Ana Sayfa BLOG Proje Yönetimine Giriş

Proje Yönetimine Giriş

-

Proje yönetimiyle ilgili daha büyük bir yazı dizisi hazırlıyoruz. Bu yazı dizisinde ders kitaplarında göreceğiniz konuların yanında her yerde bulamayacağınız pratik birkaç bilgi ve ipucu da vereceğiz.

Scrum, Agile, bilmemne… 80 bin çeşit proje yönetimi tarzı var. Şelale (waterfall), Agile, Scrum, Six Sigma, Kanban, Lean, Kritik yol (critical path), Prince2… Agile ve Scrum ilk başlarda bilişim teknolojileri alanında kullanılırken şimdi diğer sektörlere de yayılıyor. O kadar ki, kiminle konuşsam “agile başka abi, scrum gibisi yok” gibi laflar duyuyorum ama bunların altını doldurabilene rastlamak da zor. Herkes agile… Bu arada, agile çevik demek. “Egayl” şeklinde okunuyor.

Berbat ama çok faydalı bir kitap…

Buradaki proje yönetimi serisi PMI ve Prince2 metodlarına daha yakın olacak ama genel kavramları öğrenmek açısından agile/scrum/kanban peşinde koşanlara da faydalı olacaktır diye düşünüyorum. Bu öyle bir konu ki 100 kitap da okusanız, 20 senelik proje tecrübeniz de olsa projeye bağlı olarak yukarıda saydığım metodlardan farklı yöntemler veya bunların bazılarının birleşimini uygulamak zorunda kalabilirsiniz.

Bugünkü konumuzda proje ve proje yönetimini kısaca tanıtacağız.

Hiç ilginiz olmasa bile hayatınızda en az bir kere “proje” lafını duymuşsunuzdur. Halk arasında poroje, piroce, cümcük* veya kızandolması* da denen, adına şarkılar yazılan, hakkında eğitim almak için tonla para ve zaman harcanan, herkesin bildiği ama aslında kimsenin bilmediği proje ve proje yönetimi ne anlama geliyor? (* : Bunlar uyduruk, ciddiye almadınız inşallah)

Proje

Eeeeeey proje! Sen kimsin ya?

“Proje”nin birçok tanımı var. Aşağıda bazı tanımları verdim:

Türk Dil Kurumu: Değişik alanlarda önceden plan ve programa alınmış, maliyeti hesaplanmış, kurum ve kuruluşların yönetim organları tarafından onaylanmış, kısa ve uzun vadeye bağlanarak özel kurum veya devlet adına gerçekleştirilmesi kabul edilmiş bilimsel çalışma tasarısı. TDK’da “proje” ayrıca tasarım olarak da geçiyor (bina tasarımı, köprü tasarımı vs..) ama biz ilk tanımı alacağız.

Project Management Institute (PMI): Benzersiz bir ürün, servis veya sonuç üretmek için sarfedilen geçici çaba.

Projects IN Controlled Environments (PRINCE 2): Onaylı iş analizi veya olurluk incelemesine göre (Business Case) bir ürün üretmek için oluşturulmuş geçici organizasyon.

Hiç fotoğrafla ilgili bir proje duydunuz mu? Kendinize bir fotoğraf projesi yaratabilirsiniz. Örneğin 365 Gün adlı bir proje uydurun ve her gün değişik bir yerden fotoğraf çekin ve onları bir videoda birleştirin. Bu da bir projedir. Yukarıdaki fotoğraf Oslo’da göl kenarındaki bir golf klübü.

Gördüğünüz gibi size üç kaynak verdim. Biri Türkçe Sözlük, diğer ikisi yabancı kurum. Son verdiğim iki kaynak, dünyada proje yönetimini standartlaştırma amaçlı kurulmuş kurumlardan en yaygın ikisi. Eğer uluslararası proje yönetimi kariyeri yapmak istiyorsanız bu kurumlardan sertifika almanız sizin için çok faydalı olacaktır.

