Fotoğraf çekerken, makinemizdeki “P, S, A, M” olarak varolan fotoğraf çekim modlarından birisini kullanırız. “M” çekim modu dışındaki modlarda makinemiz, ortam ışığını ölçer, doğru pozlama değerlerine göre Diyafram, Perde hızı ve/veya ISO değerlerinden en az bir tanesini kendisi belirler. Bazen makinemizin önerdiği bu pozlama değerlerine müdahale etmek isteyebiliriz. Bunu yapmak için “Pozlama telafisi” işlemi kullanılır. Bu da fotoğraflarımızı daha aydınlık veya daha koyu yapmamızı sağlar. Umarım bu yazımda “Pozlama telafisi nedir, nasıl yapılır?” türünden tüm sorularınıza cevaplar bulabilirsiniz.

Peki, madem fotoğraf makinesi zaten uygun pozlama seviyesini kendisi belirleyebiliyorsa, biz neden bu ayarı değiştirmek isteriz?

Birincisi, karşılaşabileceğiniz bazı özel koşullar nedeniyle kameranızın pozlama ölçüm sisteminin kafası karışabilir. Makinenizin pozlama ölçüm algılayıcıları, sahnenizdeki tonlara göre çalışır, daha sonra bir dizi hesaplama neticesinde bu değerlerin ortalamalarını alır. Makine üreticileri çoğu sahnenin ortalama değerinin %18 gri olarak tanımlanan orta gri bir tona dönüşeceğini standart olarak kabul etmişlerdir. Bu nedenle, kadrajınızdaki tonlar bu orta gri tonundan daha koyu ise, makinenizin ölçüm cihazı doğru pozlamaya yetecek kadar ışık olmadığını ve dolayısıyla fotoğrafınızın karanlık olacağını varsayar. Bunun tersi olarak, kadrajınızdaki tonlar orta griye oranla daha açıksa, makinenizin ölçüm cihazı uygun pozlamayı sağlamak için çok fazla ışık olduğunu hisseder ve fotoğrafınızın aşırı parlak olacağına karar verir. Kameraların bu ölçüm sistemleri çoğu zaman doğru sonuçlar üretir, ama bazen durum öyle olmayabilir.

Bazı durumlarda gerçekte orta griye kıyasla daha parlak olması gerekebilir. Bunun en klasik örneği karlı bir sahne fotoğrafıdır. Fotoğraf makinenizin ölçüm sistemi, karla kaplı bembeyaz sahnenin gri olacağını varsayar ve bu nedenle, ışığın gerçeğinden daha fazla olduğunu varsayarak, daha az pozlama yapması gerektiğine karar verir. Tabi hiçbir fotoğrafçı bunu istemez.

İşte bir örnek, aşağıda gördüğünüz

• Soldaki fotoğraf kamera ölçüm sisteminin önerdiği pozlama değerinde çekildi,
• Sağdaki fotoğrafa +1 pozlama telafisi uygulandı.

Buna başka bir örnek, gece fotoğraflarıdır. Kamera ölçüm sistemi gece olduğunu farketmez, sahnenin karanlık çıkacağını varsayar, aydınlatmak için pozlamayı artırır. Fotoğrafınız sanki yıkanmış gibi çıkar. Poz telafisi, kontrolu ele almanıza ve doğru pozlamayı ayarlamanıza izin verir. Aşağıdaki fotoğraflardan;

• Soldaki fotoğraf kameranın  ölçtüğü pozlama değeri ile çekildi, koyu alanlar aydınlatılmış
• Sağdaki fotoğraf -1 EV pozlama telafisi uygulanarak çekildi, gerçek görünümü böyleydi.

Pozlama telafisini kullanmak isteyebileceğiniz bir diğer neden, “doğru” pozlamayı sevmemeniz olabilir. Bazı durumlarda fotoğrafınıza depresif bir ruh hali veya drama eklemek için sahneyi koyulaştırmak veya aydınlatmak isteyebilirsiniz. Fotoğrafçılık sonuçta sanatsal bir çaba ve son derece kişiye özeldir, bu yüzden pozlama telafisi bunu gerçeğe dönüştürmek için güzel, basit ve kullanışlı bir araçtır.

