Görüntüyü Yakalamak mı, Anda Kalmak mı? Ege Kıyısında Bir Fotoğrafçının Notları

Hiç gözünüzün önünde beliriveren bir sahneyi gördüğünüzde içgüdüsel olarak fotoğraf makinenize koşma ihtiyacı hissettiniz mi? Ya da kaçırılmış an'ın arkasından bakıp "Ah, keşke kameram şimdi yanımda olsaydı!" dediğiniz oldu mu?

_

Hiç gözünüzün önünde beliriveren bir sahneyi gördüğünüzde içgüdüsel olarak fotoğraf makinenize koşma ihtiyacı hissettiniz mi? Ya da kaçırılmış an’ın arkasından bakıp “Ah, keşke kameram şimdi yanımda olsaydı!” dediğiniz oldu mu?

Bir Ege çocuğu olmamdan mıdır bilmem, iyi bir kafa dinleme molası için favorim her zaman bir deniz kenarıdır. Nereye seyahat edersem edeyim veya ne kadar süre uzakta olursam olayım, zihnimin deniz veya göl kıyısında geçireceği zamana ihtiyacı olur. Suyun yakınında olmak, zihnimdeki o bitmek bilmeyen gürültüyü susturan sihirli bir etkiye sahip. Bunun nedeni belki de engin deniz kıyısının benden hiçbir şey istememesi…

Acele etmez deniz. Kendini tekrar etmez. Sadece orada var olur, anbean değişir ve dikkat etmeye istekli olanları bekler sanki.

Sık sık fazla düşünen biri olarak, denizin kenarında geçirdiğim zamanın bana yavaşlama izni verdiğini fark ediyorum. Dalgaların ritmi, sonsuz ufuk ve manzaranın enginliği, başka hiçbir yerde bulması zor bir dinginlik hissi yaratıyor. Denize yakın olduğumda uykum bile daha kaliteli olur. Çevresel sesleri maskeleyerek bir ritim oluşturan dalgaların sesi, beynimin daha dingin bir duruma geçmesine yardımcı olan doğal bir terapi gibi.

Sait Faik ustanın dediği yerdeyim ben;

Tek ihtiyacım olan şey; bir deniz kıyısında sabaha kadar oturup, olanı biteni gözden geçirdikten sonra kafasında her şeyi aşmış bir insan olarak kalkıp gitmek.

Suyun Zihne Etkisi: “Mavi Alanlar”

Nitekim “mavi alanlar” (blue spaces) olarak adlandırılan su kenarlarında zaman geçirmenin faydaları üzerine birçok araştırma bulunuyor. Çalışmalar; doğal su kaynaklarının yakınında bulunmanın stresi azalttığını, ruh halini iyileştirdiğini ve daha sakin bir zihinsel duruma katkıda bulunduğunu gösteriyor. Belki de dinlenmeye, düşünmeye veya sadece nefes almaya ihtiyaç duyduğumuzda birçoğumuzun içgüdüsel olarak kıyıya yönelmesinin nedeni bu.

Bu yılın başında radikal bir karar verip Seferihisar’a yerleşmemin nedeni de tam olarak bu değil miydi zaten?.

Ancak bilimin ötesinde, benim denizle olan ilişkimde çok daha kişisel bir şey var: Deniz, gözlem konusunda en değerli öğretmenimdir.

Güzelliğin nadiren önceden haber verildiğini hatırlatır bize. Sessizce ortaya çıkar: Işıkta küçük bir değişiklik, bulutlarda bir kayma, suyun yüzeyindeki kısa bir yansıma… Sonsuza dek kaybolmadan önce sadece birkaç saniye var olan o bir an. Deniz, izlemeye istekli olanlar için her zaman bir gösteri sunar.

Yağmur Başlamadan Önce İki Kare

Bu sabah yine erkenden kalkıp kahvaltımı yaptıktan sonra, sıkça tekrarladığım kumsal yürüyüşümü yaparken alışılmadık bir şey fark ettim. Deniz, çarpıcı bir gökyüzünün altında neredeyse bembeyaz görünüyordu. Ufuk boyunca bulutlar yavaşça dans ediyor ve kıyıya bana doğru ilerliyordu. Aceleyle değil; sessizce ve ahenkle geliyor, önümdeki manzarayı yavaş yavaş şekilden şekile sokuyorlardı.

Tam o an orada durup bu sahnenin geçişlerini büyülenmiş bir şekilde izledim. Sonra her fotoğrafçının zihnine düşen o tanıdık soru geldi: Kameramı almak için yeterli zamanım var mı?