Envai çeşit proje var. İnşaat projesi, bilgi-işlem projesi, milli savunma projesi, bakım projesi, araştırma-geliştirme (AR-GE) projesi vs… Bir proje 1 gün veya seneler sürebilir. Büyük baraj projeleri geliştirme ve tasarım süreçlerini de işin içine katarsanız 15 veya daha uzun yıl devam edebiliyor (sadece yapım aşamasını düşünmeyin, fizibilite çalışmaları, ölçümler, ÇED raporu, tasarım-mühendislik gibi aşamaları da düşünün).

Bir projede 2 kişi de 20 bin kişi de çalışabilir. Projelerdeki karmaşıklık da değişir: 5 evlik bir sitenin boyanma projesi basittir ama 8000 MW kapasiteye sahip 12 milyar Dolarlık bir nükleer santral projesi yüzbinlerce sayfa belge ve 10 bin kişinin çalışmasını gerektirecek kadar karmaşık olabilir.

Gündelik işler** ve Projeler

** Burada “Line Tasks” terimini “Gündelik işler” olarak çevirdim. Çevirimi pek beğenmedim açıkçası, eğer tam Türkçesi’ni biliyorsanız yorumlara yazın lütfen.

Bir firmada genelde iki tip organizasyon bulunur: İşlevsel birimler (line organization) ve proje grupları.

İşlevsel birimlere örnek olarak muhasabe/finans, üretim ve dağıtım, satış ve pazarlama, firma yönetimini verebiliriz. Bunlar firmanın sağlıklı işlemesi için gerekli olan işleri yaparlar. Örneğin satış işini yapanlar satış ve pazarlama bölümünde, tasarım yapan mühendisler mühendislik/tasarım bölümü altında yapılanır. Bu yapılanma, firmanın iş tipine uygun görevsel ve hiyerarşik bir organizasyon şeklinde belirir.

Örnek bir görevsel (fonksiyonel) hiyerarşik organizasyon (line organization) şeması. Tüm bölümleri eklemedim (örneğin satış ve pazarlama veya ofis yönetimi).

Projeler günlük işlerden biraz farklı. Mevcut bir ürün veya hizmetin daha geliştirilmesi, yeni bir ürün veya hizmet geliştirilmesi, firmanın yönetim modeli veya organizasyon yapısının değiştirilmesi gibi konular artık günlük işlerden farklı olarak, proje tanımı altında yapılması tavsiye edilen işler.

Projeler firma içinde birkaç şekilde yapılandırılabilir:

Proje organizasyonu mevcut firma organizasyonundan seçilebilir, veya projenin önemi ve büyüklüğüne göre ayrı bir organizasyon da kurulabilir. Örneğin ofis planının değişmesi bir projedir ama genelde bunun için ayrı bir ekip kurulmasına gerek olmaz, insan kaynakları veya başka bir bölümdeki birkaç kişi bu projeyi götürebilir ama merkezi Adana’da olan bir firmanın Rize’deki yol projesine ayrı bir proje ekibi atamak gerekir.

Projelerin özgün özellikleri

Yukarıdaki başlıklardan da anlaşılacağı gibi, projelerin kendilerine özgü bazı özellikleri var:

  • Benzersiz: Projeler her zaman benzersizdir. Bir yol projesi diğeriyle asla birebir aynı olmaz, her yeni yazılımın kendine özgü zorlukları vardır, her bina inşaatının diğerine benzemeyen bazı özellikleri olur.
  • Zaman ve bütçe kısıtlaması: Her projenin bitirileceği bir gün ve üstüne çıkılmaması gereken bütçesi vardır. Tabii ki bu olması gereken yaklaşım, birçok projenin geç kaldığını ve bütçesini aştığını biliyoruz.
  • Geçici organizasyon: Projelerin organizasyonu geçicidir. Proje bitince proje organizasyonu da dağılır. Ek olarak, her projenin sorumlu bir proje müdürü olmalıdır. Proje ufak bile olsa “bunun sorumlusu kim?” sorusunun bir yanıtı olmak zorunda.
  • Açık hedef/maksat: Projenin neden yapıldığı ve ulaşılmak istenen hedef açıkça belirtilmelidir. Bir yol yapıyorsanız projenin hedefi “iki şehri bağlayacak bir yol” değil, “şu noktadan şu noktaya, şu kadar kapasitesi olan, şu standartlarda bir yol” olmalıdır. Yeni bir araba üretecekseniz projenin hedefi “biraz büyük olsun ki 5 kişiyi rahat götürsün, biraz da hızlı olsun” gibi birşey olamaz. Yeni bir havaalanı yapacaksanız bu projenin sebepleri, ulaşmak istediğiniz hedef, kapasite vs.. açıkça belli olmalı. Projeden sorumlu insan, sonunda ne teslim edeceğini açıkça bilmeli.

