğaz çapı, lenslerin tasarlanmasında önemli olan merceklerden gelen marjinal ışınların olası maksimum insidans açısını belirler. Genellikle, insidans açısı arttıkça, yüksek performans elde etmek o kadar kolay olur lensler. Nikon Z montajında, maksimum insidans açısı yaklaşık 37.9 derecedir, bu Nikon F’de 12.1 derece, Canon EF ise 18.8 dereceyle sınırlıdır. Sony’nin aynasız E bayoneti bile 31.6 derece olarak daha küçük bir insidans açısına sahip. Tüm bunlar, Nikon Z bayonetin, 49mm’lik geniş boğaz çapı sayesinde, 16mm’lik çok kısa bir flanş mesafesiyle, bugün piyasadaki en çok yönlü lens montajını yaptığı anlamına geliyor.

Daha büyük bir lens bayonet boğaz çapının bir dezavantajı, lens boyutu ve ağırlık sorunlarıdır. Boğaz çapı ne kadar büyük olursa, lensin genel olarak kalınlığını ve ağırlığını da etkiler, bağlama noktasında daha büyük olmasını sağlar. Aynı zamanda, daha kısa flanş mesafesi, bir görüntünün köşelerinde daha yüksek vinyet ya da renk değişimi olmasına yol açabilir. Bu elbette, lens tasarımında daha uzun bir flanş mesafesini simüle etmek için daha uzun hale getirilmesiyle azaltılabilir. Her iki durumda da Nikon, lensler üzerinde yeterince geniş bir bayonet ile doğru seçim yaptı. Nikon’un, aynasız kameralarının kompakt ve hafif olmasını hedeflediğini düşünürsek, bundan daha büyük bir lens yuvasını hedeflemek mantıklı olmaz.

Kısa flanş mesafesi

Üçüncüsü, Nikon Z montajının en kısa flanş mesafesine ve ayrıca büyük bir 49mm boğaz çapına sahip olduğu düşünülürse, diğer DSLR ve aynasız sistemlerde kullanılan (Canon EF hariç) lenslerin Nikon Z aynasız kameralarına da teorik olarak monte edilebileceği anlamına gelir. Nikon aynasız çıktığında, Leica, Pentax ve hatta Sony’nin Nikon Z yuvasına aynasız olarak takılabilmesini sağlayan üçüncü parti lens seçeneklerini görmemiz benim için sürpriz olmaz.

Daha büyük algılayıcı desteği

Son olarak, eğer Nikon 35mm’den biraz daha büyük bir sensörle gitmeye karar verirse, mevcut bayonet çapı ile bunu destekleyebilecek. Bu bir orta format sensörü olamayacaktır, ancak daha iyi düşük ışık performansı ya da artırılmış çözünürlük sağlayacak biraz daha büyük bir sensör bir seçenek olabilir.

Kısacası, Nikon Z bayonet birçok açıdan Nikon F’ye göre bariz üstün özelliklerle geliyor.

Nikon F bayonetin geleceği

Nikon, ilk aynasız sistemi ve yepyeni bir bayonet ile ilerlerken, mevcut Nikon DSLR sahipleri Nikon F bayonetin geleceği konusunda endişeli olmalı mı? Ben bu soruya “Hem Evet hem Hayır” derdim. Nikon, iki adet tam kare bağlantı noktasına sınırsız Ar-Ge kaynağı ayıracak büyüklükte bir şirket değil, bu yüzden Nikon Z bayonet tarafında daha fazla gelişme olacağını göreceğiz. Bu, Nikon F’nin büyük ihtimalle her yıl daha az DSLR fotoğraf makinesi ve lens göreceğini ve gelecekte bir noktada durma noktasına geleceğini gösteriyor. Bu senaryonun Sony’de gerçekleştiğini gördük, Sony A bayonetin bir geleceği yok ve Nikon’da da aynı şekilde olması muhtemel.

Öte yandan, Nikon’un geleceğe yönelik daha fazla yeniliği fazlaca zorlayacağını kesinlikle görmeme rağmen, DSLR fotoğraf makineleri, kullanımdan kaldırılmadan önce daha yıllarca piyasaya sürülecek ve hatta optik vizörü ve daha büyük boyuttaki kameraları her zaman tercih edecek fotoğrafçılar hep çok olacak. O dünyada 100 milyondan fazla lens ve bugün Nikon’un satışlarının çoğunu sağlayan DSLR fotoğraf makineleri satışları var, aynasız kamera satışları bir gecede gerçekleşmeyecek.

Siz de bu konudaki düşünce, bilgi ve yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından benimle paylaşın.