Makro fotoğrafçılığı alanında kullanılan kamera aksamları birçok fotoğrafçı için nitelikleri ve maliyetleri bakımından sahip olunmasının önünde bir engel oluşturacak boyutlarda olabiliyor. Bu yazıda 4/3 sensöre sahip bir kamera gövdesi, objektif ve basit bir uzatma tüpü kullanılarak hepsi doğal ışıkta ve elde çekilen, close-up olarak bilinen yakın plan çekim fotoğraflarından oluşan küçük bir koleksiyon bulacaksınız.
Makro ve Yakın plan çekim fotoğrafçılığı arasındaki fark nedir?
En ince ayrıntıların yakalanması makro fotoğrafçılık ve yakın plan çekimler arasındaki ana farklılıklardan biridir.
Makro lensler yapıları gereği pahalıdırlar. Gerçek bir makro objektif, çıplak göz ile görülenden daha ince detayların yakalanmasına izin verir. Örneğin, böceklerin üzerindeki tüyler ya da gözündeki çok ince petekimsi görüntü.
Ekipman
İlk olarak bu makaledeki görüntüleri çekerken kullandığım donanıma bir göz atalım: Tüm çekimlerimi Olympus OM-D E-M1 MII kamera, M.Zuiko Digital ED 12-40mm f/2.8 PRO zum objektif ve Olympus için Meike MK-P-AF3A uzatma tüpü kullanarak gerçekleştirdim.

Küçük, hafif ve kullanımı kolay olduğundan yakın plan çekim fotoğrafçılığı için bu ekipmanı kullanmayı seviyorum. Gövde üzerindeki her yöne hareket edebilen LCD ekran bu tarz fotoğraflar çekerken çok kullanışlı oluyor.
İki hafta kadar önce baharın da gelmesini fırsat bilerek, AF-S Nikkor VR Micro 105mm f/2.8G IF-ED makro lensimi Nikon D850 gövdem ile test etmek amacıyla makro çekimi yapmak için İzmir’de Sasalı Doğal Yaşam Parkına gitmiştim. Değerlendirmem henüz erken olsa da bu tip dış çekimler için büyük bir gövde ve makro objektif kullanmayı sevmediğimi çabucak keşfettim, bu yüzden bu makaledeki görüntüler için küçük bir gövde ve küçük bir objektif ve uzatma tüplerini seçtim.
Yakın plan fotoğrafçılığı yapan birçok fotoğrafçı küçük bitkilerin, objelerin ve böceklerin fotoğraflarını çekmekten zevk aldığından, bu makale her kesime de hitap eden küçük bir koleksiyondan oluşmaktadır.

Pozlama: f/8, 1/125sn, ISO 3200
Çekim ayarları
Bu makaledeki birçok fotoğrafın pozlama bilgileri incelendiğinde, bu fotoğrafların çoğunu ISO-3200’de f/8 Diyafram açıklığını kullanarak çektiğimi fark edeceksiniz. Yardımcı ışık kullanmadığım ve tüm çekimlerimi doğal ışık altında, elde çekim yaptığım için bundan daha kısık bir diyafram değeri kullanamadım, Doğru Pozlama ve elde çekim için yeterli enstantane hızı için ışık yeterli olmuyordu.

Pozlama: f/8, 1/125sn, ISO 3200
Bu nedenle, ISO değerini elde çekimde potansiyel görüntü bulanıklığını önlemek için makul Enstantane hızlarını sağlayacak şekilde belirledim. Genellikle 1/100sn civarında enstantane hızları kullandım, ancak bazı görüntülerde deklanşör hızlarının bundan daha yavaş olduğunu göreceksiniz, bazıları 1/20sn. RAW çekim yaptığımdan ISO 3200 ayarlarında fotoğraf çekmekte hiç tereddüt etmiyorum.