Yukarıdakileri anlamak önemli. Özellikle son madde inanılmaz önemli. Birçok proje aslında daha tanımlanırken kaybediyor.

Proje yönetimi

Ortada bir proje varsa, o projenin bir de yöneticisi olmalı. Proje yöneticisi, proje direktörü, proje müdürü… Adına ne derseniz deyin, o projenin başarılı olmasından sorumlu bir kişi olmalı.

Burada “tek kişi”den kastım, tek bir yetkili olması. Bu şu demek değil: Bu projeden Ahmet sorumlu, başka hiçkimse sorumlu değil. Aşağıdaki şekle bakın:

Tipik bir proje hiyerarşisi

Yukarıdaki proje yapısında firma/kurum projelerin sahibidir. Bir projeyi tamamen yönetmesi için bu projenin sorumluluğunu (belli sınırlar çerçevesinde) proje sahibine (Project Owner) verir. Proje sahibi, projenin faydalarını elde etmekten sorumludur. Örneğin Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin otoyol projeleri vardır. Bu projeleri devam ettirme, yürütme gibi işlerden sorumlu kurum Karayolları Genel Müdürlüğü’dür (proje sahibi). Bu kurum, kendi içindeki ekipten proje müdürü seçip projeyi yaptırabilir, veya bir proje yönetimi firmasıyla anlaşıp projenin yönetimini ona devreder. Burada proje sahibinin sorumluluğu projeden gelen faydayı garantilemektir ama aynı zamanda projenin ve proje yöneticisinin önündeki engelleri de kaldırmaktır. Proje yöneticisinin altında, o işi yapmak için seçilen müteahhit firma veya firmalar da olabilir.

Program

Programlar birçok projeden oluşur. Örneğin Marmara Bölgesi’ndeki otoyol projelerini Marmara Yolları Programı altında toplayabilirsiniz ve bu program altında Marmara’daki farklı otoyol projelerini konumlandırırsınız. Bir kimya firmasının kişisel bakım, tarım ilaçları ve gıdasal yardımcılar adları altında 3 programı ve bu programlar altında farklı projeleri olabilir.

Bu programların da yöneticileri bulunur. Yukarıdaki proje hiyerarşisine yeniden bakarsak:

Tipik bir program hiyerarşisi

Ya da:

Programlar firma/kurumdaki bir yapıya (departmana) da bağlanabilir. Örneğin tüm programlar “altyapı/inşaat” gibi bir departmanın altında yer alabilir.

Firmaya veya kuruma göre yukarıdaki yapı farklılık gösterse de, genel olarak program – proje ilişkisi bu şekilde. Sadece 3 projesi olan bir firmanın işi bu kadar dallandırmasına gerek yok ama 50 bin çalışanı ve 100den fazla projesi olan birçok firma ve ülke bu şekilde program-proje hiyerarşisini uyguluyor.

Proje yönetimi yazı dizisinden sonra program yönetimi konulu kısa bir yazı dizisi de hazırlamayı düşünüyorum.

Başarılı proje ne demek?

