AF Senaryoları ve Düşük Işıkta Otofokus Performans İpuçları

28
AF Senaryoları ve Düşük Işıkta Otofokus Performans İpuçları

Blogumda bu yazımdan önce, Fotoğrafta Odaklama Teknikleri, Dijital Kameralarda AF Sistemi ve Kullanım Alanları ve Odak Modları, AF Alan Modları hakkında bir çok teknik yazı yayınladım. Bu yazımda ise, tüm bu bilgilerin tam olarak anlaşılması ve kavranabilmesi için farklı AF Senaryoları ve örnekleri konusuna değineceğiz. Ben DSLR gövde olarak Nikon D810 ve D850 kullanıyorum, o nedenle aşağıda belirteceğim kamera ayarları genellikle Nikon DSLR fotoğraf makineleri için geçerli gibi görünebilir. Endişelenmeyin, Nikon dışında bir gövde kullanıyorsanız bu ayarları kendi gövdenize çok rahatlıkla adapte edebilirsiniz, birbirlerine çok benziyorlar.

AF Senaryoları ve Uygulama Örnekleri

Vakit geçirmeden senaryolarımıza geçelim.

AF Senaryoları 1 – Doğa Sporları Fotoğrafı

Futbol gibi açık havada oynanan spor fotoğrafları çekerken hangi otomatik odaklama modunu ve AF alanı modunu seçeceksiniz? İşe doğru Otomatik Odaklama Modunu seçerek başlayalım.

Odaklamayı ayarlamak için kameranızdaki deklanşör düğmesine veya AF-ON tuşuna tekrar tekrar basmanız gerektiğinden açık alanda AF-S (Single Servo AF) Çekim Modunun kullanılması işe yaramayacaktır. Bu nedenle, AF-C (Sürekli Servo AF) veya AF-A (Otomatik AF) modlarını kullanmamız gerekir. Bu modların ne işe yaradığını, hangi durumlarda kullanılması gerektiğine Fotoğrafta Odaklama Teknikleri yazımızda detaylıca değinmiştik, bu nedenle AF-C modunun ne işe yarayacağına burada değinmeyeceğim.

Peki, soru;

Bu durumda AF Alan Modu ne olacak?

Cevap; Tek Nokta AF, Dinamik Alan AF, Grup Alan AF veya 3D İzleme seçeneklerinden herhangi birisi.

Ben Nikon D850 kameramda bu gibi durumlarda önce 3D İzleme Modunu seçerim ve denemeler yaparım. 3D İzleme Modunun kararlı bir şekilde çalışmadığını ve sporcuları / nesneleri doğru bir şekilde takip edemediğini tespit edersem, ki bu durum özellikle karışık renkli ve kalabalık ortamlarda başınıza gelir, özellikle eylemin gerçekleştiği yere yakınsam 21 veya 51 Nokta AF odak noktası ile Dinamik Alan AF Moduna geçerim.

Eğer yalnızca kameraya en yakın olan konuyu takip etmek istiyorsanız, Grup-Alan AF harika bir iş çıkaracaktır.

İşte kullanacağımız ayarların bir özeti:

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-C
  • AF Alanı Modu (Area Mode): 3D-İzleme, Dinamik Alan AF veya Grup Alan AF
  • Özel Ayarlar Dinamik Alan AF: 21 Nokta veya 51 Nokta
  • Özel Ayarlar > AF-C öncelik seçimi: Bırak+Netle

AF Senaryoları 2 – Açık havada insanları fotoğraflamak

Açık havada, gün ışığında poz veren kişilerin portrelerini çekerken otomatik netleme modlarından herhangi biri normalde mükemmel bir şekilde çalışır. AF-S Çekim Modunda çekim yaparsanız, fotoğraf makinesi deklanşöre yarım bastığınızda sadece bir kez odaklanacaktır; bu nedenle fotoğrafı çekmeden önce odaklamanızdan hemen sonra sizin veya nesnelerin hareket etmediğinden emin olmalısınız. AF-S modunda odağın sağlanamadığı durumda kameranız çekime izin vermemelidir.