Pozlama: f/8, 1/20sn, ISO 3200
Çerçevenin konuyla doldurulmasını amaçlayan bir fotoğraf terimi olan “Yakın plan çekim”, konuyu kendi ortamından ayırır. Herhangi bir lens veya herhangi bir kamera yakın plan çekim yapabilir. Bu makalemdeki tüm fotoğraflar herhangi bir kırpma yapılmadan yayınlanmıştır. Öyle çok profesyonel olmayan bir ekipman kullanarak, üçayak kullanmadan elde çekimde elde edilebilecek detay miktarını gösteren örnekler vermek istedim.
Yakın plan çekilmiş bir fotoğraf görüntüsünü oluştururken ipucu;
Daha yumuşak, daha temiz arka planlar içerecek konuları ve çekim açılarını seçin. Arka plandaki gölgeler ve onlara doğrudan ışık veren konuların aranması da yararlı olabilir. Konunuzu her zaman çerçevenin ortasına yerleştirmek yerine kadrajınızda bir tarafa dengelemek daha etkileyici bir görsel ilgi alanı yaratabilir. Bu kompozisyon yaklaşımları fotoğrafınızda konuyu vurgulamaya ve drama dokunuşuna katkıda bulunabilir.
Bu makaledeki tüm görüntüler için Tek Nokta AF otomatik odak modunu kullandım. Odak noktasını istediğim yere kaydırmanın, elde çekim yaparken bir görüntüyü odaklama ve kadrajı yeniden oluşturma ihtiyacını ortadan kaldırdığı için yakın plan çekim fotoğrafçılığına son derece yardımcı olduğunu düşünüyorum. “Odaklama ve kadrajı yeniden oluşturma” tekniğinin dikkat dağıtıcı olduğunu düşünüyorum. Onun yerine odak noktasını kaydırmayı tercih ediyorum.

Pozlama: f/8, 1/30sn, ISO 3200
Uzatma tüpleri yapısı gereği ışık kaybı yaratırlar. Ama uzatma tüplerinde, tele-dönüştürücülerde olduğu gibi görüntü kalitesini olumsuz etkileyen herhangi bir cam bulunmaz.

Pozlama: f/8, 1/60sn, ISO 3200
Makro lensler özellikle bu amaca yönelik tasarlandığından makro fotoğrafçılığı için özel olarak tasarlanmış lensli uzatma tüplerini kullanmak daha iyi bir görüntü kalitesi ve ayrıntı sağlayacaktır. Ama aşağıdaki görüntüdeki ortadan bölünmüş bir kiraz detayında görebileceğiniz gibi pahalı olmayan bir ekipman ve uzatma tüpleri kullanıldığında, bir profesyonel makro çekimi kadar olmasa da yine de iyi bir ayrıntı yakalanabilir.

Pozlama: f/8, 1/40sn, ISO 3200
Görüntü kalitesindeki bu sınırlamalarını kabul ederek, bu makalede gösterdiğim gibi nispeten makul bir fotoğrafçılık ekipmanı kullanarak çok hoş yakın plan görüntüler yakalayabileceğiniz keyifli bir zaman geçirebilirsiniz. Olympus aynasız kameramla sokağa çıkmaya bayılıyorum, onu hep yanımda taşıyorum, işime giderken bile. Çok mükemmel bir fotoğrafçılık egzersizi olduğu için yakın plan çekim fotoğrafçılığı sıkça deniyorum. Bu fotoğraf tarzının değişik ışık koşullarındaki farkındalığımı arttırdığını farkettim. Ayrıca geniş bir alanı tararken küçük ayrıntıları seçmeme ve aklımdaki potansiyel kompozisyonları daha hızlı görmeme olanak sağlıyor. Bu, aslında bir görüntüyü çerçevelemek ve yakalamak için gereken süreyi azaltmaya çok yardımcı oluyor.

Pozlama: f/8, 1/125sn, ISO 3200
Bir üçayak kullanmak yerine bu tip görüntüleri elde çekmeyi tercih ederim, üçayak dış ortamda bu gibi durumlarda akıcı çekim ve hızlı hareket için çok fazla kısıtlayıcı oluyor.

