Ana Sayfa FOTOĞRAFÇILIK Fotoğrafın Temelleri ND Filtre çeşitleri, seçimi ve kullanım alanları

ND Filtre çeşitleri, seçimi ve kullanım alanları

-

İngilizcede Nötr yoğunluklu anlamına gelen “Neutral Density” kelimelerinin kısaltması olan ND filtreler, uzun pozlamaların normalde mümkün olamayacağı aydınlatma koşullarında çarpıcı görüntüler yakalamamıza izin veren, bence bir manzara fotoğrafçısının olmazsa olmazı ekipmanlardır.

Siz söylentilere aldırmayın – ND filtre devri hiç kapanmıyor!

ND filtreler, fotoğraflarımızdaki pozlamayı kontrol etmemize yardımcı olarak, görüntümüzü düşük veya aşırı pozlama riskine atmadan daha geniş diyafram açıklığı veya yavaş deklanşör hızı ile çekim yapmamıza olanak tanır. Bunlar, post prodüksiyon aşamasında altından kalkılabilecek şeyler değil!

ND Filtre Çeşitleri

ND filtreler Dairesel (vidalı) ve kare/dikdörtgen olmak üzere iki çeşittir. Kare/dikdörtgen olanları kullanmak için lensin önüne bağlanan bir filtre tutucu gerekiyor. Kare/dikdörtgen filtre bu tutucunun kızaklarına yerleştiriliyor. Ben her iki çeşiti de kullanıyorum. Duruma göre hangisini kullanacağımı belirliyorum. Bendeki LEE filtre tutucuya aynı anda 3 adet farklı ND filtre ve bir de Polarize filtre takabiliyorum.

Bir Dairesel ND filtre satın alacaksanız, en büyük çaplı objektifinize uyanını almanızı öneririm, ben öyle yaptım. Filtreyi daha küçük çaplı bir lensinizde kullanmak isterseniz, çok ucuza temin edeceğiniz bir “çap geçiş halkası” (ring diye geçer) satın alın. Geçiş halkası, filtrenin daha büyük çaplı filtre dişlerini bir mercek üzerindeki daha küçük çaplı dişlerle birleştirmenizi sağlar.

Filter rings

ND filtrelerde ana seçeneklerimize bir göz atalım:

Nötr Yoğunluk (ND) Filtreler

ND filtre, sensörünüze çarpan ışık miktarını azaltır veya değiştirir. ND filtrelerini kameramız için güneş gözlüğü olarak düşünülebiliriz, görüntülerdeki renkleri etkilemezler -en azından etkilememeleri gerekir- ve sahnede gördüklerimizi doğru pozlamayla yakalamamıza izin verirler.

Dereceli Nötr Yoğunluk (Grad ND – GND) Filtreler

GND filtrelerde, filtrenin yarısı ND filtre gibi, diğer yarısı şeffaf ve temiz cam olmak üzere bölünmüştür. Filtreyi görüntünün düzgün şekilde pozlanması gereken alana uygulamamızı sağlar. GND filtreler genellikle, gökyüzündeki pozlamayı düzeltmeye yardımcı olurken, görüntünün geri kalanının doğal kalmasına izin verir. Bu filtreler, sahnenin iki farklı pozlama gerektirdiği görüntüler çekilirken kullanışlı olurlar.

Ben, LEE Seven5 filtre setini kullanıyorum. LEE filtre setimde Soft ve Hard olarak iki ayrı seçeneğe daha sahibim. Soft olanda, yoğunluktan şeffaf alana geçiş daha yumuşak olurken, Hard olanda bu geçiş daha sert oluyor. Aşağıdaki ikinci fotoğraf.

LEE Seven5 Filtre setim

LEE Soft ve Hard GND filtreler

Sol: 3 durak Soft “LEE .9ND G S”
Sağ: 3 durak Hard “LEE .9ND G H”

Yukarıda fotoğrafını gördüğünüz LEE filtre setimde şu filtrelere sahibim;

  • 1 durak Dereceli Yumuşak geçişli ND
  • 2 durak Dereceli Yumuşak geçişli ND
  • 3 durak Dereceli Yumuşak geçişli ND
  • 2 durak Dereceli Sert geçişli ND
  • 3 durak Dereceli Sert geçişli ND
  • 6 durak Kare ND
  • 10 durak Kare ND
  • 15 durak Kare ND
  • Dairesel Polarize Filtre
  • Filtre tutucu ve kızakları
LEE Filtre çantam
Yanımdan eksik etmediğim filtre çantam

Dairesel Değişken ND Filtreler

Direk olarak objektife takılabilen bu ND filtrelerde, filtrenin gücü dış halkası çevrilerek ayarlanır. Bu tip bir filtre kullanıldığında sahnenin tamamı etkilenir, GND filtreler gibi yalnızca istediğimiz bir kısmın etkilenmesini sağlayamıyoruz.

