Makro Çekim Örnekleri, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

Portre fotoğrafçılığının temelleri, ışık geçirgenliği iyi bir objektifte en geniş diyafram değerinde çekim yapılmasını gerektirirken, konuyu net ve keskin alır ve aynı zamanda konuyu arka plandan çok güzel bir şekilde yalıtır. Ancak, böcekler gibi çok küçük nesneleri çekerken makro çekim tekniği kullanılır ve alan derinliği de çok sığ hale gelir.

20

Bir çoğumuzun tedirginlik hissettiği Makro çekim ve Yakın Plan çekim fotoğrafçılığı, çıplak gözle kolayca görülmeyen büyüleyici ve ilginç bir dünyayı önümüze serer. Seçilen konuya yakınlaşarak, desen, renk, doku gibi gözle görülemeyen detayları ortaya çıkarabiliriz. Ve daha da ilginci böyle fırsatlar hemen hemen her yerde, her ortamda bulunabilir, kameranızla yakınlaştıkça, bir yaratıcılık ölçüsü ve hayal gücü serpintisi ekledikçe, evinizin veya bahçenizin etrafındaki öğeler, sayenizde birer sanat eserine dönüştürülebilir.

Ama bu aynı zamanda fotoğrafçılığın en zorlayıcı alanlarından biridir; kompozisyon, pozlama veya odaklanmadaki özellikle alan derinliğindeki eksiklikler hemen fark edilecektir. Makro çekim sadece nesneleri büyütmekle kalmaz aynı zamanda tekniğimizdeki tüm kusurları da büyütür! Bu alanda iyi bir beceri kazanmak için bir süreliğine yalnızca makro çekim yapmak teknik becerilerimizi geliştirmenin harika bir yoludur.

Örneğin, 60mm’lik bir makro lens ile en yakın netleme mesafesinde çekim yaparken, net alan sadece 0,5 mm’lik bir aralıkta olur. Bunu aşmak için diyaframı kısarsınız, ama bunu yapmak bile kenarlarda net bir fotoğrafı yakalamanıza olanak vermez. Baş kısmından kuyruğuna kadar en fazla 1 cm uzunluğunda bir böceğin, her yeri net, kusursuz bir odaklamayla yakalanması, makro çekim ile uğraşan tüm fotoğrafçıların her zaman başarmak istediği bir çekimdir.

Ne yaparsanız yapın bunu tek bir çekimle gerçekleştiremezsiniz.

Pozlama ile ilgili tüm değişkenler arasındaki ilişkiyi yönetmek, Diyafram değeri ve onun Alan derinliği üzerindeki etkisi, Enstantane hızı ve ISO seçiminin nihai görüntüye katkısının çok iyi anlaşılması ve özümsenmesi gerekir. Örneğin, bir makro objektif ile yakın çalışma durumunda, genellikle alan derinliğini en üst düzeye çıkarmak için kısık bir diyafram gerekir. Kısık diyaframın sonucu da, tabii ki yeterli bir pozlama ve sensöre yeterli ışığın ulaşması için daha yavaş bir enstantane hızıdır.

Bu da, pozlama sırasında kamera sarsıntısından veya konunun hareketinden kaynaklı bulanıklaşmaya neden olabilir. Günümüz modern dijital çağında, Kameraların ISO başarımı alanındaki ilerleme bu sorunların bir nebze olsun ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir, yani daha yüksek bir deklanşör hızına izin veren daha yüksek bir ISO değeri. Kamera sarsıntısının neden olduğu bulanıklık bir üçayak kullanılarak veya Kamera ve/veya Lenslerde titreşim azaltma / görüntü sabitleme özelliği ile giderilebilir. Bazen üçayak kullanarak bile kamera sarsıntısı azaltamayabilirsiniz, Üçayak üzerinde kamera sarsıntısını azaltmanın yolları konusunda deneyim kazanmalısınız. Kaliteli, keskin ve etkileyici makro çekim gerçekleştirmek için deklanşöre basmadan önce tüm bu faktörlerin dikkate alınması gerekir.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Standart Ayarlar
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/5.6
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Odak İstifleme
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/5.6, odak aralığı 1, 15 çekim
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Ayrıca, netlik ve keskinliği en üst düzeye çıkarmak için gereken alan derinliği hesabında, konuya olan yakınlığın ve Hiperfokal mesafe ve diyafram seçimi gibi kavramların net anlaşılmasını gerektirir.

