İlkini bir süre önce yayınladığımız “Bu fotoğraf nasıl çekildi” yazı dizisinin bu bölümünde biraz eğlenmeyi amaçladım. Çift pozlama veya çoklu pozlama olarak bildiğimiz çekim metodlarını hepimiz biliyoruz. Ben bu yöntemi flaş kullanarak nasıl yapabilirim diye düşündüm ve kendimce bazı denemeler yaptım ve oldukça eğlendim. Bakalım siz bu çalışmamın sonuçlarına ne yorumlar getireceksiniz.
Flaş kullanarak Çoklu Pozlama oluşturmak
Eğer çoklu pozlama meraklısıysanız bu yöntem çift pozlama görünümlü kareler oluşturmak için harika bir yöntemdir. “Çoklu pozlama” kavramı genellikle birden fazla çekilen fotoğraf karesinin bir tek karede birleştirilmesi olarak bilinen harmanlama işlemi ile karıştırılır. Fotoğrafçılıkta “Pozlama”nın, perdenin açık kaldığı ve algılayıcının ışık aldığı süre anlamına geldiğini hatırlayalım.
Burada açıklayacağım yöntem, tek bir çekimde pozlama süresi boyunca birden fazla konuyu aydınlatmayı veya ışıkla boyama tekniğini kullanmayı içeriyor. Deklanşörü yeterli süre açık bırakıyorsunuz ve kameranın kaydetmesini istediğiniz sahnenin bölümlerini aydınlatmak için flaş, el feneri ve hatta stüdyo flaşları gibi değişik ışık kaynakları kullanıyorsunuz. Ana konunuzun yerini değiştirebilir veya konunuzu değiştirebilir ya da pozlama sırasında görüntüye yeni elemanlar ekleyebilir ve aynı alanı tek bir pozlama süresince birden fazla kez ışığa maruz bırakabilirsiniz. Bu tarz görüntüleri oluşturmak eğlencelidir ve gerçekten de ilginç sonuçlar elde edebilirsiniz.
Deklanşörü açık bırakma
Bu tekniğin anahtarı, tüm pozlama sırasında deklanşörü açık tutmak ve Bulb modunu kullanıp ışık kaynakları ile çekmek istediğiniz objeleri ışıklandırmaktır. Çoğu DSLR fotoğraf makinesinde 1/4000 -bazılarında 1/8000- saniye ile 30 saniye aralığında geniş bir enstantane hızı ve bir Bulb uzun pozlama modu bulunur. Bulb modu, deklanşörün çoğu DSLR’nin izin verdiği maksimum 30 saniye süreden daha uzun süre açık kalmasını sağlar. Bu modda perde, deklanşöre basılı tutulduğu sürece açık kalır ve pozlamayı sürdürür.
Bulb modunda çekim yaparken pozlama süresi boyunca kameranızın deklanşör düğmesine parmağınızı basılı tuttuğunuz için, elinizden kaynaklı titreşimler fotoğrafınıza netsizlik olarak yansır. O nedenle bir kablolu/kablosuz uzaktan kumandalı deklanşör tetikleyici kullanmanız bu olumsuz durumu ortadan kaldırır.
Bir uzaktan kumandalı deklanşör tetikleyici kullanıyorsanız, pozlama sırasında parmağınızı tetikleyicinin deklanşör düğmesine basılı tutmak zorunda kalmadan, açık kalacak şekilde kilitleyebilirsiniz, pozlamayı sonlandırmak istediğinizde kiliti serbest bırakırsınız.
Bazı tetikleyicilere zamanlamayı da tanımlayabilirsiniz. Deklanşör sizin belirlediğiniz zaman kadar açık kalır, bitiminde otomatik kapatılır.
Bir Nikon D850 kullanıcısı olarak, yukarıdaki gibi çok fonksiyonlu bir deklanşör tetikleyici kullanıyorum, çünkü bu ekipman deklanşörü tetiklemekten daha fazlasını yapmamı sağlıyor. Siz de deklanşöre basmayı ve kilitlemeyi sağlayan herhangi bir tetikleyici kullanabilirsiniz.
Bunları unutmayın
Kameranızda deklanşör açıldığında, ışığın kameraya girmesiyle pozlama başlar. Burada anlatacağım teknikle başarılı görüntüler oluşturmanız için iki önemli şeye dikkat etmek gerekir:
- Birincisi, çalışacağınız ortamın çok karanlık olması gerekir.
- İkincisi, “pozlamalar” arasındaki ışığı engellemek için lensin önünü kapayacak bir şey kullanmak gerekir.