DSLR kameralar bize çektiğimiz fotoğrafların sonuçlarını hemen kontrol etmenize imkan tanırlar. Bir fotoğrafı çekeriz, LCD ekranda gördükten sonra, daha parlak sonuçlar için poz telafisini yükseltebilir veya daha koyu sonuçlar için poz telafisini düşürebilir ve hemen başka bir fotoğraf çekip test edebiliriz.

Pozlama telafisi ayarı

Pozlama telafisi özelliği hemen hemen tüm DSLR makinelerde bulunan bir özelliktir. Genellikle aşağıdaki şekildeki gibi gösterilir. işaretleriyle gösterilen düğmeye basılı tutarak, kadranı çevirdiğinizde, pozlamayı + veya – yönde değiştirebilirsiniz. Değişim değerleri de sağdaki şekilde görüldüğü gibi skalasından izleyebilirsiniz.

Farklı Kamera Modlarında Pozlama Telafisi

Pozlama telafisi nedir, bunu artık biliyoruz, fakat bu işlem nasıl gerçekleşir?
Diyaframı değiştirerek mi, yoksa deklanşör hızını mı, ya da her ikisini birlikte mi?

Bunun cevabı, kameranızı hangi modda kullandığınıza göre değişir.
Her kamera modu için neler olduğunu ayrı ayrı açıklayalım:

Diyafram Öncelikli Mod, “A”

Diyafram Öncelikli modda (mod kadranındaki A), pozlama telafisi perde hızını değiştirir. Unutmayın ki bu modda, diyafram değerini siz ayarlarsınız ve kameranız buna karşılık gelen perde hızını otomatik ayarlar. Diyaframı değiştirirseniz, fotoğraf makineniz sadece buna karşılık gelen perde hızını ayarlar ve pozlama seviyesinde herhangi bir değişiklik olmaz. Pozlama telafisi uygularsanız, diyaframınız aynı değerde kalırken perde hızınız, telafi uyguladığınız oranda değişir.

Deklanşör Öncelikli Mod, “S”

Deklanşör Öncelikli modda (mod kadranındaki S) poz telafisi diyafram değerinizi değiştirir. Temelde “Diyafram Öncelikli mod”un tersidir. Perde hızını ayarladığınızda, kamera buna karşılık bir diyafram değeri belirler. Pozlama telafisi, bu diyafram değerini değiştirmenize izin vererek pozlamayı değiştirir.

Program modu, “P”

Program modunda (mod kadranındaki P), poz telafisi perde hızını değiştiriyor. Şimdiye kadar kullandığım kameralarda böyleydi. Sizin kullandığınız kamerada değişik olabilir. En doğru bilgi için kameranızın kullanım kılavuzuna göz atmanız gerekebilir.

Manuel mod, “M”

Manuel modda, kamera sizin için bir poz değeri ayarlamaz, her şeyi kendiniz yaparsınız. Diyaframı veya deklanşör hızını her değiştirdiğinizde, pozlama değerini değiştiriyorsunuz demektir.

Özetlersek;

Hepimiz pozlama işlemi üzerinde tam kontrole sahip olmak istiyoruz. Birçoğumuz Manuel modda çalışmak istemiyoruz. Diyafram Öncelikli gibi bir modda çalışırken, kamera size bir çok avantaj sunuyor. Bana kalırsa buradaki en önemli faktör, çekim hızımız, yani karşımıza çıkan bir fotoğraf fırsatı karşısında ne kadar kısa sürede aksiyon aldığımızdır.

Daha önce pozlama telafisi kullanmadıysanız, deneyin. Buna aşina iseniz, kendi ipuçlarınız ve deneyimlerinizi aşağıdaki “Yorumlar” kısmından lütfen benimle paylaşın.

Işığınız bol olsun.