Dikkate alınması gereken o kadar çok bileşen var ki

Pek çok fotoğrafçının yakın çekim ve makro çekim deneyip kısa süre sonra bu tekniği kullanmaktan vazgeçmesi pek de şaşırtıcı değildir.

Fotoğraf alanındaki öncüler yukarıda bahsettiğim problemlerin bir kısmını ortadan kaldırmak için birçok teknik ve yöntem denediler ve günümüzde kullanılan en popüler yöntem ortaya çıktı: “Odak istifleme”. Odak istifleme, birden fazla fotoğrafın farklı odak konumlarında çekildiği bir yöntemdir ve daha sonra çekilen fotoğraflardaki odaktaki alanlar tek bir karede birleştirilir. Konu küçüldükçe ve odak alanı daraldıkça bazı konular için bazen milimetreden bile küçük adımlarla yüzlerce fotoğraf çekmek gerekir. Bu yöntem çok zorlu ve zaman alıcıdır, canlı ve hareket eden böcekler gibi nesnelerin çekiminde saç baş yoldurabilir.

Neyse ki şimdi Olympus OM-D E-M1 MII var!

Odak istifleme ve Odak basamaklama özelliğini Olympus OM-D E-M1 MII kameramda Firmware 4.0 sürümü piyasaya sürüldüğünde hemen kullanmaya başlamıştım, çekim o kadar eğlenceliydi ki neredeyse bir ay boyunca işime konsantre olamamıştım.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Standart Ayarlar
1.2 cm uzunluğunda bir takı eşyası
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/7.1
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Odak Basamaklama
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/7.1, odak aralığı 1, 150 çekim
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Olympus ile Makro çekim nasıl yapılır?

Odak Basamaklama (Focus Bracketing)

Odak Basamaklama, ilk kez E-M10 II modeli ile OM-D sınıfında tanıtıldı ve daha sonra bir ürün yazılımı yükseltmesiyle E-M1 ve E-M5 MII modellerine eklendi.

Olympus Odak Basamaklama modu, kameranın hızlı ve seri bir çekim ile, 1 ile 10 arasında odak adımlarında, art arda 999 adet çekim yapmasına olanak tanır. Çekilen bu görüntülerin bir bilgisayar ve yazılım kullanılarak birleştirilmesi gerekir. Bu mod, daha önceleri kullanılan ve zaman alıcı manuel odak kaydırmalı çoklu çekim yaklaşımını ortadan kaldırır.

Odak Basamaklama modunda gereken çekim sayısını ve hangi odak aralığının seçileceğini belirlemek beceri ve deneyim gerektirir.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Standart Ayarlar
Henüz yeni açmış bu gonca serçe parmağımın tırnağı kadar bile değildi

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Odak Basamaklama
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/4, odak aralığı 1, 170 çekim
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Odak aralığı, her çekim arasındaki odaklama alanları arasındaki mesafedir.

  • Çok düşük bir değer seçerseniz, sonuçta netlenmiş alanlar arasında çok az fark olan çok sayıda görüntü çekmeniz gerekecektir.
  • Çok yüksek bir değer seçerseniz, odaktaki katmanlar arasında bulanık alanlarınız olabilir.