AF-C Çekim Modunda çekim yapıyorsanız, fotoğrafı çekmeden önce odaklanmayı iyi sağlayın. AF-A Çekim Modu portreler için çok iyi çalışır.

Bu gibi çekimlerde konular genellikle statik, hareketsiz olacağından veya böyle olması gerektiğinden, Tek Nokta AF Alan Modunu kullanırım.

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-S, AF-C veya AF-A
  • AF Alanı Modu (Area Mode): Tek Nokta AF
  • Özel Ayarlar > AF-S öncelik seçimi: Netle
  • Özel Ayarlar > AF-C öncelik seçimi: Bırak+Netle

Portresini çekeceğiniz modelin (özellikle çok yakınındaysanız) daima size en yakın gözüne odaklanmanız gerektiğini söylemeye gerek yok sanırım.

AF Senaryoları 3 – İnsanları iç mekanda fotoğraflamak

İnsanların iç mekanlarda fotoğraflarını çekmek özellikle de düşük ışık koşullarında oldukça zorlayıcı olabilir. İç mekandaki ışık seviyeleri zayıfsa, AF-S Çekim Modunda çekim yaparak AF yardımcı aydınlatma ışığının gerektiğinde bana yardım etmesini sağlarım. AF-S çekim modunda, eğer bir hızlı flaş (speedlight) kullanıyorsanız odak elde etmek için flaşınızdaki AF yardımcı kırmızı ışını kullanacaktır. Bunu AF-C Çekim modunda yapamazsınız.

AF-A Çekim Modu da bu tür durumlar için iyi çalışır, ancak ben yine de AF-S Çekim Modunu kullanmayı tercih ederim. AF Alan Modu olarak Tek Nokta AF Alan Modu’nu seçip, düşük ışıklı ortamlarda çekim yaparken çok daha doğru bir netleme almak için merkezdeki çapraz tip netleme noktasını kullanmayı yeğlerim.

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-S
  • AF Alanı Modu (Area Mode): Tek Nokta AF
  • Özel Ayarlar > AF-S öncelik seçimi: Netle

AF Senaryoları 4 – Uçan kuşları fotoğraflamak

Kuşların davranışlarını önceden tahmin etmek zor olduğu için ve çoğunlukla çok hızlı hareket ettikleri için kuş çekimi son derece zordur. Önceden de belirtmiş olduğum gibi bu gibi çekimlerde AF-C Çekim Modunda çekim yapıyorum ve 9 ila 21 Nokta arasında odak noktaları olan Dinamik Alan AF veya Grup Alan AF Modunu seçiyorum, odak noktalarını sıklıkla 21’de tutuyorum, ancak 9 nokta genellikle daha hızlıdır, unutmayın. 51 Nokta AF ve 3D İzleme Modunda çekim yapmayı deneyimledim, ancak daha az odak noktası kullanmanın daha hızlı ve daha güvenilir olduğunu gördüm.

Kuşları fotoğrafladığım zaman %99 merkezdeki çapraz odak noktasını kullanırım, kuşlar uçmuyorsa bir yere konmuşsa odak noktalarımın sayısını değiştiriyorum. Yine de merkezdeki çapraz odak noktası normalde en iyi sonuçları verecektir. Küçük kuşlarla uğraşıyorsanız ve başlangıçtaki odağı almakta zorlanıyorsanız, kullandığınız kameranın Grup Alan AF özelliği varsa bunu mutlaka deneyin.

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-C
  • AF Alanı Modu (Area Mode): Dinamik Alan AF veya Grup Alan AF
  • Özel Ayarlar Dinamik Alan AF: 9 Nokta veya 21 Nokta
  • Özel Ayarlar > AF-C öncelik seçimi: Bırak+Netle

AF Senaryoları 5 – Manzara ve Mimari fotoğrafları çekmek

Manzara ve mimari için tüm odak modları düzgün çalışır ancak takip edecek bir şey olmadığından AF-S Çekim Modunu tercih ediyorum. Netleme yapmak için düşük ışıklı ortamlarda mesafe sorunları nedeniyle kameranızdaki AF yardımcı aydınlatma işlevini kullanamazsınız. Bu nedenle fotoğraf makineniz Canlı Önizleme (Live view) moduna sahipse, bir üçayak (tripod) kullanmayı deneyin ve LCD ekrandan sahnenizdeki parlak bir nesneye odaklanmak için Kontrast Algılama yöntemini kullanın. Aksi durumda diğer tek seçenek lensinizde otofokus özelliğini kapatmak ve lensinizi manuel olarak odaklamaktır.