Başarılı proje, tek boynuzlu at gibi birşey. Tamam abartmayalım, ama başarılı proje en azından dört yapraklı yonca gibi bir varlık, yani az bulunuyor. Bir projenin başarısız olması için 100lerce sebep var ama başarılı olabilmesi için yapılabilecekler belli:

  • Düzgün proje tanımı: Yukarıda da biraz bahsetmiştim. Bir projenin başarılı olması için ilk gerekli koşul bu. Bu proje nedir, ne getirecektir? Neden yapılıyor, sonunda ne elde edilmesi hedefleniyor? Bunların üzerinde ciddi ciddi çalışılıp karar verildikten sonra projeye başlamak gerekli. Sonradan değiştirilen koşullar veya iş kapsamı, projenin sonuçlarını eksi yönde etkiler.
  • Proje idaresi (Project governance): Bu konu proje yönetiminin de üzerinde. Firmanın proje idare sistemi, genel olarak projelerin nasıl idare edildiğini gösterir. Proje aşamaları, proje seçimi, proje kurulu (project steering committee), proje sahibi gibi konular proje idaresi sisteminde açıklanır. Sonraki konularda buna da değineceğiz ama siz gene de şimdiden “project governance” konusunu internette biraz araştırın.
  • Doğru proje seçimi (proje sahibi firma/kurum açısından): Yapamayacağınız, konusunda uzman olmadığınız, mevcut bütçeyle yapılamayacağı belli olan, firma stratejinize uygun olmayan projeleri seçerseniz, projenizin başarısız olması garanti olacak. Örneğin bina konusunda uzman bir firma enerji santrali alanına yatırım yapmak istiyorsa tek başına çok büyük bir enerji projesine girmemeli. Diğer bir örnek: Firmanızın ana binasının yanındaki otopark yetmiyor diyelim. Bu otoparkı büyütecek şansınız varsa, onu yıkıp 2 kilometre daha uzakta yeni bir otopark yapmak ve buraya ulaşımı servis araçlarıyla sağlamak pek akıllıca olmasa gerek. Mevcut otoparkı genişletmek, 2 km öteye sıfırdan otopark yapıp, yeni otoparka ulaşım zor diye servis araçları koymak hem mali külfet hem çalışanlarınıza eziyet. Aynı şey havaalanları için de geçerli…
  • Doğru proje müdürü seçimi: “Bizim kayınço yapar bu işi” veya “ucuz olsun, bu işi yeni mühendis de yapar ne var ki?” tarzı yaklaşımlar yerine, projenin boyutuna, önemine ve karmaşıklığına uygun bir proje müdürü seçmeniz şart. Bu işveren için de müteahhit/danışman için de geçerli. Kötü proje müdürü projeyi o kadar hızı uçuruma götürür ki, toparlaması imkansız hale gelebilir.
  • Proje imtiyaz belgesi / ruhsatı (Project Charter): Project Charter terimini “imtiyaz belgesi” şeklinde çevirdim, doğrusunu bilen varsa yorumlara yazsın lütfen 🙂 Bu belge, proje sahibinin proje yöneticisine yetki aktarımı gibi bir belge. Özetle proje yöneticisine “şunları yapacaksın, yetkin şunlar, projenin başarı kriterleri de bunlar olacak” diyor. Bu konuya da sonraki yazılarda değineceğiz.
  • Doğru proje organizasyonu: Her projenin gerektirdiği organizasyon tipi var. Tek bir organizasyon tipi her projeye uygun değil. Ayrıca, proje tipine ve firmanın/kurumun geleneğine göre ekip seçmek şart. Çok ciddi bir altyapı projesine aynı firmanın enerji santralleri ekibi atanmıştı. Hatırladığım kadarıyla proje daha ilk yılınca ciddi gecikti ve kar oranı da önemli derecede azaldı. 2 sene sonra, nihayet, altyapı grubunu projeye getirdiler ve birkaç ay sonra proje rayına oturdu. Doğru işe doğru hiyerarşik yapı ve ekip… Başka bir örnek daha vereyim: Norveç firmalarında olabildiğinde sığ bir organizasyon tipi uygulanırken Amerikan firmalarında bir satın almacı ile firmanın CEO’su arasında 10dan fazla kademe olabilir, bu yüzden aynı projeye Amerikan firması ve Norveç firmasının uyguladığı organizasyon yapısı farklı olabilir.