Çekim esnasında pozlamanın sürdüğü yani deklanşörün açık kaldığı sürede, bazı zaman dilimlerinde ışığın lense girmesini engellemeniz gerekecektir. Bu, objektifin önünü tamamen kapatmanız gerektiği anlamına gelir. Bunun için en uygun araç lensinizin kapağıdır.
Ayrıca, flaşınızı manuel olarak çaktırırken sahnenin bazı bölümlerinden gelen ışığı engellemek için objektifinizin ön camının bir kısmını bir siyah karton ile kapatabilirsiniz. Bu, ışığın o bölge için sensöre ulaşmasını önler. Buradaki tüm fotoğraflarda gördüğünüz gibi çift pozlama yapacaksınız, yani flaşların aynı pozlama süresi içinde iki kez çakması gerçekleşecekse, kamerayı sabit tutmak için bir üçayak kullanmak faydalı olur. Ben önce kameramı olması gereken yerde bir üçayak üzerine kilitlemeyi ve sonrasında sahneyi kurmayı tercih ediyorum, böylece iki flaş çakımı arasında değişen tek şey ana konum oluyor. Bu, gerçekçi olmayan bir sahneye gerçekçilik duygusu ekler.
Çoklu pozlama için çekim sahnesinin oluşturulması
Buradaki fotoğrafları oluşturmak için aşağıdaki işlem adımlarını uyguladım:
- Kamerama kablolu/kablosuz deklanşör tetikleyicimi taktım
- Deklanşör hızını Bulb olarak ayarladım
- ISO’yu mümkün olduğu kadar düşük bir değere ayarladım (benim değerim ISO 64)
- Diyafram değerini f/11 olarak ayarladım
- Fotoğraf makinesini bir üçayağa monte ettim ve ortam ışıkları açıkken sahnemi oluşturdum
- Canlı önizleme yani Live View moda geçtim.
- Kameramın vizör kapağını kapattım. Bulb modda uzun pozlama yapacağım için, ortamdan sızan ışıklar vizörden geçerek mercek camlarından yansıyıp sensöre ulaşabiliyor. Bu da fotoğrafınızda bozulmalara neden oluyor. O nedenle, kullandığınız kameranın vizör kapağı varsa mutlaka kapatın, yoksa vizörü koyu bir bantla kapatın.
- Netlememi taptım. Ben bu işlemi yaparken önce o noktaya zumluyorum ve netlememi öyle yapıyorum, o şekilde daha hassas netlemiş oluyorum. Hatta Nikon D850 kameramda bu işlemi Pinpoint AF özelliğini kullanarak yapıyorum, bu sayede istediğim en küçük noktayı çok keskin bir şekilde netleyebiliyorum.
- Netlemeyi yaptıktan sonra lensimin netleme halkasına hiç dokunmadan, yani az önce netlediğim noktayı hiç bozmadan, kameramı ve objektifimi manuel netleme moduna aldım, böylece netleme noktamı o düzlemde kilitlemiş oldum.
- Sahneyi mümkün olduğunca karanlık yapmak için ortamdaki tüm ışıkları kapattım, çekime başlamak için hazırdım
- Pozlamayı başlatmak için uzaktan kumandalı tetikleyicimin deklanşör düğmesine bastım ve kilitledim, artık pozlama başlamış oldu
- İlk pozlama için modelimi flaşla aydınlattım
- Lensin kapağını kapattım, ortam ışıklarını açtım – bu arada pozlama hala devam ediyor –
- Modelimi yeni konumuna taşıdım, ortam ışıklarını tekrar tamamen kapattım
- Lensimin kapağı tekrar açtım
- Modelimi ikinci kez flaş ile aydınlattım
- Deklanşörü kapattım, pozlama bitti.
Sonuçta elde ettiğim görüntüler flaş tarafından oluşturulan iki pozlamadan oluşan tek bir karede birleşti.
Sonuç
Dijital kameraların en güzel yanı anında geri bildirim sağlamaları ve böylece nasıl bir görüntünün ortaya çıktığını anında görebilmenizdir. Bu, ışık yerleşimi, konunun sahnedeki konumu ve flaşın gücü gibi değişkenleri değişik şekillerde denemenizi sağlar. Işık kaynağının gücünü ve yönünü ayarlamak, görüntüde ince ayar yapmanızı ve konunun görünümünü değiştirmenizi sağlar. Öznenin birinci karede konumlandığı yer çok fazla ışık alırsa, öznenin arka planın içinden çıkan bir hayalet gibi görünmesini sağlar.
Bu teknik ile değişik denemeler yapmak çok eğlenceli olabilir. Teknik olarak çoklu pozlama olmasa da, yalnızca konuyu değil, kamerayı da hareket ettirerek kaplama efekti elde edebilirsiniz. Fotoğraf makinesini veya konuyu hareket ettirirken lensin önünü kapattığınızdan emin olun.