Mükemmel bir ND filtre, ışığın tüm görünür renklerini eşit olarak filtrelemelidir. Bu da, bir ND filtrenin görüntümüzdeki renkler üzerinde herhangi bir etkisi olmaması gerektiği anlamına gelir. Ne yazık ki, çok uzun pozlamalarda bu her zaman gerçekleşmez. Beş dakikadan fazla pozlar alıyorsanız, bazen pembe veya macenta bir renk tonu alırsınız. Bunun nedeni, daha yüksek dalga boyundaki ışığın (kızılötesi) bazı ND filtreler tarafından tamamen engellenememesi ve sensör üzerinde birikmesidir. İşlem sonrası adımlarda beyaz dengesini ayarlamak genellikle bu pembemsi dökümü onarır. Birçok filtre üreticisi ND filtrelerini IR engelleme özelliğiyle birlikte üretirler. Bu rengin tamamen dökülmesini önlemek için ben de uzun pozlamalarımı birçok kişi gibi siyah beyaza dönüştürmeyi tercih ediyorum.

Merkez Dereceli ND (CND) Filtreler

Merkez ND Filtre

ND filtre çeşitleri arasında en az bilinen ve en az kullanılan Merkez Nötr Yoğunluk filtresinin koyu bir merkezi ve kenarlara doğru şeffaflaşan bir yapısı vardır. Bu filtreler aşırı geniş açılı lensler kullanırken çerçevedeki pozlamayı dengelemeye yararlar.

Ben kullanmadım, aşırı geniş açılı objektiflerimle manzara çekmediğim için ihtiyaç duymadım.

ND Filtre geçirgenlik değerleri, bir anlamda güçleri

ND filtreler, ne kadar ışık engellediklerine göre derecelendirilir. Filtre ne kadar karanlık olursa, içinden o kadar az ışık geçer. Daha az ışık geçebilmesi, daha uzun pozlama yapılabilir anlamına gelir. Bir ND filtre almak istediğinizde, üreticilerin filtrelerinin gücünü tanımlamak için farklı sistemler kullandığını görürsünüz. Bu bazen biraz karışıklığa neden olabilir. Genelde filtreyi tanımlayan üç derecelendirme numarası olur: Filtrenin gücü, Işık azaltma faktörü ve Optik yoğunluk.

Filtre gücü derecelendirme sistemlerinin en anlaşılabilir boyutudur. Bu sistem, filtrenin engellediği ışık durağı sayısını belirtir. Örneğin; B+W filtrelerini ND1xx olarak tanımlar, buradaki xx filtre gücüdür. “B+W ND106” 6 duraklı (kademeli) bir filtredir. B+W, filtrelerinin gücünü tanımlamak için hem filtre gücünü hem de optik yoğunluğu kullanır -okumaya devam edin-.

Işık azaltma faktörü, filtreden iletilen ışık miktarını açıklayan bir sayıdır. Örneğin; ND4 ışığın 1/4’ünün içinden geçmesine izin verir ve 2 duraklık filtredir. Hoya bu sistemi kullanıyor. Örneğin, “Hoya ProND32” 5 duraklık bir filtredir ve ışığın 1/32’sinin içinden geçmesini sağlar.

  • 1 durak = 2¹ = 2 = ND2
  • 2 durak = 2² = 4 = ND4
  • 3 durak = 2³ = 8 = ND8
  • 4 durak = 2⁴ = 16 = ND16
  • 5 durak = 2⁵ = 32 = ND32
  • 6 durak = 2⁶ = 64 = ND64
  • 10 durak = 2¹⁰ = 1024 = ND1024

Bir ND filtrenin opaklığını açıklamak için kullanılan üçüncü sayı optik yoğunluktur. Matematiksel olarak optik yoğunluk, ışığın azaltıldığı faktörün 10 tabanına göre logaritmasıdır. 1 kademeli filtre ışığı 2 kat azaltır, ışığın 1/2’sinin iletilmesine izin verir. Böylece, optik yoğunluğu 0.3 olan log (2) olacaktır. 4 kademeli bir filtre için, ışık 16 kat azaltılır yani ışığın 1/16’sının iletilmesine izin verilir. Bu nedenle optik yoğunluğu 1.2 olan log (16) olacaktır. Optik yoğunluğun 0.3 katı her bir durakta iletilen ışığı azaltır. Cokin, Tiffen, Formatt Hitech, Lee ve B+W bu derecelendirme sistemini kullanırlar. Bir Tiffen 0.6 ND filtresi 2 duraklık bir filtredir. Benim kullandığım LEE Big Stopper ND 3.0 filtre 10 duraklık filtredir.