Pozlama: f/8, 1/80sn, ISO 200
Sonuç
Yakın plan çekim fotoğrafçılığının sevdiğim en iyi yanı, o an nerede olursanız olun çekilmeyi bekleyen sayısız konu bulabilmektir. Başka hiçbir fotoğraf türü bu iddiayı gerçekleştiremez. Portre çekmekten hoşlanan fotoğrafçıların çekecekleri bir modele ihtiyacı vardır. Doğa fotoğrafçılarının değişik havalarda ve mevsimlerde doğaya ihtiyaçları vardır. Bir spor fotoğrafçısı o sporun yapıldığı yere gitmek zorundadır ve onlar da mevsime ve sezona göre sınırlıdırlar.
Hangi mevsimde ya da günün hangi saatinde olursa olsun, oturduğunuz yerin hemen yanında uygun bir yakın plan çekim fırsatının bulunabileceğini söylüyorum. Yakın plan çekim ve makro fotoğrafçılığı sayesinde detaylar ve desenler içinde sonsuz bir ilham kaynağı yakalayabilir, bizi çevreleyen bunca karışıklık içerisinde normal algılarımızın dışında küçük bir dünya ortaya çıkarabilirsiniz.
Yakın plan çekim fotoğrafçılığı hakkında iyi haber bunu herkesin yapabileceğidir. Yakın bir çalışma için bir DSLR fotoğraf makinesi tercih edilirken, kompakt bir fotoğraf makinesi hatta bir mobil telefon bile yeterli olabilir. Herhangi bir lensle, hatta 300mm telefoto lensle bile yakın çekim fotoğraf çekimini kolayca gerçekleştirilebilirsiniz.
Sizin de bu konu hakkında deneyimleriniz, görüş ve yorumlarınız olabilir, lütfen onları aşağıdaki “Yorumlar” kısmından benimle paylaşın.
Işığınız bol olsun.