Bu ayarlarla ilgili kararlar, çekimi yapılan sahnedeki konuların sayısı, konudan uzaklığınız, konunun ne kadarını çekmek istediğiniz ve seçtiğiniz diyafram değeriniz tarafından belirlenir. Bu değerler konusunda tam fikir ve deneyim sahibi değilseniz, orta bir odak aralığı değeri ve yüksek bir çekim sayısıyla başlamak doğru olacaktır. Sonuçta, ihtiyacınız kadar kare sayısını alır, gerisini kullanmazsınız.

Şu gibi durumlarda genelde daha fazla adette çekime ihtiyacınız olacaktır:

  • Kompozisyonunuzda objektifinizin önünde, değişen mesafelerde birçok konu olduğunda
  • Konunuza çok yakın olduğunuzda
  • Uzun odak uzaklığında bir lens kullandığınızda
  • Geniş bir alan derinliğini kapsamak istediğinizde
  • Hızlı yani açık bir bir diyafram kullandığınızda

Dikkatinizi çekmiştir; yukarıda bahsettiğim durumlar aslında Alan derinliği kavramını oluşturan değişkenlerdir. Yani bu değişkenler aslında sizin alan derinliğinizi direkt etkiler.

Çekim öncesinde denemeler yapmak başarının anahtarıdır.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Standart Ayarlar
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/3.5
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Odak İstifleme
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/3.5 odak aralığı 1, 15 çekim
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Odak basamaklama (Focus bracketing) modu, süreci büyük ölçüde hızlandırır, başarı şansını artırır ve elde yakın çekim fotoğrafçılığında, örneğin böcekleri fotoğraflarken mükemmeldir. Ancak daha kritik çalışma ya da makro fotoğrafçılığı için bir üçayak kullanmanızı tavsiye ederim.

Flaş kullanılabilirsiniz ancak burada iki sınırlama söz konusudur: Flaş, fotoğraf makinesine takılı olmalı ve maksimum deklanşör hızı 1/20sn ile sınırlandırılmalıdır.

Adım adım Focus Bracketing

  1. Çekim Menüsü 2’ye erişin ve “Basamaklama” özelliğini “Açık” duruma getirin. Bu ayar çekim modunu otomatik olarak “Sessiz / Seri çekim” olarak değiştirecektir; Basamaklamayı kapattığınızda tekrar eski ayarladığınız konuma döner.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Ekrandaki seçeneklerden “Focus BKT” Odaklama Basamaklama Modunu seçin.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Daha sonra gerekli “Çekim sayısını” ve “Odak farklılığı” yani odaklama adımlarını ayarlamanız yeterlidir. Çok açık bir diyafram kullanacaksanız odak farklılığı ayarını 1 veya 2 seçmenizi öneririm.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Uygun AF noktasını seçerek veya Manuel Odaklama’ya geçerek çekeceğiniz nesnenin fotoğraf makinesine en yakın kısmına odaklanın.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Çekiminizi yapmak için deklanşöre basın. Kamera titreşimini en aza indirmek için bir üçayak ve kablosuz deklanşör tetikleyici kullanın.

Odak İstifleme (Focus Stacking)

Olympus E-M1 serisinde ürün yazılım yükseltmesi ile bir adım daha ileri gitti ve Odak İstifleme özelliğini de ekledi, bu mod ile ayrı odak uzaklıklarında çekilen görüntüler kamera içinde birleştirilip yani istiflenip tek bir kare haline getirilebiliyor. Hepsi bir arada, “All in one” yani :). Siz hiçbir şey ile uğraşmıyorsunuz, kamera sizin adınıza tüm kareleri birleştirip size sonuç fotoğrafı veriyor. Güzel, öyle değil mi?