  • Gerçekçi iş planı: Normalde 24 ay sürecek iş için “Bişey olmaz yaa, yapmadığımız iş mi? 12 ayda anahtarı teslim ederim” demek yerine, konusunda tecrübeli ve becerikli insanları masanın etrafına oturtup gerçekçi ve sağlam bir iş planı yapmak en iyisi. Ne? Ne zaman? Ne kadar? Ek olarak, işini bilen bir planlamacıya vereceğiniz ücreti proje sırasında geri alacağınız neredeyse garanti, bu yüzden böyle uzmanlık gereken işlerde ucuza kaçmayın derim.
  • Proje değişikliklerini yönetmek (değişim yönetimi – change management): Bu da çok önemli. Proje müdürüyseniz ve patronunuz sizden ek iş istiyorsa, bunun projeye etkilerini ona mutlaka gösterin. Orjinal projede beton merdiven varken işveren size gelip “işlemeli titanyum mardiven istiyorum” derse, bunun projeye maliyetini ve iş planını nasıl etkileyeceğini ona gösterin ve mutlaka kontratsal belge isteyin. Unutmayın, sizin imzaladığınız kontratta ne yazıyorsa siz onu yapacaksınız.
  • Aktif proje kontrolü: Maliyet, iş planı, miktarlar, değişiklikler, tasarım… Bunlar sürekli takip edilmeli. Projenin hedeflerini etkileyen bir durum varsa bunu tersine çevirecek önlemler mutlaka tartışılmalı. 500 milyon Dolar civarı bütçesi olan bir baraj projesini ziyarete gitmiştim. Proje müdürünün odasında havadan sudan bahsederken “işin ilerlemesi % kaç?” diye sordum. Proje müdürü %18 dedi. Yaklaşık 30 dakika hep %18 ilerlemeden konuştuk. O gün proje kontrol müdürüyle yaptığım toplantıda ilerlemenin %11 olduğunu öğrendim. Bu proje yaklaşık 4 yıllık ve ciddi bütçesi olan bir proje. %18-11 ilerleme arasındaki fark yaklaşık 3.5 aya denk geliyor (kaba hesapla). Böyle bir projedeki proje müdürü fiziksel iş ilerlemesini bilmiyorsa işi bıraksın gitsin.
  • Risklerin yönetilmesi: “Risk management” biraz sihirli bir terim. Aslında çok basit ama nedense danışmanlar bu konuyu fazlaca karışık hale getirip öyle pazarlamaya çalışıyorlar. Mesele şu: Projedeki riskler ne, bunların neye ne kadar etkisi olur, bu riskleri engellemek ya da çözmek için ne yapmak gerekir, kimler sorumlu gibi sorulara yanıt arayacaksınız. Olay bu. Bunları takip etmek için farklı yazılımlar da var ama projenin büyüklüğüne göre basit bir hesap tablosu bile yeterli. Yeter ki riskleri bilin ve ona göre hareket edin. Bir de ipucu: Ne kadar tecrübeli ve zeki olursa olsun, bir proje müdür asla ve asla projedeki tüm riskleri bilemez.
  • Projeyi doğru kapatmak: Size basit gelebilir ama projeyi doğru zamanda doğru firmaya/kuruma/bölüme doğru şekilde teslim etmek bazen çok karmaşık olabiliyor. Bunun için bir “proje kapanış planı” hazırlamak en güzeli ama bunu projenin sonlarına bırakırsanız, herkes deli gibi meşgul olacağından bu planı hazırlayamazsınız. En güzeli bu planın kaba halini proje başlarında hazırlamak ve proje devam ettiikçe bu planı arada değiştirmek.
İnternette senelerdir dolaşan meşhur proje karikatürü. Bunun aslı mimarlık projesi ama yukarıdakini yazılıma çevirmişler.