Bir an tereddüt ettim. Manzara hızla değişiyordu, bulutlar yaklaşıyordu ve az ileriye park ettiğim arabama gidip döndüğümde o anın çoktan geçmiş olabileceğini biliyordum. Ama fotoğrafçılık biraz da içgüdülere güvenmek değil midir? Arkamı döndüm, kamerama doğru koşar adımlarla gittim, yağmur başlamadan önce iki fotoğraf çekebilmeyi başardım.

Sonra dakikalar içinde o manzara tamamen kayboldu.

Canım Ege, bu sabahki gösterisini tamamlamıştı.

Ben ise sudan çıkmış balık misali, hiç acele etmeden, bu yazının planını kafamda tasarlayarak sağanak altında huzurla arabama yürüdüm.

Güç, Öngörülemezlik ve Meydan Okuma!
Ben buna bayılıyorum.
Doğadan öğreneceğimiz çok şey var…

Anda Kalabilmek

Şimdi evimde, sıcak bir duşun ardından kendime hazırladığım sıcak kahvemi yudumlayarak bu satırları yazarken geriye baktığımda şunu düşünüyor insan: Fotoğraf sadece gördüklerimizin bir kaydı değil, dikkat etmenin önemini hatırlatan bir araç. Fotoğrafçılık bana bazı görüntüleri aramanın boş bir çaba olabileceğini öğretti; sadece yeterince yavaşlayıp fark ettiğimizde kendilerini gösteriyorlar.

Bazı fotoğraflar zamanından önce çekilmeyi reddeder.

Zorluk her zaman görüntüyü bulmak değildir.
Bazen de zorluk, görüntü geldiğinde orada, yanınızda kameranızla birlikte bulunmaktır.

İLİŞKİLİ İÇERİKLER

5’nci Fethiye Fotoğraf Festivali; Geçiş…

Festivalin her etkinliğinde tek te bahsetmenin güçlüğünü ve uzun olacağını takdir edersiniz. FEFSAD instagram sayfasında zaten fotoğraf ve videolarla bunu yapıyor. Burada benim için öne çıkanlardan bahsetmeye çalıştım. Birbirimizi bildiğimiz için hiçbir arkadaşımın alınganlık yapacağını düşünmüyorum.

Paris bir şenliktir…

Paris’le ilk buluşmam iş seyahati için Seul’a giderken oldu. O çağda direkt uçuş yoktu ve benim biletim Air France olunca Paris’te aktarma yapmak gerekiyordu. Güzel yanı firma bir gece Paris’te misafir ediyor. Yani onlarında öyle zırt pırt Uzakdoğu’ya uçuşları henüz yokmuş. Bir gece ne olacak ki? Göz açıp kapayıncaya kadar geçer deyip gözlerimi hiç kapatmamaya karar vermiştim.

Yapay Zekâ, Yapay Dünya, Yapay Fotoğraf

Fotoğraf, uzun bir süre boyunca gerçeğin yüzey üzerindeki görüntüsü olarak nitelendirilmiştir. Hatta net bir biçimde belge olarak kabul görmüştür. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte işler karışmış, fotoğraf ve gerçeklik arasındaki ilişki sorgulanır hale gelmiştir. Artık bugün bu ilişki tamamen kurgulanabilir düzeydedir.

Eksikliğini hissetmemek, muhtaç olmamak; Doktorlarımız…

Tabii bu sadece temenni olarak kalmaktan öteye gidemiyor. Üstüne üstlük basın, sürekli taciz edilen ve yurtdışına giden doktorlardan bahsediyor. Buna bir de gençlerin üniversite sınavlarında tıp seçmemesini ekleyin. Bu yeteri kadar karamsar bir tasvir oldu.

E-POSTA ABONELİĞİ

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

YORUM YAPILDIĞINDA BANA BİLDİR
Bana bildir
guest

4 Yorum
Eskiler
En yeniler Beğenilenler
Kıvanç ŞEN
Makale Puanlama :
     

Sevgili Sebahattin Abim;
Yazını okurken zihnim ister istemez 19. yüzyılın romantik ressamlarına, özellikle Caspar David Friedrich’in uçsuz bucaksız doğa karşısında insanı kendi varoluşuyla baş başa bıraktığı resimlerine gitti.