Pratik olarak şunu yapabilirsiniz; her 0.3’e karşılık 1 durak olarak hesaplayın, kafa karışıklığına engel olursunuz:

  • Optik yoğunluk 0.9 = ( 0.9 ÷ 0.3 ) = 3 durak
  • Optik yoğunluk 3.9 = ( 3.9 ÷ 0.3 ) = 13 durak gibi…

Neye göre hangi ND filtre?

ND filtreler optik yoğunluk açısından farklılık gösterir demiştik, bu nedenle genellikle ilgilendiğiniz fotoğraf türüne uygun filtre seçmek istersiniz. Manzara çekiyorsanız, 6 veya 10 kademeli güçlü bir filtre düşünebilirsiniz. Çok parlak aydınlatma koşullarında pozlama yapmayı planlıyorsanız, 10 veya daha fazla kademeli, daha güçlü filtrelere ihtiyacınız olacaktır.

ND filtreleri nerelerde kullanabileceğimiz konusunu biraz daha açalım:

  • Bulanık hareket : Denizi, hareketli bulutları veya suyu hafifçe bulanıklaştırır
  • Parlak aydınlatma koşullarında Alan Derinliğini azaltma : ND filtreler, parlak aydınlatma koşullarında bile diyaframı kısmamıza gerek kalmadan, geniş bir diyafram açıklığı kullanmanızı sağlar
  • Hareketli nesnelerin görünürlüğünü azaltma : İstenmeyen nesneleri kompozisyonlarımızdan “kaldırmak” amacıyla ideal olan uzun pozlamaları yakalamak için bir ND filtre kullanılır
  • Ön planda ve arka planda pozlamayı dengeleme : Bir sahnenin farklı pozlar gerektiren farklı yönlerini dengelemek için bir GND kullanılır.

Ben, yukarıda bahsettiğim filtrelerim ile, 6 duraklık bir sahnede tek bir filtre kullanırken, 6 ve 10 duraklık iki filtremi aynı anda kızağına yerleştirip 16 duraklık bir pozlama yapabiliyorum. Hatta bunlara üçüncü kademe olarak 15 duraklık ND filtremi ekleyerek 31 durak elde edebilirim. Elbette bu pratikte olmayacak bir şey. Çünkü, filtresiz 1/2000 saniyede pozlayabildiğim bir sahneyi, 31 durak yavaşlatarak, 11 gün 9 saat 4 dakika pozlamam demek oluyor, olmayacak bir şey yani 🙂

Zaten bu tip filtre tutucu kullanımlarında vinyet etkisinden ve keskinlik kaybından kaçınmak için iki taneden fazla filtre kullanılması önerilmez.

Yeni içeriklerden haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Sebahattin Demir
Mühendis ama Tıp meraklısı. Profesyonel yönetici. Seyahat etmeyi seven bir fotoğraf gönüllüsü. Okumayı, araştırmayı, sorgulamayı sever. İnsan ilişkilerine ve saygıya önem verir. Bildiklerini paylaşmaktan mutluluk duyar. "Bilmiyorum" demekten çekinmez. Türkçe yazım kurallarına uymayanlarla arası iyi değildir.

Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.

Abone ol
Bana bildir
guest
Makale Değerlendirme
Makaleyi 5 yıldız üzerinden değerlendirin
Yorum formu, web sitesinde yer alan yorumları takip etmemize izin vermek için Adınızı, e-Postanızı ve içeriğinizi kaydeder. Yorum göndermek için lütfen web sitemizdeki Koşulları ve Gizlilik Politikamızı okuyun ve kabul edin.
8 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Satır İçi Geribildirimler
Bütün yorumları göster
Öner BÜYÜKYILDIZ

Kesinlikle satın alma planlarım arasında olan bir ekipman. İhtiyacım olan bir konuda yazdığınız için çok teşekkür ederim Sebahattin bey. Bir çok ekipmanda olduğu gibi bunda da ucuza kaçılmaması gerektiği muhakak. Piyasada 100-200 TL civarlarında da ND filtreler bulmak mümkün. Ucuz olsun, idare eder, iş görür diye düşünmemek lazım. Az bir parayı tamamen çöpe atmaktansa , ömürlük kullanılacak kaliteli bir ekipmana biraz fazla ödemeye değer.
Dairesel değişken ND filtreler cazip geliyor bana, bakalım kısmet.
Tekrar teşekkür ederim. Ellerinize emeğinize sağlık.
Selam ve saygılarımla.