Manzara ve mimari fotoğrafları çekerken nereye odaklanacağınız, Alan Derinliği ve Hiperfokal mesafe gibi önemli konuları bilmeniz son derece önemlidir.

Sahnenizin kesin olarak belirli bir bölümüne odaklanmak için Tek Nokta AF Alan Modunu kullanmalısınız.

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-S
  • AF Alanı Modu (Area Mode): Tek Nokta AF
  • Özel Ayarlar > AF-S öncelik seçimi: Netle

AF Senaryoları 6 – Büyük hayvanları, vahşi yaşamı fotoğraflamak

Büyük hayvanları veya vahşi yaşamı çekerken AF-C Çekim Modunu ve her ikisi de harika çalışan Dinamik Alan AF veya 3D İzleme modlarını kullanırım. Hayvanlar normalde kuşlar kadar hızlı değildir, çok hızlı olanlar istisna tabi, bu nedenle en çok odaklanma noktası olan 21 veya 51 Nokta Dinamik Alan AF veya 3D İzleme Modunu kullanırım.

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-C
  • AF Alanı Modu (Area Mode): Dinamik Alan AF veya 3D İzleme
  • Özel Ayarlar Dinamik Alan AF: 21 veya 51 Nokta veya 3D
  • Özel Ayarlar > AF-C öncelik seçimi: Bırak+Netle

AF Senaryoları 7 – Küçük insan gruplarını fotoğraflamak

Sıklıkla küçük bir grup insanın fotoğraflarını çekerken nasıl ve nereye odaklanacağım konusunda zorluklar yaşarım.

Hangi odaklanma modlarını kullanmamız gerektiğini konuşmaya geçmeden önce burada birkaç önemli şeyi belirteliyim. Standart veya bir telefoto objektif kullanıyorsanız, açık Diyafram değerinde çekim yaparken fotoğrafını çekeceğiniz grup ile kameranız arasındaki mesafeye dikkat etmelisiniz. Gruba çok yakın durursanız ve f/1.4 – f/2.8 gibi açık diyaframlarda çekerseniz ve gruptaki herkes aynı düzlemde olmazsa, grupta biri(leri) net olsa bile başka biri(leri)nin bulanık çıkma ihtimali yüksektir. Çözüm;

  • Diyaframınızı f/5.6 veya f/8 gibi daha kısık bir değere ayarlamak veya
  • Gruptan uzaklaşmak, geri çekilmek, böylece alan derinliğinizi arttırmak

veya bunların her ikisini de yapmaktır.

Arka planı bulanıklaştırmak ve açık diyaframlarda çekmek istiyorsanız, tek seçeneğiniz herkesi aynı düzlemde, kameranıza paralel olarak yerleştirmektir. Kafalarıyla düz bir duvara yaslansalardı grubun nasıl durduğunu düşünün, o şekilde durmaları gerekir.

Gün ışığında çekim yapıyorsam, AF Çekim Modlarından herhangi biri iyi çalışır, odaklama için ise Tek Nokta AF Alan Modunu seçerim.

  • Netleme Modu (Autofocus Mode): AF-S, AF-C veya AF-A
  • AF Alanı Modu (Area Mode): Tek Nokta AF
  • Özel Ayarlar > AF-S öncelik seçimi: Netle
  • Özel Ayarlar > AF-C öncelik seçimi: Bırak+Netle

Not: Farkettiyseniz “AF-S öncelik seçimi” ve “AF-C öncelik seçimi”ni sırasıyla “Netle” ve “Bırak+Netle” olarak ayarlıyorum. İşte nedeni;

“AF-S öncelik seçimi”ni “Netle” olarak ayarlayarak iyi odaklanmadığımda kameramın fotoğraf çekmesine izin vermiyorum. AF-S modunu çok sık kullanmıyorum, ancak kullandığım zaman odak noktamın tam olmasını sağlamak istiyorum.