Romantizm, doğayı yalnızca seyredilecek güzel bir manzara olarak tanımlamadı. Onu insanın korkularının, yalnızlığının, umutlarının ve varoluşsal sorgulamalarının karşılık bulduğu bir evrene dönüştürdü. Friedrich’in Deniz Kıyısındaki Keşiş adlı eserinde olduğu gibi, insan bazen doğanın karşısında öylesine küçülür ki geriye yalnızca sonsuzlukla kurduğu sessiz ilişki kalır.

William Turner’ın fırtınalarında ise doğa artık edilgen bir güzellik değil, insan aklının denetleyemediği muazzam bir güçtür. Işık, sis, deniz ve gökyüzü birbirine karışırken görünen dünya çözülür; insan, doğanın karşısındaki kırılganlığını fark eder. John Constable’ın gökyüzü çalışmalarında ise bulutlar yalnızca meteorolojik oluşumlar değildir; doğanın değişken ruhunu taşıyan resimsel bir dile dönüşür.

Romantik sanatın belki de en önemli katkısı, güzel olanla yüce olan arasındaki ayrımı derinleştirmesidir. Tabiki de güzel olan karşısında hayranlık duyarız; yüce olan karşısında ise hayranlığımıza korku, şaşkınlık ve kendi sınırlılığımızın bilinci eşlik eder.

Buradan hareketle senin yazındaki deniz, bulutlar, ışık ve doğanın karşısında hissedilen o derin sorgulama, bana romantik resmin bu düşünsel mirasını hatırlattı.

Ancak burada önemli bulduğum bir ayrım var: Romantik sanatçı doğayı olduğu gibi aktarmaktan çok, doğanın insanda uyandırdığı ruhsal karşılığı ortaya koyar. Bu nedenle romantik resimde manzara, coğrafi bir mekân olmaktan çıkarak insanın iç dünyasının bir izdüşümüne dönüşür.

Fotoğraf açısından düşündüğümüzde de benzer bir meseleyle karşılaşırız. Fotoğraf makinesi doğanın fiziksel görünümünü kaydedebilir; fakat o görünümün insan zihninde uyandırdığı anlam, fotoğrafçının estetik ve düşünsel tercihleriyle biçimlenir. İşte fotoğrafın salt bir kayıt olmaktan çıkarak sanatsal bir ifadeye dönüşmesi de burada başlar.

Bence asıl mesele doğanın bize ne gösterdiği değil, bizim doğaya bakarken kendi varlığımız hakkında neyi keşfettiğimizdir.

Friedrich’in sessizliği, Turner’ın fırtınası ve Constable’ın gökyüzü, iki yüzyıl sonra bile bize aynı soruyu sorduruyor:

Doğaya mı bakıyoruz, yoksa doğanın karşısında kendi iç dünyamızla mı yüzleşiyoruz?

Yazının bende uyandırdığı düşünce tam da bu oldu.

Kalemine sağlık Sebahattin Abi 😊🌹

Sebahattin Demir
Yorumun sahibi  Kıvanç ŞEN

Bu çok değerli yorumların için çok teşekkür ederim sevgili Kıvanç.

Selamlar sevgiler.

Öner Büyükyıldız
Öner Büyükyıldız
Makale Puanlama :
     

Deniz kenarında yada dağlarda, ormanda, doğanın tam kalbinde olmak bende de benzer duygular canlandırıyor. Aniden bastıran sis, bulut geçişleri, güneş ışığının oyunları ve kuşların cıvıltısı huzur veriyor insana. Aynı yer, günün farklı saatlerinde farklı duygular yaşatabiliyor.
Yazı için çok teşekkür ederim Sebahattin bey.
Selam ve saygılarımla.

Sebahattin Demir
Yorumun sahibi  Öner Büyükyıldız

Vaktinizin önemli kısmını doğayla iç içe geçirdiğinizi biliyorum Öner bey.
Beni en iyi anlayanlardan birisinizdir.
Yorumlarınız için teşekkürler.
Sevgiler.

Bu makaleyi paylaş

Sebahattin Demir
Sebahattin Demir
Mühendis ama Tıp meraklısı. Seyahat etmeyi seven bir fotoğraf gönüllüsü. Okumayı, araştırmayı, sorgulamayı sever. İnsan ilişkilerine ve saygıya önem verir. Bildiklerini paylaşmaktan mutluluk duyar. "Bilmiyorum" demekten çekinmez. Türkçe yazım kurallarına uymayanlarla arası iyi değildir. Detay profil bilgisi için tıklayınız.

MANŞET

POPÜLER İÇERİKLER