Fh Fotoğrafçılık Stüdyolarında değerli dostum Fatih Özkadir ile gerçekleştirdiğimiz bu çekimlerde bize modellik yapan değerli arkadaşım ve doğa aşığı dostum Erdal Türk‘e de çok teşekkür ediyorum. Herhangi bir ön hazırlık yapmadan hemen fotoğrafları çekmeye başlamıştık bile. Umarım bu yazımdaki çekmiş olduğumuz fotoğraflarda kullandığımız teknik sizlerin de ilgisini çekmiştir. Siz de çoklu pozlama konusunda bilgi, deneyim ve yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından bizimle paylaşır mısınız?
İLİŞKİLİ İÇERİKLER
E-POSTA ABONELİĞİ
Yorum Politikamız: Arthenos.com ekibi olarak tüm okuyucularımızı tartışmalara aktif olarak katılmaya teşvik etsek de, Davranış Kurallarımıza uymayan veya yayınlanan materyalin editoryal standartlarını karşılamayan herhangi bir içeriği Silme / Değiştirme hakkını saklı tutarız.
Enteresan konuymuş hocam. Işıkla boyamayı biliyordum ama bu aklıma gelmemişti. Yeni bi şey daa öğrendim sayende.. teşekkürler
Atakan bey teşekkür ederim.
Saygılar
Size hayret ediyorum hem yazılar yazıyorsunuz hem bunun gibi fotoğraf denemeleri yapıyorsunuz hem profosyonel yaptığınız kendi işiniz var.. geziyorsunuz okuyorsunuz araştırmalar yapıyorsunuz …… yazarken ben yoruldum siz maşallah hiç durmuyorsunuz.. aman durmayın 🙂 bize çok faydalı şeyler aktarıyorsunuz… sonsuz teşekkürler ve tebrikler sebahattin bey. selam ve saygılarımla
Berkay bey merhaba,
Planlı olduktan ve neyi ne zaman yapacağınıza karar verdikten sonra iş kolaylaşıyor.
Teşekkürler ve saygılar.
Eğlenceli bir konu olduğu kesin Sebahattin bey. Benim asıl taktir ettiğim yanınız hiç üşenmeden bunları deneme ve yazmadaki sabrınız ve azminiz. Kimse sizin kadar detaylı ve anlaşılır yazmıyor. Siz bütün detayları en ince ayrıntısına kadar yazıyorsunuz hiç bir şeyi saklamadan üstelik. Fotoğrafçılık dergilerinde de oluyor bu gibi yazılar bazen ama denemeye kalktığınızda bu kadar detay bulamıyorsunuz. Sizin farkınız burda…
Ön yargısız paylaşımlarınız için sonsuz teşekkürler
Saygılarımla
Fark yaratmış olmak, en azından böyle algılanmak çok güzel Neslihan hanım.
Takibiniz ve desteklerinizi için tekrar teşekkürler.
Saygılar.
Sevgili Sebahattin hocam , yaşadığımız toplumda bizi streslere sokacak o kadar çok şey var ki ; Siyaset mi ? desem, trafik çilesimi ? desem ,geçim derdimi? desem . Sen ne yapıyorsun, bütün bu sıkıntılardan bizi alıp, stresimizi dağıtacak şekilde keyifli başka bir dünyaya götürüp bizi mutlu ediyorsun. Ayrıca bu denemeden yola çıkarak her birimizin farklı keşifler yapabilmemizi sağlıyorsun İyi ki varsın. Teşekkürler..
Alaettin bey selamlar,
Sizin gibi dostlarımızın bu şekildeki olumlu düşünceleri ve beğenisi inanın tüm emeklere değer. Siz de iyi ki varsınız!
Saygılar, sevgiler.
bizim arka odamiz cok karanlik.oraya kucuk tript uzerine d5100 u kurdum..kardesim bana yardim etti el feneriyle uzun denemelerden sonra iyi bir seyler cektik cok eglendik 🙂 insallah buy yaziyi bizim fotograf grubundakiler okumamistir yarin onlara hava atarim sayenizde 😉
Okudularsa bile “Siz daha iyisini çekin, onları da görelim” dersiniz olur biter Onur bey.
Eğlenceli oluyor demiştim. Hatta çok daha yaratıcı sahneler çekilebilir. Mesela, model ve ışıklar sabit kalacak şekilde kamera yer değiştirebilir.
Saygılar
Sabahattin bey merhaba
Bu konuya benzer bir teknik daha var flaşların repeat modlarıyla yapılan çekimler. Onlar da çok ilgi çekici oluyorlar. Bu konuda bir denemeniz oldu mu?