“AF-C öncelik seçimi”ne gelince, “Bırak+Netle” modu çoğu durum için çok iyi çalışır. Kamera iyi odak elde etmek için elinden geleni yapacaktır ama odağı sağlayamasa bile çekim yapmayı engellemeyecektir. AF-C Çekim modunu kullandığımda mutlaka seri çekim yaptığımdan, arada mutlaka net bir kare yakalayabiliyorum. Odaklamamın her zaman net ve bir o kadar doğru olmasını istersem bunun yerine AF-S Çekim Moduna geçerim. Bu iki ayarı yukarıda gösterildiği gibi bırakın ve unutun  🙂

Düşük ışıkta AF performansını artırmak için ipuçları

Daha önce belirttiğim gibi, parlak, güneşli ortamlara odaklanmak genellikle oldukça kolaydır ve kameralar bunu oldukça iyi başarırlar. Ancak düşük ışık koşullarında, özellikle de iç mekanlarda çekim yaparken her türlü problemi yaşamaya hazır olmalısınız. Düşük ışıkta çekim zorluklarının üstesinden gelebilmek için derlediğim bazı ipuçlarını aşağıda bulabilirsiniz:

Merkezdeki odak noktasını kullanın

Fotoğraf makinenizin AF Sisteminde 9, 21 veya 51 Nokta AF odak noktası olsa dahi, düşük ışık koşullarında çekim yaparken, çok işlevsel ve doğru olmayacakları için çerçevenin köşelerinde odak noktalarını kullanmak istemezsiniz. Merkezdeki odak noktası genellikle en iyi ve garanti çözümdür, çünkü kameranızdaki diğer odak noktalarından daha hassas çalışan çapraz tip bir sensördür.

Peki netlemek istediğiniz nokta çerçevenizde ortada değilse ne olacak? Bu gibi durumlarda çözüm, netleme işlevini deklanşörden alıp, fotoğraf makinesinin arkasındaki özel bir düğmeye atamak, önce merkezdeki odak noktasını kullanarak nesneyi odaklamak ve daha sonra kadrajınızı yeniden oluşturup fotoğrafı çekmektir. Bu tekniğe “Odaklama ve kadrajı yeniden düzenleme tekniği” denir. Giriş seviyesindekiler de dahil bir çok DSLR bunu yapabilir. Profesyonel seviyedeki DSLR gövdeler bunun için özel olarak tasarlanmış “AF-ON” adlı bir butona sahiptir ve “Özel Ayarlar” menüsüne gidip “AF Etkinleştirme” ayarından “Yalnızca AF-ON” seçerek  kolayca etkinleştirebilirsiniz. Ancak odaklamadan sonra kadrajınızı yeniden oluştururken, özellikle açık diyafram değerlerinde ve sığ bir alan derinliğinde fotoğraf çekerken dikkatli olmalısınız. Odaklamanız ve kadrajınızı yeniden oluşturmanız durumunda, odaklanma düzlemi muhtemelen değişecek ve kötü odaklanmaya neden olacaktır, bu yüzden bunu mutlaka göz önünde bulundurun.

Fotoğraf makinenizdeki veya flaşınızdaki “AF yardımcı aydınlatma” özelliğini kullanın

Bunu yalnızca düşük ışık koşullarında sorun yaşayınca kullanın. Diğer durumlarda kapalı tutun, gereksiz yere bataryanızı tüketmeyin. Aktifleştirmek için, kamera menüsünde “AF Yardımcı aydınlatma” özelliğinin açık olduğundan ve AF-S Çekim Modunun seçili olduğundan emin olun.

Kontrastı ve kenarları arayın

Sade, tek renkli nesneler üzerinde yoğunlaşmaya çalışmak yerine, arka planda öne çıkan “kontrast” nesneleri arayın.