Yukarıdaki yazılar sırasıyla: Müşterinin açıkladığı, proje liderinin anladığı, analistin tasarladığı, programcının kodladığı, satış temsilcisinin anlattığı, projenin belgelenmiş hali, operasyonun kurduğu, müşteriye fatura edilen, verilen destek, müşterinin gerçekte ihtiyacı olan.

Hangisi proje, hangisi değil

  • Film çekmek bir projedir ve proje gibi yönetilmelidir. Her filmin bir hedefi, bütçesi, planı, organizasyonu, yöneticisi vs… vardır. Dikkat edin, genelde yönetmen filmin en üst düzey sorumlusu değildir.
  • Yeni bir uçak modeli üretmek bir projedir. Doğru uçak seçilecek, plan yapılacak, bütçe belirlenecek, ekip seçilecek, ilerleme takip edilecek, proje sonunda projeden beklenen sonuç değerlendirilecek vs… Ek olarak, uçak yeni olduğu için “benzersiz”dir. Aynı uçak seri üretime geçerse artık o proje değildir.
  • 1 yıl boyunca her sabah aynada fotoğraf çekip sene sonunda bunu videoya çevirmek gibi bir proje düşünebilirsiniz, ama her gün sokağa çıkıp kedi köpek veya simitçi çekmek bir proje değildir. Mavi gözlü çocuk fotoğrafları sergisi açma hedefiniz varsa, bu da projeye döner.
  • Otoyol yapmak bir projedir, otoyol bakımı (tamir, onarım, temizlik vs…) proje değildir.
  • Kitap yazmak bir projedir, çünkü kitabın bir amacı, bütçesi, zaman sınırı vardır. Günlük makale yazmak proje değildir.
  • Evdeki mutfağı değiştirmek bir projedir, evi temizlemek proje değildir.
  • Yeni bir yazılım üretmek bir projedir, bu yazılımı satmak veya kullanıcılara destek vermek proje değildir.

Sonuç

Tipik proje aşamaları

Bugün proje, proje yönetimi, program gibi temel konulara değindik. Sonraki konuda projelere işveren ve müteahhit/danışman/satıcı gözünden ayrı ayrı bakıp bunların arasındaki ilişkiden bahsedeceğiz.

İlişkili İçerikler

E-POSTA ABONELİĞİ

Ertan Öztürk
X tarihinde doğdum Y tarihinde öleceğim. Bu iki an arasında insanlara bildiklerimi aktarmak istiyorum. Şu anda Norveç’te yaşıyorum. Yedisi uzun süreli olmak üzere 12 ülkede çalıştım. Proje yönetimi, nicel (quantitative) risk analizi, iş planı, maliyet analizi, projede iş takibi (ilerlemesi), fotoğraf, bisiklet, Uzay Yolu 😊 gibi konularda bildiğim kadarıyla yardımcı olabilirim; konuyu bilmesem bile beraber araştırıp öğreniriz. Olabildiğince düzgün yazmaya çalışırsanız iyi anlaşırız.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

Abone ol
Bana bildir
guest
Makale Değerlendirme
Makaleyi 5 yıldız üzerinden değerlendirin
Yorum formu, web sitesinde yer alan yorumları takip etmemize izin vermek için Adınızı, e-Postanızı ve içeriğinizi kaydeder. Yorum göndermek için lütfen web sitemizdeki Koşulları ve Gizlilik Politikamızı okuyun ve kabul edin.
8 Yorum
Eskiler
En yeniler Beğenilenler
Satır içi geribildirimler
Bütün yorumları göster
Okyar Atilla

Proje yönetimi Ertan’ın yazdığı gibi çok çetrefelli bir iş. Kuralları, prensipleri olsa da, bunlar her projede değişkenlik göstereceği için kaç tane proje yönetirseniz yönetin her seferinde yeniden başlar ve yeni şeylerle karşılaşır ve öğrenip tecrübe kazandığınızı sanırsınız.

Proje yönetimi denildiğinde aklıma ilk gelen geçmişte eğitimlerde örnek verdiğim “Panama Kanalı” projesidir. Yedi yıl olarak planlanan süre 30 yıl olarak gerçekleşti. 1880 li yılların parasıyla 800 Milyon Fransız Frankı olarak hesaplanan bütçe 8 nci yıla gelindiğinde 1.5 milyar frank harcanmış vaziyette iken Fransız şirket iflas edip çekilince işe Amerika el attı. 1914 yılında bittiğinde 375 milyon dolar daha harcamışlardı. Ayrıca inşaat sürecinde 27.000 civarında işçi hayatını kaybetmiş. Hikayesi burada:

https://omurbenek.com/2014/02/10/bir-proje-ornegi-panama-kanali/

Bunları yazdıktan sonra, tecrübelerinden yola çıkarak “Murpy Yasaları” olarak kayda geçen bir ABD uçak mühendisinin proje yönetimi hakkında söylediklerine kulak vermemek olmaz. Murpy demiş ki: Bir projeyi planladıktan sonra saatleri güne, günleri haftaya, haftaları aya, ayları yıla çevirerek işe başlayın.