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Kırpılmış
Odak basamaklama ile istiflenmiş büyük fotoğrafın kırpılmış bir karesi

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Odak Basamaklama
Fokal uzunluk: 140mm (35mm eşdeğer), f/4.5, odak aralığı 4, 15 çekim
(M.ZUIKO DIGITAL ED 12-40mm F2.8 Pro)

Bu modda bilinmesi gereken noktalar:

  • PRO sınıfı bir objektif kullanmanız gerekir
  • RAW çekim yapsanız dahi, kameranız tüm RAW dosyaları kaydeder ancak çekilen tüm görüntüler bir JPEG dosyada birleştirilir.
  • Kullanılabilecek en düşük enstantane hızı 1/8sn ve en yüksek ISO 3200 olabilir.
  • Odak istifleme yapıldığından, odak adım aralığına ve çektiğiniz kare sayısına bağlı olarak, birleştirilmiş görüntüde kompozisyonun kenarlarından bir kısım kesilir, çekimin çerçevesi bu durum düşünülerek ayarlanmalıdır. Bunun nedeni, her çekimde kameranızın aslında nesnenize sizin belirlediğiniz odak aralığı kadar yaklaşmasıdır, zum yapıyormuş gibi düşünün.

Adım adım Focus Stacking

  1. Çekim Menüsü 2’ye erişin ve “Basamaklama” özelliğini “Açık” duruma getirin. Bu ayar çekim modunu otomatik olarak “Sessiz / Seri çekim” olarak değiştirecektir; Basamaklamayı kapattığınızda tekrar eski ayarladığınız konuma döner.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Ekrandaki seçeneklerden “Focus BKT” Odaklama Basamaklama Modunu seçin ve sağ ok ile ilerleyin.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Daha sonra “Sıralı Odaklama” adımınına gelin ve sağ ok ile ilerleyin.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Şimdi “Odak Farklılığı” nı ayarlamanız gerekiyor, bu örnekte 3 seçilmiştir.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

  1. Nesnenin fotoğraf makinesine en yakın kısmına odaklanın. Deklanşöre basıp çekimi başlatın, işlem bittiğinde konunun net ve odakta olduğunu kontrol etmek için tek karede birleştirilmiş görüntüyü LCD üzerinde gözden geçirin. Kamera titreşimini en aza indirmek için bir üçayak ve kablosuz deklanşör tetikleyici kullanın.

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama

Sonuç

Olympus kameralardaki bu modlar yakın çekim ve makro çekim fotoğrafçılığını denemek isteyen ancak daha önce türlü teknik karmaşıklıklar nedeniyle başlayamamış fotoğrafçılar için bir nimettir. Yakın çekim fotoğrafçılığının gizemli dünyasını gözler önüne sermesi, cesaretlendirmesi, eğlenceli ve kolay kullanımlı olması, yaratıcılığımıza büyük bir katkı sağlayabilir.

Makro çekim, Odak İstifleme ve Odak Basamaklama Modunun gerçekten parladığı alandır. Ama ben kameramdaki bu özelliklerin, hem arka planı hem de ön plandaki görüntüleri odakta tutmak için kullanılabileceğini de keşfettim, o nedenle bu modları yalnızca makro çekim için değil, mekan ve manzara çekimlerimde de sıklıkla kullanıyorum. Olympus OM-D E-M1 Ver. 4.0 ile Odak İstifleme ve Odak Basamaklama Modu kullanarak bir konu seçin ve daha önce hiç hayal etmediğiniz yaratıcı fotoğrafları nasıl keşfettiğinize siz de şaşırın!

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Standart Ayarlar
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/5.6
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Makro Çekim Fotoğrafçılığı, Olympus ile Odak İstifleme ve Basamaklama
Odak İstifleme
Fokal uzunluk: 120mm (35mm eşdeğer), f/4 odak aralığı 4, 10 çekim
(M.ZUIKO DIGITAL ED 60mm F2.8 Macro)

Bu teknikler ile ilgili yazı dizisi devam edecek. Bu yazımın ardından “Odak istifleme ile harika manzara fotoğrafları çekimi” başlıklı yazım gelecek. Yayınlayacağım bu yazılardan ilk siz haberdar olmak isterseniz tek yapmanız gereken, bu yazının hemen altındaki boşluğa e-posta adresinizi yazmak ve “ABONE OL” butonuna tıklamaktır. Bu konular ile ilgili bundan önceki yazılarıma aşağıdaki “İlişkili diğer içerikler” kısmından ulaşabilirsiniz.