Biraz ışık ekleyin / Daha fazla ışık açın

Oldukça basit değil mi, kapalı ve az ışıklı ortamlarda odaklanmada sorun yaşıyorsanız, birkaç ışık açmaktan daha basit ne olabilir? İşinin profesyoneli bir arkadaşımla kurumsal amaçlı bir mekan çekimine katılmıştım. Mekan o kadar loştu ki iyi çekimler yapmak çok zordu. AF-S Çekim Modundaydık ve odaklanmak için flaşlarımızın yardımcı ışıklarını kullanıyorduk, ancak mekandaki yüksek tavanlar ve ortam ışığının eksikliği görüntülerimize çok düz bir hava veriyordu. Arkadaşım mekanın sorumlusuna gitti ve ondan ışıkları açmasını istedi, sorunumuz basit bir şekilde çözülmüştü, güzel ve net fotoğraflarla geri döndük!

Perde (Enstantane) hızını gözlemleyin

Fotoğraftaki bir bulanıklık kötü odaklanma gibi gözükebilir, ancak aslında görüntülerin bulanık görünmesine elinizin titremesi nedeniyle oluşan kamera sarsıntısı da neden olabilir. Titreşim Azaltma (VR) Sistemi teknolojisine sahip bir objektif kullanmak kesinlikle yardımcı olur, ancak yine de Perde Hızı nispeten yüksek tutulmalı, buna dikkat edin. Düşük perde hızlarıyla çalışmanız gerekiyorsa, elde çekim tekniğinizi geliştirmek için çalışın.

Üçayak (tripod) kullanın

Üçayak kullanarak kameranızı hareket ettirmeden düşük ışıkta çok doğru odak alabilirsiniz.

Canlı Önizleme Kontrast Algılama özelliğini kullanın

Bir üçayak kullanıyorsanız, Kontrast Algılama’yı kullanarak Canlı Önizleme modunda odaklamayı deneyin. Üçayak kullandığımda Kontrast Algılamayı her zaman denerim, çünkü bana daha iyi ve daha doğru sonuçlar verir. LCD’de kameranın vizöründen daha fazla şey gördüğünüzden, Manuel Odaklama bile Canlı Önizleme Modunda daha kolaydır.

Kaliteli bir el feneri kullanın

Fotoğraf makinenizde dahili AF yardımcı aydınlatma lambası yoksa (varsa bile), iyi ışık veren kaliteli bir el feneri kullanın ve odaklanmaya çalıştığınız konuyu bununla aydınlatın veya bir başkasından el fenerini kullanarak konunuzu aydınlatması için yardım isteyin. Bu şekilde odak sağlandıktan sonra Manuel odak moduna geçin, sonra el fenerini kapatın, siz ve nesneniz hareket etmeden fotoğrafınızı çekin.

Geceleri manzara fotoğrafları çekmek için bir lazer el feneri oldukça iyi çalışır, insanların veya hayvanların dikkatini çekip onları rahatsız etmemek için kesinlikle bir lazer pointer kullanmayın!

Manuel odaklamayı kullanın

Evet, bu öneri AF Sisteminin anlatıldığı bu makalenin içeriğine aykırı, kabul ediyorum, ancak yine de lenslerinizi manuel olarak nasıl netleyeceğinizi ve bunu yapmaktan korkmamayı öğrenmelisiniz. Bazen netlemeyi objektifinizden manuel olarak yapmak otomatik netleme yöntemlerinden herhangi birini kullanmaya nazaran daha hızlıdır. Pek çok manzara, makro ve mimarlık fotoğrafçısı manuel odaklı merceklerle çekim yaparlar.

Umarım bu yazı birçok sorunuza veya sorununuza cevap olmuştur. Sizin de bunlara eklemek istediğiniz önerileriniz, öğretici deneyimleriniz veya eleştirileriniz varsa aşağıdaki “Yorumlar” kısmından benimle paylaşın.

Işığınız bol olsun.

Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.

Yazılanların ilgisini çekecek birini tanıyorsanız lütfen "Paylaş" kısmından onlara iletin.


Sizlerden gelecek yorumları çok önemsiyorum.
Lütfen aşağıdaki "Yorumlar" kısmından benimle paylaşın.


