Fotoğrafçı, çekilen her fotoğrafın sanat eseri olamayacağını bilir. Fotoğrafçı, fotoğrafın haber ve belgesel yönüyle ilgilenmiyorsa, fotoğrafa kendisinden yoruma açık bir şeyler katmalıdır.
Çerkes Hoca fotoğrafın sanatsal yönüyle ilgilenenler için her zaman güçlü bir kaynak olmuştur. Kitapları özellikle fotoğrafın kuramsal yönüne ilgi duyanlar için doyurucudur. Ayrıca küresel coronavirus salgınıyla hayatımıza giren çevrimiçi sohbetleri de bu anlamda değerli bir fırsattır.
Çerkes Hoca fotoğrafçının güzellik yerine sanatsal bir amaca yönelik hedefi olduğunda, gerçeği kutsamaması, fotoğrafı imgeye dönüştürerek izleyeni düşündüren, ona bir mesaj veren fotoğraf yapması gerektiğini düşünür.
Sanatta soyutlama hedefleniyorsa gerçeğin dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu durumda fotoğraf kişilik kazanacaktır.
Sanatın manipülatif bir eylem olduğunu, gerçeğe, var olan anlamı dışında yeni bir bilgi ve duygu yüklemenin sanat çalışması olduğu görüşünü kabul etmemiz gerekir.
Fotoğrafta ilgi odağı olan nesneler, gerçeküstü anlam çağrıştırdığı ve fotoğrafçının tarzını yansıttığı ölçüde, fotoğraf o kadar sanatsal bir kimliğe bürünür.
Bu anlamda objenin birebir aynısını yansıtmanın sanatsal olamayacağını anlamış oluruz.
Fotoğrafçı, fotoğrafın bir ideolojisi ve politik olması gerektiğini düşünür. Burada düşünülenin günlük politik çekişmeler ve siyasal ideoloji olmadığını bilmeliyiz. Fotoğrafın ideolojik ve politik yüzü; önünde durup düşündüren özelliği ve yaşama dair bir önerisinin olmasıdır.
Yaratıcılığa dayalı sanatın ardında felsefi ve düşünsel destek gerektiği gerçektir. Sanat tarihi, felsefe ve edebiyatın bu konuda sanatçıyı besleyen kültürler olduğunu, diğer sanat dallarından yararlanmadan görme tayfının gelişemeyeceği doğrudur.
Gerçekte bu günkü geçer akçe moda akımı olan sosyal medyada ara sıra, güzel ve iyi fotoğraflar paylaşılıyor. Az sayıdaki fotoğraflar beğeniyle izleniyor olsa da hepsi için aynısını düşünemeyiz. Çoğu zafiyet içermektedir. Sosyal medyanın çok çabuk tüketilen bir kültür olduğu ve fotoğrafın sanat yönüyle ilgilenenler için çoğunlukla vakit törpüsü olduğu da gerçektir.
Çerkes Hoca, uluslararası fotoğraf galerilerinin çok farklı olduğunu, onları izlediğimiz takdirde yeni bir yol bulacağımızı, tarzımızı yaratabilecek sanat eserlerinden esinlenebileceğimizi belirterek; fotoğraf sanatına ilgi gösterenler için yeni bir pencere aralamıştır.
Sanatçının eserlerinin beğenilip beğenilmemesini umursamadan, kendisini yenileyerek, yeni bir evreye taşıması gerektiği konusundaki görüşleri çok değerlidir.
İyi fotoğrafın izleyicinin duygularıyla buluştuğunu; sanatsal fotoğrafın ise yaratıcı, özgün ve düşündürücü niteliğinin bulunduğu gerçektir.
Fotoğrafçının sanatsal üslubu ile yeni bir dil yaratması mümkündür. Kişi böyle bir yaklaşım içinde hareket ettiğinde, kayda değer bir etki yaratarak kendini ayrıştıracak ve değer kazanacaktır.


Çevrimiçi etkinliklerde sohbetini dinleme fırsatı bulduğum kıymetli hocalarımızdan biri Çerkes hoca. Bu vesile ile size ve sizin nezdinizde Çerkes hocama selam ve saygılarımı iletiyorum.
Teşekkürler Mikdat abim.
Öner Çerkes Hocayı takip etmenize sevindim. Sanatsal açıdan iyi yoldasınız. Selamlar.
Merhaba Mikdat bey
Çerkes hocanın ve sizin fotoğrafın sanatsal yönü ile ilgili değerli görüşlerinizi çok severek okudum
Çok teşekkürler ederim
Yararlı olduysam mutluluk duyarım. Teşekkürler efendim.