Kullandığımız kameralar doğru pozlama konusunda genelde başarılı olsalar da, bazı özel durumlarda bunu yanlış yaparlar. Burada sorulacak soru şudur: Kameranız tarafından önerilen poz ayarlarının doğru olmadığını fark ettiğinizde ne yapacaksınız? Ümidinizi kaybetmeyin, iki seçeneğiniz var. Birincisi Manuel çekim modu‘na geçmek ve ISO, Diyafram ve Perde hızı değerlerini kendiniz ayarlamaktır. Diğeri ise Pozlama telafisi (ve Diyafram veya Enstantane Öncelikli modu) kullanmaktır.

Mesela benim kullandığım Fujifilm X-T1 modelinde pozlama telafisi kadranı kameranın üstündedir. Gözünüzü vizörden çekmeden bunu ayarlamak neredeyse imkansızdır. Ancak objektif üzerindeki diyafram halkası Manuel moda geçmeyi ve diyafram açıklığını değiştirerek pozlamayı kolaylaştırıyor. Vizörde isteğe bağlı bir canlı histogram deklanşöre basmadan önce pozlamanın doğru olup olmadığını anlamanıza yardımcı oluyor (bazı aynasız kameraların avantajları işte).

Bunlar kullandığınız donanımın özelliklerine göre sizi nasıl yönlendirebileceğinin iki örneğidir. Canon SLR’ler beni poz dengelemeye zorlarken, Fujifilm X-T1 beni Manuel moda doğru yönlendiriyor.

“M” Manuel mod kullanımı

Önce manuel moda kısaca bir bakalım; ISO, Diyafram ve Perde hızı sizin ayarladığınız moddur. Manuel modu kullanmak (Program “Otomatik mod”, Diyafram Öncelikli veya Pozlama telafisi ile Enstantane Öncelikli modların aksine) bazı durumlarda çok faydalı oluyor, işimi kolaylaştırıyor. Bunlardan birkaçına bakalım:

1. Ortamdaki ışık seviyesi sabitse Manuel modu seçerim

Sahnedeki ortamın ışık düzeyi sabitse hangi ayarları kullanacağıma karar verdikten sonra poz ayarlarını değiştirmem gerekmez. Otomatik pozlama modlarında kamera poz ölçüm sistemleri öznelerin ışığı yansıtma özelliğinden faydalanırlar, bu nedenle ortamdaki ışık seviyesi sabit olsa bile pozlama değerleri değişebilir, makine şaşırabilir.

Manuel mod bu tür durumlar için idealdir. Pozlamayı bir kez ayarladıktan sonra onu değiştirmek gerekmez. Doğal ışık koşulları altında portre çekerken Manuel modu kullanırım. Pozlamayı ayarladıktan sonra modelime konsantre olmakta özgür olurum.

2. Manzara fotoğraflarını üçayak kullanarak Manuel modda çekerim

Bu durumda pozlamayı değerlendirmek için bolca zamanım olur. Manuel mod idealdir, çünkü düşük bir ISO (görüntü kalitesi için) kısık bir diyafram değeri (alan derinliği için) ayarlayabilir ve perde hızını ışık seviyelerine uyacak şekilde kolayca değiştirebilirim. Eğer kullanıyorsanız tüm polarize, nötr yoğunluk (ND) veya dereceli nötr yoğunluk (GND) filtreleri için ayarlamalar yapmak da kolaydır.

Güneşin batışında manzara çekiyorsam Manuel mod burada da çok iyi yardımcıdır. Fotoğraf çektikten sonra histogramı kontrol etmek yeterlidir. Güneş batarken (histogram sola doğru yaslanırken) daha yavaş bir perde hızına ayarlarım.

Sağanak şeklinde yağan bir yağmurun ardından oluşan yukarıdaki manzarayı üçayak kullanarak “M” Manuel modda çektim. Manzaradan da anlaşılacağı gibi sahnede yüksek bir dinamik aralık mevcut, yani en ışıklı ortam ile koyu gölgeli alanlar mevcut. Gökyüzü ile önümdeki otlar arasında tam 4 duraklık poz farkı vardı. Pozlamayı gökyüzünden alsam gölgeler daha da koyu çıkacaktı. Gölge kısımlardan alsam gökyüzü çok patlayacak, bulutlardaki detayı kaybedecektim. Ben filtrelerimi kullanmaya karar verdim ve dereceli değişen nötr yoğunluk (GND) filtrem olan LEE 0.6 Soft Grad ND (2 durak) filtremi kullandım. Filtremin yoğun kısmını ufuk çizgisinin üzerine ayarladım. Pozlama ölçüm modunu “Matris” ayarladım, netlememi önümdeki otlara yaptım.

Sonuç olarak, çok güzel bir gökyüzü ve dengeli pozlanmış bir fotoğrafa sahip oldum.

3. Manuel flaş kullanırken Manuel Mod kullanırım

Manuel olarak ayarlanan bir flaş kullanıyorsam flaş her seferinde aynı şekilde ışık yayacaktır. Bu durumda, pozlamanın her karede uyumlu olması için, kamera ayarlarını manuel ayarlamak en iyisidir.

4. Uzun pozlama fotoğrafçılığı için Manuel mod kullanırım

Uzun pozlamalı manzaralı fotoğraf çekimi yapıyorsam ve perde hızı (pozlama süresi) 30 saniyeden uzunsa Bulb modunu kullanmam gerekir. Bu, Manuel modun başka bir biçimidir (zaman ayarlı ve uzaktan kumandalı bir kablolu/kablosuz tetikleyici kullanmak dışında).