Saygılarımla
Soner bey merhaba,
Bahsettiğiniz konuda yani Stroboskobik flaşlı çekim teknikleri konusunda bir süredir çalışıyoruz, denemeler yapıyoruz. Bu konuya özel “Speedlight” adlı bir Whatsapp grubumuz bile var 🙂
Bu çalışmamızın sonuçlarını “Tekrarlı Flaş ve Çoklu Pozlama Tekniği ile Sanatsal Kareler” başlıklı bir makalede detaylıca anlatıyorum, çok yakında …
Saygılar.
Ellerinize sağlık Sebahattin bey, gerçekten eğlenceli bir konu seçmişsiniz.
Evimin müsait olup, bir odasını kendimce küçük bir sütüdyoya dönüştürebilmeyi çok isterdim. Şu an bırakın sütüdyoyu, makro çekimlerimde kullanmak üzere yaptığım ışıklı kutuyu bile koyacak yer bulamıyorum. Onuda sonunda evimizin haylaz kedisi Miya hanım kemirdi zaten 😄
Bu tekniğin benzeri, modeli farklı renk ışıklar ile boyama tekniği olarak görmüştüm. Düşündükçe çok farklı ve yaratıcı çekim teknikleri bulunabilir.
Yalnız aklıma birşey takıldı. Lensi lens kapağıyla kapattığınızda makinada bir titreşime sebep olmuyor musunuz? Bu çekim esnasında makinaya mümkün olduğunca az müdahale ve temas gerekmiyor mu?
Bu yazı dizisini de tuttum ben. Devamını bekliyorum.
Selam ve saygılarımla…
Öner bey,
Ortam çok karanlık olduğu için ve flaşın ilk çakışından sonra ortam yine karanlığa büründüğünde lensin kapağını kapattığım için kameram yazacak veri bulamıyor, o nedenle de titreşim olsa dahi algılamıyor. İkinci flaş çakımı için lens kapağını tekrar açtığımda ortam yine çok karanlık. İkinci flaş çaktıktan sonra zaten deklanşörü kapatıp pozlamayı sonlandırdığım için herhangi bir titreşim yazamamış oluyor kameram.
O nedenle çekim anında “Ortam çok karanlık olmalı” diye özellikle belirtmiştim yazımda.
Saygılar.
Hiç bilmediğimiz bir konuya dikkat çektiğiniz için çok teşekkürler Sebahattin Bey. Bizler gibi amatör fotoğrafçılar için çok farklı ve zengin içerikler üretiyorsunuz.
Emeğinize sağlık.
Saygılarımla.
Teşekkür ederim Fulden hanım,
Siz de bizi Fotoğraf Hukuku alanında deneyim ve bilgilerinizle aydınlatıyorsunuz.
Saygılar.
Başarılı bir çalışma olmuş elinize sağlık Z7 de Çoklu Pozlama modu eklendi aynı eski filmli makinelerdeki gibi iki ayrı pozlamayı tek fotoğrafa birleştirebiliyor bilginize (=
Evet Berkant bey okumuştum, faydalı bir özellik olmuş.
Makalemde de belirttiğim gibi, bu makalem bu gibi özellikleri olmayan kameralar için yazılmış, eğlenerek öğrenmeyi amaçlayan bir aktiviteydi 🙂
Selamlar, sevgiler.
bu tarzi biliyordum ama sizdeki sahneler cok degisik olmus. yaratici sahneler hepsi. ellerinize saglik hocam tebrikler
Güzel sözleriniz için teşekkür ederiz Muharrem bey. Saygılar
Merhaba Sebahattin Bey,
Web sitenizin içerik kalitesinden dolayı fotoğrafa ilgisi olmayan kişilerin bile ilgisini çekmeyi başarıyor. Bu konu ile alakalı kullanıcılarınıza verdiğiniz önemin de en büyük göstergesi, içeriğinizin böylesine kaliteli ve nezih olması diyebiliriz.
Fotoğrafçılık konusunda harekete geçecek olursam güzel bir yol gösterici rehber olarak sitenizi farklı gözle ziyaret edeceğimden emin olabilirsiniz. 🙂
Başarılarınızın devamını diliyorum.
İyi yayınlar,
Saygılar.
Teşekkürler Şener bey,
Sitemizin bu denli çok okunuyor olması, içeriğin kalitesi ve güncelliğinin yanında, hızlı ve kararlı çalışmasıdır. Bunda sizlerin çok büyük emeği vardır. Biz de size bu konudaki ilgi ve katkılarınız için çok teşekkür ediyoruz.
Saygılar.