Yeni içeriklerden ilk siz haberdar olmak istiyorsanız hemen abone olabilirsiniz.

Abonelik kaydınız başarıyla alınmıştır.

Bir hata meydana geldi, lütfen daha sonra tekrar deneyiniz.

avatar
9 Yorum konuları
19 Cevaplar
4 Takipçiler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorum dizisi
11 Yorum yazarları
Ulaş EnginErdem OnurYaseminLeventAhmet O. Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bana bildir
Zeynep K.C.
Ziyaretçi
Zeynep K.C.

Cok guzel ozetlemissiniz.
Yaziniz sayesinde bazi yerlerde yanlislar yaptigimi gordum. Yazinizin ciktisini aldim ve makinemin cantasina koydum. Artik takildigimda rehber hazir.
Tesekkurler ellerinize saglik

Suleyman
Ziyaretçi
Suleyman

Ben canon kullanıyorum ama yazınızdaki hiçbir konu yabancı gelmedi bana. Keşke canon makineler içinde bu kadar detaylı inceleme yazıları yazabilseniz.
Tebrikler

Soner Ali D.
Ziyaretçi
Soner Ali D.

Merhaba,
Yine bir açık ve özlü makale için teşekkürler.
Bir sorum olacak: Dinamik Alan Modu seçiminde Sürekli çekim hızını (Yüksek / Düşük) nasıl seçiyorsunuz? Kare hızı, seçtiğiniz odak noktası seçiminizi etkiler mi yoksa tam tersi mi?
Cevap için teşekkürler.

nejat atlam
Ziyaretçi
nejat atlam

Bir kitap yayınlayacak olursanız ilk müşterilerinizden biri ben olurum. Emeğinize sağlık teşekkür ederim.

Ahmet O.
Ziyaretçi
Ahmet O.

Mükemmel bir özet. Teşekkürler.
Benim bir sorum var. Benim problemim portre çekiminde modelimden keskin bir göz fotoğrafı almak. 40 veya 50 otomatik odak noktası hakkındaki tartışmaları anlamıyorum. Eğer modelimin gözü keskin değilse arkasındaki ağaç keskin olsa bile bu resim benim için çöptür. Bu nedenle 40 otomatik odak noktasını nerede ve nasıl kullanacağımı ve nasıl kontrol edeceğimi bilmiyorum. Yüz tanıma deniliyor bu yüzdeki burun yada gözün neresidir? Cevap için teşekkürler.

Levent
Ziyaretçi
Levent

Şu anda yurtdışından aldığım Nikon D850 kamera kullanıyorum. Hafta sonu arkadaşlarımın doğum gününde uzun bir masadaki insanların resmini çekerken çok zorlandım. Masayı önden arkaya doğru çekiyordum ön taraftakiler net ama arka plandakiler bulanıklaşıyordu. Otomatik odaklama kullanıyorum. Bunu çözmenin bir yolu varmı? Bunun gibi resimleri çekerken masadaki herkezin net olması için nasıl bir ayar yapmalıyım?
Yardım ederseniz çok memnun kalırım.

Yasemin
Ziyaretçi
Yasemin

Kameranın benim istediğim odak noktasını kullanmasını nasıl sağlayabilirim… Yazınızı sonuna kadar okudum bir şey bulamadım… ancak istediğim odak noktasını seçmeyi gerçekten çok isterdim. odaklanmak istediğimde başka bir yere odaklanıyor çok sinir bozucu .. Yardımlarınız için teşekkürler.

Erdem Onur
Ziyaretçi
Erdem Onur

Merhaba bir soru sormak istiyorum
Düşük ışıkta odaklamada iso nun rolu var mı iso yu yükseltmek odaklanmaya faydası olur mu?

Ulaş Engin
Ziyaretçi
Ulaş Engin

merhaba benim sorum portrede durağan konu çekerken netlemeyi Af-on da kitleyip kadrajımı yeniden düzenliyorum dediniz ben aynı şeyi denklanşörde ortda objemi kitlşeyip kadrajımı biraz sola veya sağa kaydırıyorum AF-ON ile odaklama dahamı sağlıklı?