Hocam yine moralimi bozdun 🙂 .. Bu bahsettiğin makinelerin hası var bende ama bunun gibi resimler çekemiyorum .. Yazılar hem görselleriyle hem formatıyla gel beni oku diyor bunu nasıl beceriyorsun .. Teb-rik-ler ..
Teşekkürler,
Bozmayın moralinizi, bu işler tekrarla ve içten gelen istekle oluyor.
Yazımın altındaki “İlişkili diğer içerikler” bölümündeki “En Büyük dilemma; Görmek & Hissetmek” başlıklı yazıma bir göz atın isterseniz 🙂
Ya da şu linki direk tıklayın:
https://www.arthenos.com/gormek-hissetmek/
Selamlar.
Bir konunun başlığında yada içeriğinde “yakın çekim” yada “makro” geçince mıknatıs gibi çekiyor beni kendine. Birde buna sizin akıcı ve anlaşılır yazım diliniz eklenince tadından yenmez olmuş. DSLR alıncaya kadar kullandığım Sony HX400 makinam ile gayet güzel makro fotoğraflar çekebiliyordum, ancak daha fazla kalite, daha fazla detay ve çektiğim fotoğraflar üzerinde daha fazla hakimiyet isteğim ile önce Nikon 105mm makro lensimi ve hemen ardından Nikon D7200 makinamı aldım. Her ikisine de alışabilmek için denemeler yapıyorum. Henüz istediğim seviyeye ulaşabilmiş değilim. Ama istek ve sabır konusunda bir tereddütüm olmadığı için zamanla daha iyi işler çıkaracağıma inanıyorum.
Daha ziyade doğada, elde çekim yapmaya çalışıyorum. Ancak lensin son derece kısıtlı alan derinliği, makinanın LCD ekranında beğendiğim onlarca fotoğrafın akşam bilgisayar ekranında çöpe gitmesine sebep oluyor. Ama lensi tanıdıkça gittikçe gelişme kaydettiğimi de söyleyebilirim.
Sebahattin hocam sizin de sahip olduğunuz bu lens ile ilgili yorum ve tavsiyelerinizi bizimle paylaşırsanız sevinirim.
Teşekkür eder, saygılarımı sunarım.
Teşekkür ederim,
Büyük ihtimal bu hafta sonu belki bayramın 3. günü, Nikon D850 ve Nikkor 105mm f/2.8 ile harika makro çekimlerle desteklenmiş “Odak istifleme (Focus stacking) ve Odak kaydırma tekniği” başlıklı yazımı yayınlayacağım. O makalemde sorularınızın tamamına cevap bulacaksınız.
Selamlar.
Bu vesile ile bayramınızı da şimdiden kutlarım. Sabırsızlıkla bekleyeceğim yazınızı.
Teşekkür ederim,
Sizin de kutlu olsun.
Güzel yazı için teşekkürler. Eminim tüm okuyucular benim gibi bu yazınızı da takdir edeceklerdir. İlk FF makinem D800dü. Bu makine ile birlikte Nikon 105mm f/2.8 VR almıştım ve neredeyse hiç kullanmamıştım. Ben de sizin gibi bu tür bir fotoğrafçılık için bu ekipmanın çok büyük ve ağır olduğunu öğrendim, çünkü dediğiniz gibi bu alan keyifli bir eğlence ortamı.
Bazı ışıklar, reflektörler vs kullanmanın görüntü kalitesini iyileştireceğine inanıyorum. Kontrollu kapalı ortamlarda çekim yapmıyorum o nedenle bu tarz tam benim tarzım.
Çoğu kimse yakın çekim fotoğraflar ve makro çekerken görüntü kalitesini üst düzeye çıkarmak için flaşlar ve diğer aletler kurmaktan hoşlanmıyor. Küçük kompak makineleri tercih ediyorum ve artık fotoğraf çekmeyi kesinlikle seviyorum. Açıkçası görüntü kalitesi bazen canımı sıkıyor ama benim kompak makinemin sağladığı özgürlüğün ve verdiği ilhamın tadını çıkarmak istiyorum.
Hislerime tercüman olmuş bu yazı için sizi tekrar tebrik ediyorum.
Çok teşekkür ederim Nurullah bey. Ben Nikon D850 kameram ve Nikkor 105mm f/2.8 VR objektifimle kapalı ortamda makro denemeleri yapıyorum hala. Üstelik 105mm lensimi yalnızca makro için değil portre için de sıklıkla kullanırım. Harika bir açı ve keskinlik veriyor. Sanırım siz daha çok işin eğlenceli kısmını hedefliyorsunuz, e sonuçta bu işi de zevk almak için yapmıyor muyuz zaten!
Saygılar.
Bazı yerlerde 1/20 enstantane var elde çekim yaptığınızı belirtiyorsunuz
Titreşim azaltma VR kullandınız mı
Teşekkürler
Evet titreşim azaltma kullandım tabi ki.
Beni yakın tanıyan dostlarım bilir; ben elde çekimde 1/125sn altında pek temiz görüntü alamıyorum. O nedenle Olympus kameramda elde çekimlerimde hem gövdede hem de objektif üzerindeki titreşim azaltma özelliği her zaman aktiftir.
Cevabınız için teşekkürler