Ne dersiniz?

Ertan eline sağlık. Değişik bir konu. Ancak “fotoğraf projesi” dediğimizde faydalanacağımız çok şey olacaktır.

Yasar Aykac

Ertan Bey detaylı proje anlatımı için teşekkürler,

Panama kanalı projesine yetişemediniz ama önümüzdeki yerli kanal projesi için İstanbul’a bekleriz, uzaklarda kalmayın , milli betoncularımızın döktüğü betonun ucundan da siz tutun 🙂

sevgiler.

Yasar Aykac

Aklı başında ülke olsaydık zamanında kurtarmaya gittiğimiz Güney Kore civarında bir ülke olurduk, ben gene de sizin için kurban rezervasyonunu bizim çiftlikten bir horoz olarak yapıyorum, yerli kanal projesinde yer alırsanız yerli horoz benden ; pirinci ithal olur muhtemel ama olacak o kadar 🙂

Öner BÜYÜKYILDIZ
Makale Değerlendirme :
     

Teşekkürler Ertan bey, ilgi çekici bir yazı olmuş. Ellerinize sağlık.
Tabi her projede farklı olacaktır ama, bilinmeyen riskler için genel kabul görmüş bir alt-üst oran yada sınır var mıdır? Yeni başlanacak bir projede bilinmeyen/öngörülemeyen riskler için yüzde kaçlık bir bütçe ayrılır?

Selam ve saygılarımla.

Öner BÜYÜKYILDIZ

Anahtar cümle :

Buradaki en büyük risk bilinmez maliyet kalemleri değil, maliyeti düşük göstermek. Yani risk hesaplarda değil insanlarda. “

Cevabınız için teşekkür ederim.

Manşet

1 Mart 2021 Arthenos Zoom TV

Flaş Gecesi

1 Mart 2021 Pazartesi akşamında Zoom kanalımızda, flaşlar ile ilgili bol detaylı, bol görselli, ilginç konularla Arthenos ailesi olarak birlikteydik. Diğer tüm etkinliklerimiz gibi, katılmak isteyen herkese açık olan bu etkinliğimize katılan değerli fotoğrafsever dostlarımıza teşekkür ediyoruz.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Beni şu an kullandığım kameradan neler vazgeçirebilir?

Beni şu an kullandığım kameradan neler vazgeçirebilir?

Her alanda olduğu gibi kamera teknolojisindeki ilerleme de devam edecek, bunu durduramazsınız. Buna inovasyon deniyor. Buna benzer şeyleri 10 yıl önce başka fotoğrafçılardan da duyuyorduk. "Ne var sanki" diyorlardı, "elimdeki kamera bana babamdan kaldı, hala çekiyorum". Eğer kamera üreticileri onları dinlemiş olsaydı, bizler hala 12 MP kameralarla çekim yapıyor olacaktık ve yanımızda büyük ve ağır kamera çantaları taşıyor olacaktık.

Ben bu ilerlemeler konusunda şahsen çok heyecanlıyım.

POPÜLER İÇERİKLER

Diyafram Nedir? Fotoğrafta Diyafram Ayarları

Diyafram Nedir? Fotoğrafta Diyafram Ayarları

Diyaframın kökeni dilimize Fransızca “diaphragme” kelimesinden gelmiştir, İngilizcede "Aperture" olarak tanımlanır ve “açıklık” anlamına gelir.

Fotoğrafta diyafram ayarlarını çekmek istediğiniz sahnenin ne olacağına göre siz belirlersiniz. Fotoğrafınızda nelere etki edeceğini anlamak için okumaya devam edin.
8
0
Düşünceleriniz bizim için önemli. Belirtmek ister misiniz, lütfen yorum yapın.x
()
x