Bu teknikler hakkındaki deneyimlerinizi, bilgi, soru veya yorumlarınızı aşağıdaki “Yorumlar” kısmından benimle paylaşın.

Makrolarınız net olsun!

Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.

Yazılanların ilgisini çekecek birini tanıyorsanız lütfen "Paylaş" kısmından onlara iletin.


Sizlerden gelecek yorumları çok önemsiyorum.
Lütfen aşağıdaki "Yorumlar" kısmından benimle paylaşın.


Yeni içeriklerden ilk siz haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

Mühendis ama Tıp meraklısı. Profesyonel yönetici. Seyahat etmeyi seven bir fotoğraf gönüllüsü. Okumayı, araştırmayı, sorgulamayı sever. İnsan ilişkilerine ve saygıya önem verir. Bildiklerini paylaşmaktan mutluluk duyar. Bilmiyorum demekten çekinmez.
avatar
5 Yorum konuları
15 Cevaplar
7 Takipçiler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorum dizisi
7 Yorum yazarları
Ugur alacapınarAli Metin SoyluSerdar TBahadır GürkanM.Alper Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bana bildir
Fatih Büyükgebiz
Ziyaretçi
Fatih Büyükgebiz

Merhaba
Benim de Mark ii makinem ve 60mm makro lensim var. Yazınızı oluduktan sonra istifleme denemesi yapmaya heveslendim kaç kere denedim kamerayı yeniden başlattım ama deklanşöre basınca yalnızca bir fotoğraf çekiyor. LCD de “BKT” kelimesini göremiyorum bu yüzden mi yapamıyorum acaba? Bir fotoğraftan sonra menüye geri dönüyorum ve yaptığım ayarların gittiğini görüyorum. Manuel mod ile çektim Diyafram önceliğini de denedim. Neyi yanlış yaptığım hakkında bir fikriniz var mı?

M.Alper
Ziyaretçi
M.Alper

Sebahattin bey
Çok iyi bir eğitimcisiniz. Olympus em1 in stacking ve breckating özelliklerini bir yıldır araştırıyorum. Örnekleriyle birlikte açıklamalarınız gerçekten mükemmel olmuş. Çok ihtiyaç duyulan bir boşluğu dolduruyorlar. Focus stacking uygulamayı hep makro için düşünüyordum ama bu şekilde kullanmayı hiç düşünmemiştim. Fotoğraflarınız bana bunu denemek için teşvik ediyor.
Fotoğraflar ve çok eğitici bilgiler için kendi adıma çok teşekkür ederim.

Serdar T
Ziyaretçi
Serdar T

Sabahattin bey, bu harika bilgiler için sizi kutlarım. Aynı lensten bende var makaleniz bana ilham verdi. Blogunuzu çok beğeniyordum ama Olympus ile ilgili bir makale yazmanıza bir o kadar sevindim. Devamının gelmesi dileklerimle. Teşekkürler.

Ali Metin Soylu
Ziyaretçi
Ali Metin Soylu

Tebrik ederim sizi
Biraz konuyla ilgisiz bir soru sorabilir miyim?
E-M1 de deklanşör düğmesine yarım basıldığında (MF kullanırken) focus peaking devre dışı kalıyor sizde de aynı sorun var mı ve nasıl önleneceğini biliyor musunuz?
Teşekkür ederim.

Ugur alacapınar
Ziyaretçi
Ugur alacapınar

Merhaba
Ben de m10 makinemle buna benzer çekimler yaparım gerçekten çok zevkli bir hobi oldu bu benim için. Oğlumun küçük oyuncaklarını çekiyorum.
Çok güzel yazılmış harika bir yazı
Tebrikler