Okyar Atilla

Filtre direkt objektife takıldığı için görüntü kalitesine de direkt etki etme hakkın sahip. Bu işin bir kaç ana firması var. Bunlardan başka eksene kaymamak gerek. Burada da dikkat edilmesi gereken konu ise bu markaların Çin’de birebir sahtelerinin üretilip piyasaya sürülmüş olması.

Sebahattin kare filtreye geçtiği için kullanmadığı circular adjustable ND filtreyi (marka vermiyorum, ayar kademesi 3-400. Bu da kabaca 1,5 ila 9 durak demek. Testte elde ettiğim sonuç daha farklı, daha yüksek değerde, ancak sorun değil ve benim için daha iyi) ben kullanıyorum. Tabii konu Sebahattin’in aldığı bir ürün olunca “sahte” diye bir şey söz konusu olamaz. Daha ilk karede “evvvvvet bu çok farklı” dedirtti.

Bu yazı dizisi uzun pozlama konusunda benim okuduğum Türkçe ve yabancı benzerleri arasında en iyisi. Ders olarak işlenecek içeriğe sahip. Nereden mi biliyorum. Biliyorum işte…

Sevgi ve saygılarımla

Mikdat Besni

ND filtre; uzun pozlama yapıldığında, gökyüzünün aydınlık ama zemin loş olduğunda ayrıca ışığın güçlü olduğu ortamlarda geniş diyafram açıklığı ile çekim yapılması arzuladığında özellikle yeri doldurulamaz yardımcı bir ekipmandır.
ND filtreler hakkındaki bu makale fotoğrafçılar için çok yararlı olacaktır.

Önder Köktürk

değil filtre, fotoğraf makinası, araba bile alırken bütçe genelde ihtiyaçtan azdır. mecburen ek bazı özelliklerden ödün verilir. aslında bunlar konfor ve güvenlik gereksinimleridir. fotoğraf makinası için SD kart alacaksındır, (teknik olarak bilmeyebilirsin) hızlı bir kart almaz ise, seri çekim, aktarım, vs hep sorundur. sebebi örneğin X GB belleğin birisi 10 lira diğeri 50 liradır. Gider, birincisi alındığı çok olur.
ND yi de buna benzetiyorum. Okyar beyin dediği gibi bu onbinlerce liralık objektifin en önünde kaliteye 1. seviyede etki eden bir aksesuar. maalesef belki teknik bilgi belki bütçe eksikliği kötü ND filtreler alınmasına neden oluyor. bende Sebahattin beyin setinden yok. listemde var ama önceliklerim içinde değil, zira kötü kötü filtreler ile kötü fotoğraflarım olacağına, beklesin.. diyorum.

Okyar Atilla

Ya paraya kıyacaksın ya da Sebahattin adlı bir arkadaşın olacak 🙂

Manşet

“En keskini benimki olmalı” sendromu ve Palomino Adaları

Fotoğraf konusunda ortalıkta onlarca hurafe dolaşıyor. Bu ifadelerin bir kısmı doğru ama genel olarak yanlış. Yeni kullanıcılar da bu "bilgileri" okuyor, okumakla kalmıyor bir de etrafa uzman edasıyla yayıyorlar.

EDİTÖRÜN SEÇTİĞİ

Back Button Focus / AF-ON Tekniği ile Ustalaşın

Back Button Focus / AF-ON Tekniği ile Ustalaşın

Back Button Focus, otomatik netleme işlevini deklanşör düğmesinden alıp kameranın arkasındaki başka bir düğmeye atama işlemidir. Bu yazıyı okuduktan sonra kameranızı daha çok seveceksiniz ve fotoğraf çekmekten çok daha fazla zevk alacaksınız, iddia ediyorum.

POPÜLER İÇERİKLER

“En keskini benimki olmalı” sendromu ve Palomino Adaları

Fotoğraf konusunda ortalıkta onlarca hurafe dolaşıyor. Bu ifadelerin bir kısmı doğru ama genel olarak yanlış. Yeni kullanıcılar da bu "bilgileri" okuyor, okumakla kalmıyor bir de etrafa uzman edasıyla yayıyorlar.

Buna benzer birçok yazı
E-Posta Kutunuza
gelsin ister misiniz?

Bültenimize abone olun, yeni içerikler ilk size gelsin.

Teşekkürler. Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyin.

8
0
Düşünceleriniz bizim için önemli. Belirtmek ister misiniz, lütfen yorum yapın.x
()
x