Titreşim azaltmanın gövde üzerinde olduğunu duymamıştım sizden öğrendim
Evet, bazı gövdelerde bu özellik bulunuyor.
Aşağıda linkini gönderdiğim yazıma göz atabilirsiniz:
https://www.arthenos.com/goruntu-sabitleme-sistemi/
Fuji xa2 kullanıyorum. Yazınızda bahsettiğiniz şekilde resimler çekmeyi hiç düşünmemiştim. Az önce elime alıp çevremde bulduğum şeyleri çok yakından çektim gerçekten çok zevkli. Fujimi çok sevmeye başladım bu yazının bana en büyük faydası bana. Makinemi değiştirme kararımdan vezgeçtim. Teşekkür ederim
Güzel haber.
Bir de basit bir uzatma tüpü bulursanız daha da zevkli hale gelecektir.
Değerli hocam,Merhaba.
Gene ilginç bir yazı serisi olmuş.Emeğine sağlık.
Soru şu; Bir nikon D850 ve nikon 16-35 lens bu durumda bu ekipmana bahsettiğiniz meike uzatma tüpü monte edilebilirmi? vede sizinki gibi nesnelere dokunacak kadar yaklaşabilirmiyiz. Tabiki RAW çekim yapmamız gerekir öyle değilmi?
Sizin, bunları sormak,yerine haydi pratik yapmaya dediğinizi duyar gibiyim.
Hayırlı ramazanlar ve bayramlar diliyorum.
Alaettin Demircioğlu
Ama D850’ye yazık olmaz mıydı bu konfigürasyon 🙂
Öyle yapacağınıza, yaklaşabildiğiniz kadar yaklaşıp çekin istediğiniz kadar kesin (crop), yine buradakilerden daha yüksek bir çözünürlük ve keskinlik alırsınız.
Ben olsam kaliteli bir makro lens ile D850’nin gönlünü alırdım 🙂
Size de hayırlı bayramlar.
Çok haklısınız .Size katıldıyorum…😁❤
Az önce instagram sayfanızda D850 focus staking resminizi gördüm. Galiba yazısı geliyor diye heyecanlandım doğrumu?
Evet doğru,
Çekimler bitti sayılır, bayramda vakit bulabilir miyim bilmiyorum, ama hafta başında mutlaka yayınlayacağım.
İlgi için teşekkürler.
Bir sorum olacak, yeni çıkan Olympus 30mm makro lensi ilgimi çekmeye başladı, çünkü odak aralığının ff’de 50mm’ye yakın olması, 1,25 (2,5) kat büyütmesinin olması… hemde setimde eksikliğini hissettiğim aralığa sahip olması (17mm ve 60mm’nin yanına)… ve fiyatı…
Sorum ise şu, bu lens konuya çok yakından netleyebiliyor; o kadar yakın netlerken harici bir ışığa ihtiyacım olur mu ve olursa ne yapacağım? Haricen ne almam gerekiyor… Yoksa harici aydınlatmaya çokta gerek yok mu?
Osman bey merhaba,
Bu objektifi kullanmadım, ama size şunu söyleyebilirim; konuya bu kadar yakın olursanız mutlaka ışıkla ilgili problemler yaşıyorsunuz. Ne kadar harici ışık kullansanızda, siz yani objektif konunun tam dibinde olduğundan ister istemez gölge yapıyorsunuz. Böyle çekimlerde fotoğrafınıza en önemli etkiyi katacak olan ve keskinliği üst düzeye çıkaran şey ışık. Öyle ışık sistemi kurmalısının ki sağdan, soldan, yukarıdan ve aşağıdan üstelik karşıdan gelsin, bu inanın çok zor. Çok iyi aydınlatılmış bir çekim çadırı belki çare olabilir ama pek sanmıyorum.
Ben bu tip çok yakından netleyebilen makro objektifler yerine uzun odak uzaklıklı lensleri tercih ederim. Bu hem konuyu rahatsız etmemek hem de ışığı daha iyi yönetmek anlamında daha kullanışlı oluyor.
Selamlar.
Teşekkürler… peki tepe flaşı ya da kablosuz flaşlar ne kadar iş görür bu durumda?
Tepe flaşı neredeyse hiç iş görmüyor. Çünkü objektif konuya o kadar yakın ki, flaş konuyu göremiyor bile. Harici flaşlar veya sabit ışık kaynakları iş görebilir ama bu tamamen ortama bağlı tabi.
Işık problemse en iyisi uzak odaklı objektifler ve biraz uzaktan çekim 🙂
Merhaba
Elinize sağlık çok güzel bir yazı tebrikler. Benim de kompak makinem var onunla sizin resimlerinize benzer çok güzel resimler çekerim. Siteniz çok başarılı kutlarım sizi
Haklısınız. Ben de işte tam bunu anlatmaya çalıştım. Fotoğraf deyince hep kaliteli ekipmana sahip olma fikri ön plana çıkar. Ama bir kompak kamera ile bile harikalar yaratılabilir.
Teşekkürler.
ben de sizin gibi denemeler yaptim ama buradan gonderemiyorum galiba bunlari sizinle nasil paylasabilirim. fikrinizi almak icin. iyi aksamlar
Evet, yorumlar kısmından dosya paylaşılamıyor. İletişim kısmında e-posta adresime gönderebilirsiniz.
Saygılar.