5. Bu gibi istisna durumlarda Manuel mod kullanırım

Aşağıdaki fotoğrafı İzmir Cumhuriyet Meydanında, 29 Ekim törenlerinde çektim. Fotoğraftaki gazimiz, arkası tamamen, üzeri ise yarım kapalı protokol tribününde, arkasında ve her iki yanında başka davetliler ile birlikte oturuyordu ve önündeki öğrenci gençlere hararetle bir şeyler anlatıyordu. Güneş tam tepeden geliyordu ve gazimizin vücudunun yarısını aydınlatıyordu. Doğal olarak, yanında ve arkasında gölgede kalan konuklar da net bir şekilde görülebiliyordu.

Gazimizi, çevresindeki tüm diğer unsurlardan yalıtıp, yukarıdaki gibi bir fotoğraf çekmek istemiştim. Bu fotoğrafı, ne Diyafram önceliği, ne Enstantane önceliği, ne de Program modunu kullanarak çekemezdim. Tek seçenek Manuel moda geçmekti, ben de öyle yaptım. Pozlama ölçüm ayarımı Spot olarak değiştirdim ve pozlamamı, gazimizin en parlak yeri olan burnunun üzerinden aldım. Ardından, daha önce Diyafram önceliği modundayken kameramın belirlediği 1/360 saniye olan enstantane değerini, yukarıdaki fotoğraftaki pozlama değerini elde edene kadar arttırdım. Ve artık yeni enstantane değerim 1/1600 saniye olmuştu, yani 2 duraktan fazla hızlandırmıştım. İstediğim etkiyi yakaladım, ama fotoğraf istediğim gibi net değil, bunu eve gelip bilgisayarımda açtığımda farkettim. Çok kalabalık bir ortamda, anı kaçırmamak için alel acele çektiğim için buna dikkat etmemişim. Ancak, kullandığım tekniğin anlaşılması için sanırım yine de yeterlidir.

Pozlama Telafisi Kullanma

Manuel modun alternatifi, fotoğraf makinesini otomatik pozlama moduna ayarlamak ve poz telafisini kullanarak fotoğraf makinesinin ayarlarını geçersiz kılmaktır.

Kullanılacak en iyi üç otomatik pozlama modu Diyafram Önceliği, Deklanşör Önceliği veya Programlı otomatik moddur. Manzara ve Portre gibi diğer pozlama modları size yeterince kontrol vermez. Bazı kameralarda bu modlardan birini kullanırken poz telafisini yapamazsınız.

Şunlar poz telafisinin Manuel moddan daha iyi sonuçlar üreteceği bazı durumlardır.

1. Sokak ve seyahat fotoğrafçılığı için Pozlama Telafisini kullanırım

Sokaktaki insanların fotoğrafını çekiyorsam bana gereken pozlama değerleri çılgınca değişebilir. Bir an güneşin altındaki bir şeyin fotoğrafı çekerken, bir sonraki fotoğraf koyu gölgede bir şeyin fotoğrafı olabilir. Buna ilaveten güneş bulutların arasına girip çıkıyor olabilir.

Ama ben aslında bu gibi değişken durumlara değil, fotoğraf çekmek ve iyi bir kompozisyon oluşturmak için ilginç şeyler bulmaya yoğunlaşmak isterim. Durup pozlamayı düşünmek zorunda kalırsam belki de çok güzel bir kareyi kaçırabilirim. Bu gibi durumlarda Otomatik pozlama modları bize büyük ölçüde yardımcı olur.

2. Otomatik modda (TTL) Flaş kullanırken Pozlama Telafisini kullanırım

Kameramın flaşı ya da takacağım harici flaşı otomatik moda (TTL) ayarladıysam, fotoğraf makinesinin tam olarak doğru pozlamayı yapması için kameramın “merkez ağırlıklı” veya “matris” pozlama ölçüm moduna (fotoğraf makinesinin en gelişmiş ölçüm modu) ayarlanması gerekir. Böylece, kameramın pozlama ölçüm sistemi tarafından ölçülen ve hesaplanan bilgiler flaşınıza iletilir, flaş kendisine gelen bilgilere göre ne kadar şiddette çakacağına karar verir, makine ve flaş doğru pozlamayı hesaplamak için birlikte çalışırlar.

3. Spor veya yaban hayatı çekerken Pozlama Telafisini kullanırım

Işık seviyesinin sıklıkla değişeceği ve hareketin izlenmesine ve önemli anları yakalamaya konsantre olmam gereken başka bir durum da budur. Bir sporcuyu sıçradığı en yüksek seviyede havada yakalamaya çalışırken veya çok hızlı hareket eden bir hayvanı fotoğraflamak için çalışırken pozlamayı düşünmek istemem. Bırakırım kameram çalışsın, ben de eğer zorunda kalırsam poz telafisini ayarlarım.

Sonuç

Herkesin çalışma stili ve metodu farklıdır. O nedenle bu makaledeki yazılanlar yalnızca bir öneri olarak alınmalıdır. Bir fotoğrafçı olarak deneyim kazanmaya başladığınızda Manuel modu veya Pozlama telafisini ya da herhangi bir başka modu kullanıp kullanmamaya siz karar vereceksiniz.

Bu makale yeni başlayanlar için zaman kazandırmaya yönelik yardımcı bir rehber olabilir. Kamera ayarlarınızı düşünmek için yeterli zamanınız varsa Manuel mod (“M”) kullanın. Düşünme süreniz azsa ve eylemi yakalamak için hızlı tepki vermeye hazır olmanız gerekiyorsa, Otomatik pozlama modlarından birini ve Pozlama Telafisi kullanın.

Siz bunlardan hangisini tercih ediyorsunuz?
Lütfen aşağıdaki “Yorumlar” kısmında bunu benimle paylaşın.

Işığınız bol olsun.